BÀI 7:
CÁC NƯỚC MĨ LA-TIN
LƯỢC ĐỒ CÁC NƯỚC MĨ LA-TINH
I/ NHỮNG NÉT CHUNG
1/ PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CỦNG CỐ ĐỘC LẬP CHỦ QUYỀN

- Một số nước giành độc lập nhưng lệ thuộc vào Mĩ.
- Sau chiến tranh thế giới thứ II: cao trào đấu tranh mạnh mẽ, mở đầu là cách mạng Cu-ba ( 1959 ).
- Đầu những năm 80 của thế kỷ XX, được gọi là “ LỤC ĐỊA BÙNG CHÁY “
- Đấu tranh vũ trang diễn ra ở nhiều nước như: Bô-li-vi-a, Vê-nê-xu-al-a, Cô-lôm-bi-a, Cu-ba, Ni-ca-ra-goa, …

* Kết quả : chính quyền độc tài bị lật đổ, các chính phủ dân tộc – dân chủ được thiết lập và đã tiến hành nhiều cải cách tiến bộ, …
I/ NHỮNG NÉT CHUNG
2/ CÔNG CUỘC XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC CỦA MĨ LA-TINH.

- Củng cố độc lập dân tộc.
- Dân chủ hóa đời sống chính trị.
- Cải cách dân chủ.
- Các tổ chức Liên minh khu vực thành lập.
- Đầu những năm 90 tinh hình kinh tế và chính trị khó khăn, căng thẳng.
Kinh tế-chính trị của những năm 90 của thế kỉ XX :

- Tốc độ tăng trưởng kinh tế Mĩ La-tin từ năm 1991 đến năm 2000 chỉ khoảng 3%

- Tốc độ tăng trưởng từ năm 1998 đến năm 2002 giảm xuống 1.5%

- Thu nhập đầu người không tăng.

- Nợ nước ngoài 401.1 tỉ USD (1985) – 607.2 tỉ USD (1995).

- Một số nước, các phe phái tranh nhau quyền lực.
Đất nước Cu-ba có diện tích 111000 km vuông với dân số 11.3 triệu người.
II/ CU-BA HÒN ĐẢO ANH HÙNG
- Mĩ thiết lập chế độ độc tài quân sự Ba-ti-xta.
- Ngày 26-07-1953, thanh niên tấn công vào pháo đài Môn-ca-da do Phi-đen Ca-xtơ-rô lãnh đạo.
- Ngày 1-1-1959, chế độ độc tài Ba-ti-xta sụp đổ, cách mạng Cu-ba thắng lợi.
- Sau cách mạng, Cu-ba thực hiện dân chủ, cải cách ruộng đất, quốc hưu hóa các xí nghiệp của Tư bản nước ngoài.
- Xây dựng chính quyền mới, phát triển giáo dục, y tế, …
- Tháng 4-1961, Cu-ba tiến lên thành CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
- Phi-đen Cát-xtơ-rô sinh năm 1927 nhà hoạt động đẳng và nhà nước Cu-ba. Xuất thân trong một gia đình điền chủ ở Ô-ri-en-tê.

- Năm 1945, ông học luật ở trường Đại học La Ha Ba Na, năm 1948, ông tham gia phong trào chống Mĩ ở Cô-lôm-bi-a.

- Năm 1950, ông đỗ tiến sĩ Luật học.
PHÁO ĐÀI MÔN-CA-DA
Xây dựng chế độ mới :
Sau khi cách mạng thắng lợi Cu-ba tiến hành cải cách dân chủ, cải cach ruộng đất; quốc hữu hóa các xí nghiệp tư bản nước ngoài; thực hiện các quyền tự do dân chủ.

Năm 1961, Cu-ba tiến lên chủ nghĩa xã hội.

- Dù bị Mĩ cấm vận, Cu-ba vẫn đạt nhiều thành tựu về công nghiệp, y tế, giáo dục, thể thao, …
BÀI TẬP:
1/CÁC BẠN HÃY XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ CỦA KHU VỰC MĨ LA-TIN TRÊN BẢN ĐỒ.

a. Từ Ca-na-da Bắc Mĩ đến Trung Mĩ.

b. Từ Hoa Kỳ đến Nam Mĩ.

c. Từ Mê-xi-cô Bắc Mĩ đến Trung Mĩ và Nam Mĩ.

d. Cả a, b, c điều đúng.
2/SỰ KIỆN NÀO ĐÃ THỔI BÙNG LÊN NGỌN LỬA ĐẤU TRANH VŨ TRANG TRÊN ĐẤT NƯỚC CU-BA ?

a. Tướng Ba-ti-xta thiết lập chế độ độc tài ở Cuba (3-1952).

b. Cuộc tấn công của 135 thanh niên nam nữ ở pháo đài Moncada (26-7-1953).

c. Chế độ độc tài Ba-ti-xta bị sụp đổ (01-1-1959).

d. Chiến thắng Hi-rôn (tháng 4-1961).
3/SAU KHI THẮNG LỢI, CHÍNH PHỦ LÂM THỜI CU-BA DO FIDEL LÃNH ĐẠO ĐÃ THI HÀNH NHỮNG CẢI CÁCH GÌ ?


- Cải cách ruộng đất.

- Quốc hữu hóa các xí nghiệp nước ngoài.

- Xây dựng chính quyền cách mạnh.

- Thành toán mù chữ.

- Phát triển giáo dục, văn hóa, y tế…