I. CÁC DẠNG CÂN BẰNG

2
1
4
5
1. CÂN BẰNG KHÔNG BỀN
3
Một vật bị lệch ra khỏi vị trí cân bằng không bền thì không tự trở về được vị trí đó.
G
G
G
G
G
2
1
3
2. CÂN BẰNG BỀN

I. CÁC DẠNG CÂN BẰNG
G
G
G
Một vật bị lệch ra khỏi vị trí cân bằng bền thì nó có thể tự trở về được vị trí đó.

3. CÂN BẰNG PHIẾM ĐỊNH
2
1
3
I. CÁC DẠNG CÂN BẰNG
G
Một vật bị lệch ra khỏi vị trí cân bằng phiếm định thì nó có thể cân bằng tại mọi vị trí.
C
B
A
Cho biết dạng cân bằng của quả bóng ở vị trí A, B, C trong hình vẽ? Giải thích?
Nêu một số ứng dụng các dạng cân bằng trong đời sống?
Nội dung
Cân bằng không bền
Cân bằng bền
Cân bằng phiếm định
Đặc điểm
Trọng tâm cao nhất so với các vị trí lân cận khác.
Trọng tâm thấp nhất so với các vị trí lân cận khác.
Trọng tâm có độ cao không đổi hoặc có vị trí không đổi
1. Khái niệm: Mặt chân đế là hình đa giác lồi nhỏ nhất bao bọc tất cả các diện tích tiếp xúc.
A
B
C
D
II. CÂN BẰNG CỦA VẬT CÓ MẶT CHÂN ĐẾ
II. CÂN BẰNG CỦA VẬT CÓ MẶT CHÂN ĐẾ
A
B
A
Hình 1

A
B
A
Hình 1
C
A
Hình 2
B
II. CÂN BẰNG CỦA VẬT CÓ MẶT CHÂN ĐẾ

A
D
A
B
G
H
B
A
Hình 1
C
A
Hình 2
B
Hình 3
II. CÂN BẰNG CỦA VẬT CÓ MẶT CHÂN ĐẾ

A
D
A
B
G
H
A
Hình 1
C
A
Hình 2
B
Hình 3
A
Hình 4
II. CÂN BẰNG CỦA VẬT CÓ MẶT CHÂN ĐẾ

Tại sao
khối gỗ
lại bị lật đổ?

M
N
D
A
B
G
H
A
Hình 1
C
A
Hình 2
B
Hình 3
A
Hình 4
II. CÂN BẰNG CỦA VẬT CÓ MẶT CHÂN ĐẾ
2. Điều kiện cân bằng của vật có mặt chân đế là giá của trọng lực phải xuyên qua mặt chân đế
M
N
3. Mức vững vàng của vật có mặt chân đế phụ thuộc độ thấp của trọng tâm và diện tích mặt chân đế
Hạ thấp
trọng tâm
Tăng diện tích
mặt chân đế
G
G
Các võ sĩ xuống tấn nhằm mục đích gì?
ỨNG DỤNG
Cho biết các nội dung cần nắm vững trong bài học?
1. Ba dạng cân cân bằng của vật rắn: Cân bằng không bền, cân bằng bền, cân bằng phiếm định.
2. Điều kiện cân bằng của một vật có mặt chân đế: Giá của trọng lực phải xuyên qua mặt chân đế.
3. Cách làm tăng mức vững vàng của cân bằng: Hạ thấp trọng tâm của vật hoặc tăng diện tích mặt chân đế.
4. Các dạng cân bằng, cân bằng của một vật có mặt chân đế được áp dụng như thế nào trong đời sống và kĩ thuật?
Tại sao không thể lật đổ được con lật đật?
Toàn thân con lật đật đều rất nhẹ. Chỉ có phần dưới của nó là có một miếng chì hay sắt, xi măng tương đối nặng và vì thế trọng tâm của nó rất thấp.
Mặc khác, phần dưới của con lật đật to, tròn trịa, rất dễ lắc lư. Khi con lật đật nghiêng về một bên, do điểm tựa (điểm tiếp xúc giữa con lật đật và mặt bàn) có sự thay đổi, trọng tâm và điểm tựa không cùng trên một đường thẳng, lúc này dưới tác dụng của trọng lực, con lật đật sẽ lắc lư quanh điểm tựa cho đến khi khôi phục lại vị trí bình thường.
Nghệ sĩ xiếc lúc đang đi trên dây có cầm trong tay một cái gậy nặng, dài nhằm mục đích gì?
Các diễn viên xiếc cần cầm trên tay một cây gậy dài, nặng để điều chỉnh vị trí trọng tâm của người rơi vào mặt chân đế. Độ nghiêng của cái gậy về phía này hay phía kia tạo khả năng nhanh chóng chuyển dịch trọng tâm chung và nhờ đó mà giữ được sự cân bằng.
Vì lúc đi trên dây căng thẳng, nghệ sĩ xiếc nhất thiết phải chú ý giữ sao cho đường thẳng đứng qua trọng tâm của cơ thể (giá của trọng lực) phải luôn luôn đi qua đoạn dây tiếp xúc với bàn chân hoặc bánh xe.
Câu 1. Xe ô tô nào dễ bị lật đổ nhất? Vì sao?
A
B
C
Vì hàng nặng chất trên nóc xe làm trọng tâm của xe cao, giá của trọng lực xuyên qua gần mép ngoài của mặt chân đế nên xe kém vững vàng, dễ bị lật đổ.
Rất tiếc
Rất tiếc
Chính xác
VẬN DỤNG
Câu 2. Nghệ sĩ xiếc (trong hình bên) đang đứng cân bằng trên dây. Cân bằng này thuộc dạng cân bằng nào?
A. Xe chở thép lá
C. Xe chở bông
B. Xe chở gỗ
Câu 3. Một xe tải lần lượt chở các vật liệu với khối lượng bằng nhau. Trường hợp xe nào khó bị lật đổ nhất?
A. Cân bằng bền
C. Cân bằng phiếm định
B. Cân bằng không bền
D. Xe chở vải


Tại sao tháp nghiêng Pisa nghiêng mà vẫn chưa bị đổ?
Tại sao hòn đá chưa bị đổ?
Vì chúng vẫn thoả mãn điều kiện cân bằng, giá của trọng lực xuyên qua mặt chân đế.
VẬN DỤNG