Chương II: XÃ HỘI CỔ ĐẠI
Bài 3: CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG

5/ Văn hoá cổ đại phương Đông
1/ Điều kiện tự nhiên và sự phát triển của các ngành kinh tế
2/ Sự hình thành các quốc gia cổ đại.
3/ Xã hội cổ đại phương Đông
4/ Chế độ chuyên chế cổ đại
1. Phân tích đặc điểm và sự ảnh hưởng của điều kiên tự nhiên tới sự hình thành các quốc gia cổ đại phương Đông?
- Đặc điểm: hình thành ở lưu vực của các dòng sông lớn. (sông Nin- Ai Cập, sông Ấn, sông Hằng-Ấn Độ, Sông Hoàng Hà – Trung Quốc)
+ Thuận lợi: Đất phù sa màu mỡ và mềm xốp dễ canh tác, gần nguồn nước, thuận lợi cho sản xuất và sinh sống.
+ Khó khăn: thường xuyên lũ lụt, gây mất mùa  nhu cầu trị thuỷ.
d. Kiến trúc
a. Sự ra đời của lịch và thiên văn học.
b. Chữ viết
c. Toán học
5. Văn hoá cổ đại phương Đông
Hoàng hậu Nêfectiti - người đàn bà quyền lực nhất của Ai Cập cổ đại
Ramesses II - Pharaoh vĩ đại nhất của người Ai Cập

Người Ai Cập phát minh ra nhật khuê: một thanh gỗ có một đầu cong, muốn biết mấy giờ thì xem bóng của cái mút đầu cong in trên phần nào của thanh gỗ. Sau đó, họ lại sáng tạo ra đồng hồ nước và đồng hồ cát để có thể xem giờ vào lúc không có mặt trời

-Lịch của người Ai Cập được phát minh ra sớm nhất, họ chia 1 năm gồm 365 ngày thành 12 tháng, mỗi tháng có 30 ngày, 5 ngày còn thừa để vào cuối năm ăn tết. So với lịch hiện nay còn thiếu ¼ ngày nhưng họ chưa biết đặt ra năm nhuận
Người Lưỡng Hà đã quan sát và tính được quỹ đạo của 7 hành tinh trong hệ mặt trời nên tính được thời gian giữa hai lần nhật thực, nguyệt thực. Trên cơ sở đó đã đặt ra âm lịch chia 1 năm thành 12 tháng với 6 tháng đủ (30 ngày) và 6 tháng thiếu (29ngày) như vậy có 354 ngày một năm, so với âm lịch thiếu mất 11 ngày nên họ thêm một tháng nhuận
Chất liệu dùng để viết của người Lưỡng Hà là các tấm đất sét còn ướt và những cái que vót nhọn, vì vậy những nét dài được thay thế bằng những nét ngắn và nét cong thay bằng nét thẳng.Loại chữ này được gọi là chữ hình nêm

Chữ viết của Ai Cập cổ đại lúc đầu là chữ tượng hình rồi phát triển thành chữ tượng ý và tượng thanh
Ở Trung Quốc thời nhà Thương đã xuất hiện chữ Giáp cốt (viết trên xương thú hoặc mai rùa), chung đỉnh văn (văn tự viết trên chuông), viết tên thẻ tre, lụa…
Người Ai Cập từ rất sớm đã biết sử dụng phép đếm thập tiến vị (lấy 10 làm cơ sở), đã tính ra số pi=3.16, biết tính thể tích hình tháp đáy vuông, biết đến phép cộng và trừ chưa biết đến phép nhân và chia nên phải dùng phương pháp cộng, trừ liên tiếp, đã biết đặt ẩn số x (nghĩa là một đống ngũ cốc chưa biết số lượng)

- Người Ấn Độ có một phát minh vô cùng quan trọng đó là sáng tạo ra 10 chữ số mà ngày nay được dùng rộng rãi trên toàn thế giới, đặc biệt là sáng tạo chữ số 0. Chỉ dùng 10 chữ số mà viết được đủ các số, mỗi số vừa có một trị số tuyệt đối, vừa có một trị số tuỳ theo vị trí của nó
Bắt nguồn từ cách đếm ngón tay, người Lưỡng hà lấy số 5 làm cơ sở phép đếm, về sau lại lấy 60 và 10 làm cơ sở Đây là nguồn gốc của giờ 60 phút và ngày 24 giờ hiện nay, cũng như vòng tròn 360 độ. Họ cũng biết tới 4 phép tính cộng, trừ nhân, chia, phân số, luỹ thừa, căn bậc 2, bậc 3, biết giải phương trình bậc 3 và tính được diện tích hình chữ nhật, hình tam giác hình thang, hình tròn (với pi=3)
Bảng số đếm của người Lưỡng Hà
Quần thể 3 kim tự tháp: Khêôp – Khêfren - Mykêrinốt
  
Kim tự tháp Khafre và tượng Nhân sư Sphinx
Nằm phía trước kim tự tháp Khêphren là một tượng nhân sư (Sphinx), toàn thân giống một con sử tử còn gương mặt giống vua Khêphren, mắt nhìn hướng về phía mặt trời với cái vẻ kênh kiệu khó hiểu. Tượng nhân sư dài 57m, cao 20m, riêng đầu cao 5m, tai dài 1.4m, miệng rộng 2.3m và được làm từ một khối đá nguyên
Tượng nhân sư Khêphren (Sphinx)
Vườn treo Babilon gồm 4 tầng trên những cột cao 25m.Trên đó những vòm cuốn bằng gạch lát đá phủ một lớp lau sậy trộn nhựa đường, sau đó lát 2 lớp gạch nung ghép bằng thạch anh rồi đặt những tấm chì lên trên để nước khỏi thấm xuống dưới, trên cùng rải một lớp đất màu mỡ để trồng nhiều loại thảo mộc quý hiếm. Một hệ thống gầu chuỗi quay liên tục lấy nước từ sông Ophơrat đổ vào 3 cái giếng, hàng ngày từng đoàn nô lệ xách từng thùng nước mang lên tưới cây cỏ
Vườn treo Babilon
Cây
Điền
Nước
Chữ tượng hình Ai Cập
Trung Quốc
Ai Cập
Hiện nay
Mặt trời
Mặt trăng
Miệng
日
月
口
Người Ai Cập lấy thân cây papirut chẻ thành từng thanh mỏng, ghép thành tờ giấy ép mỏng và phơi khô. Đó là loại giấy sớm nhất trên thế giới, do vậy về sau trong ngôn ngữ châu Âu giấy được gọi là papier, paper…Để viết trên loại giấy đó người Ai Cập dùng bút làm bằng cây sậy và mực bằng bồ hóng
Chữ tượng hình Ai Cập trên giấy papirut
Tranh vẽ của người Ai Cập cổ trên giấy papirut
Những câu cách ngôn của Salomon và những lời trich dẫn của Hippocrate
Chữ tượng hình trên bình gốm
Chữ hình nêm trên đất sét của người Lưỡng Hà