BÀI 9:
TRUNG QUỐC TỪ THỜI CỔ ĐẠI
ĐẾN THẾ KỶ VII
Hoạt động khởi động
I. Điều kiện tự nhiên
Xác định vị trí của nước Trung Quốc trên lược đồ sau
Xác định vị trí của sông Hoàng Hà, Trường Giang trên lược đồ sau
Lưu vực sông nào là cái nôi của văn minh Trung Quốc cổ đại?
Vì sao có tên sông “Hoàng Hà” ?
gọi là sông “Hoàng Hà” vì sông này mang theo lượng phù sa khổng lồ nên lòng sông luôn có màu Vàng (gọi là sông Vàng). Dân Trung Quốc có câu “một bát nước sông Hoàng Hà, nửa bát là phù sa”; trung bình 1 m3 nước sông Hoàng Hà chứa 34 gam phù sa (sông Nin là 1g/1m3 phù sa, sông Colorado 13g/1m3 phù sa).
Nêu tác động của sông Hoàng Hà, Trường Giang với đời sống của cư dân Trung Quốc cổ đại ?
Nước nhiều nên bồi đắp phù sa khổng lồ
phù sa khổng lồ gây ra hiện tượng bồi lắn phù sa, thay đổi dòng chảy gây ra hiện tượng vỡ đê, lũ lụt thường xuyên diễn ra.
- Trung Quốc thời cổ đại có hai con sông lớn: Hoàng Hà và Trường Giang
- Thời cổ đại, cư dân Trung Quốc sinh sống ban đầu ở lưu vực sông Hoàng Hà; về sau họ xuôi về phía bắc sông Trường Giang.
I. Điều kiện tự nhiên
II. Sơ lược quá trình thống nhất Trung Quốc và sự xác lập chế độ phong kiến dưới thời Tần Thuỷ Hoàng
Nêu khái quát về tiến trình lịch sử thời cổ đại của Trung Quốc (thời Hạ đến thế kỷ III TCN?
Kể tên các tiểu quốc trong hình 9.3
Vì sao Tần Thuỷ Hoàng thống nhất được Trung Quốc ?
Tần Thuỷ Hoàng thực hiện các biện pháp gì để thống nhất toàn diện Trung Quốc ?
Hãy kể tên các giai cấp mới xuất hiện vào thời Tần, mối quan hệ giữa các giai cấp đó.
II. Sơ lược quá trình thống nhất Trung Quốc và sự xác lập chế độ phong kiến dưới thời Tần Thuỷ Hoàng
- Trong khoảng 2.000 năm từ thời Hạ đến thời Chu, các tiểu quốc gây chiến tranh nhằm thôn tính lẫn nhau
- Năm 221 TCN, Tần Thuỷ Hoàng thống nhất Trung Quốc, tiến hành thống nhất mọi mặt nhằm đặt nền tảng cho sự phát triển lâu dài của Trung Quốc về sau.
- Xã hội phong kiến Trung Quốc gồm hai giai cấp: địa chủ và nông dân lĩnh canh; địa chủ bóc lột nông dân lĩnh canh bằng địa tô.
III. Từ đế chế Hán, Nam – Bắc triều đến nhà Tuỳ
Triều đại nào đưa nước Trung Quốc vào thời phát triển rực rỡ nhất ?
Triều đại nào ngắn nhất, triều đại nào kéo dài nhất ?
Triều đại nào tái thống nhất và đặt cơ sở để Trung Quốc bước vào đỉnh cao của chế độ phong kiến ?
Đặc điểm chung của Trung Quốc từ Hán đến Tuỳ là gì ?
Thời kỳ này, nước ta bị triều đại nào xâm lược và đô hộ ?
III. Từ đế chế Hán, Nam – Bắc triều đến nhà Tuỳ
Sau thời Tần, Trung Quốc trải qua thời Hán, Nam Bắc triều và triều Tuỳ
IV. Những thành tựu văn minh tiêu biểu
Nho gia, đại diện là Khổng Tử
Chữ tượng hình
Âm – dương lịch
Kinh Thi, Sử ký Tư Mã Thiên
Cung điện, chùa, tháp, Vạn Lý trường thành
Dệt lụa, dụng cụ đo động đất, làm giấy
Em hãy kể tên một số thành tựu cơ bản của văn minh Trung Quốc cổ đại
Em có đồng tình với quan điểm: “Tiên học lễ, hậu học văn” không ? Lý giải cho sự lựa chọn của em
Làm giấy
Những thành tựu nào của văn minh Trung Quốc có ảnh hưởng đến Việt Nam ?
Nho gia và Đạo giáo (cách ứng xử), Phật giáo
Chữ Hán (từ Hán Việt)
Kỹ thuật (làm giấy, dệt lụa…)
Y học (châm cứu, bấm huyệt…
Kiến trúc (cung điện, nhà ở…)
IV. Những thành tựu văn minh tiêu biểu
- Tư tưởng chính là Nho gia, với câu: “Tiên học lễ, hậu học văn”
- Chữ tượng hình (giáp cốt, kim văn)
- Văn học là Kinh Thi, Sử ký Tư Mã Thiên
- Y học có bấm huyệt, châm cứu
- Phát minh ra giấy
- Xây dựng nhiều công trình kiến trúc lớn, tiêu biểu là Vạn Lý trường thành