TIẾT 6. BÀI 4 (TIẾT 2)
CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG TÂY-HI LẠP VÀ RÔ MA
3, Những thành tựu văn hóa cổ đại phương Tây
a, Lịch và chữ viết
TA-LÉT
PY-TA-GO
Ơ-CƠ-LÍT
- Toán học: Ta-lét, Pi-ta-go, Ơ-cơ-lít
b, Sự ra đời của khoa học
Talet :
- Một triết gia, một nhà toán học người Hy Lạp , người đứng đầu trong 7 nhà hiền triết của Hy Lạp
- Ông cũng được xem là một nhà triết gia đầu tiên trong nền triết học Hy Lạp cổ đại, là "cha đẻ của khoa học".
- Tên của ông được dùng để đặt cho một định lý toán học do ông phát hiện ra. Đó chính là Định lí Talet về Hình học:
+ Hai đường thẳng song song định ra trên hai đường thẳng giao nhau những đoạn thẳng tỷ lệ
+ Góc chắn nửa đường tròn thì bằng một vuông
+ Đường kính chia đôi đường tròn thành hai phần bằng nhau
+ Hai góc đáy của tam giác cân thì bằng nhau
+ Hai tam giác nếu có hai cặp góc đối và cặp cạnh tương ứng bằng nhau thì bằng nhau
+ Hai góc đối đỉnh thì bằng nhau
Định lí Ta-lét
Ta-lét (khoảng 624 TCN – khoảng 546 TCN )
Pytago
- Pytago là một nhà triết học người Hy Lạp và là người sáng lập ra phong trào tín ngưỡng có tên học thuyết Pytago .
- Ông thường được biết đến như một nhà khoa học và toán học vĩ đại . Ông đã từng theo học nhà toán học nổi tiếng Thales và chính Thales cũng phải kinh ngạc về tài năng của ông .
- Định lý Pytago do ông tìm ra là một liên hệ trong hình học phẳng giữa ba cạnh tam giác của một tam giác vuông .

Ơ-clít
- Ơclít là nhà toán học lỗi lạc thời cổ Hy Lạp, sống vào Thế kỉ thứ 3 TCN. Ông được mệnh danh là "cha đẻ của Hình học"
- Hầu hết kiến thức hình học ở cấp trung học cơ sở hiện nay đều được đề cập trong bộ sách Cơ sở gồm 13 cuốn do Ơclít viết ra, bộ sách có ảnh hưởng nhất trong Lịch sử toán học
- Ơclít đưa ra 5 định đề và định đề thứ năm là Tiên đề Ơclít về đường thẳng song song : “ Qua một điểm nằm ngoài một đường thẳng ta vẽ được một và chỉ một đường thẳng song song với đường thẳng đã cho ” .
- Vật Lý : Ác-si-mét
“NẾU CHO TÔI MỘT ĐIỂM TỰA,
TÔI SẼ BẨY CẢ TRÁI ĐẤT LÊN”
Đến cuối thời Hi Lạp, xuất hiện nhà toán học và Vật lí học cổ đại nổi tiếng là Ácsimét , với công thức tính diện tích và thể tích của hình trụ và hình cầu , nguyên lí về vật nổi và hàng loạt các phát minh cơ học của ông (đòn bẩy, ròng rọc, guồng nước, bánh xe có răng…) .
TUY-XI-ĐÍT
HÊ-RÔ-ĐỐT
- Sử học: Tuy-xi-đít, Hê-rô-đốt
- Sử học cũng vượt qua giới hạn của sự ghi chép tản mạn, thuần tuý biên niên của thời trước
- Các sử gia cổ đại Hi Lạp và Rô-ma đã biết tập hợp tài liệu, phân tích và trình bày có hệ thống lịch sử một nước hay một cuộc chiến tranh
- Chẳng hạn, Hê-rô-đốt viết Lịch sử cuộc chiến tranh Hi Lạp – Ba Tư,
Tu-xi-đít viết Lịch sử cuộc chiến tranh Pê-lô-pôn, Ta-xít viết Lịch sử Rô-ma, Phong tục người Giéc-man v.v…
- Địa lí
- Nhà địa lí học Xtra-bôn của Hi Lạp cổ đại đã đi và khảo sát rất nhiều vùng quanh Địa Trung Hải.
- Ông đã để lại nhiều tài liệu ghi chép và khảo cứu về địa lí rất có giá trị.
PLATON
A-RI-XTỐT
- Triết học: Pla-tôn, A-ri-xtốt
- Y học: Hy-pô-crát
I- li-át
NHÀ THƠ HÔ-ME
Ô-đi-xê
c, Văn học
Xô-phô-clơ
d, Nghệ thuật
Đền Parthenon trên đồi Acropolis, HyLap
Hiểu biết của em về Đền Pa-tê-nông ?
d, Nghệ thuật
Đền Pa-tê-nông ( Aten-Hy lạp)
- Đền Parthenon . Pêricơlét – chính khách nổi tiếng Hy Lạp cổ đại và là người đứng đầu thành bang Aten vào giữa thế kỷ V trướcCN đã quyết định xây dựng Athen thành thành bang đẹp nhất Hy Lạp thời đó. Quần thể kiến trúc tuyệt mỹ được xây dựng trên đồi Acropole là những kiệt tác hoàn mỹ của nghệ thuật Hy Lạp cổ đại, trong đó đền Parthenon là một trong 3 công trình nổi tiếng nhất được xây dựng trên nền đất đền Athena thời xa xưa (hai công trình còn lại là đền Athéna Nike, Erechthéion). Kiến trúc sư Ictinus –người miền Đông Hy Lạp là tác giả của công trình đền Parthenon. Đền này dài 69,5m, rộng 30,5m ,xung quanh nội điện là hành lang cột gồm 46 cột lớn bằng đá cẩm thạch.
ĐẤU TRƯỜNG CÔ-LI-DÊ( LA MÃ)
Hiểu biết của em về đấu trường Rôma ?
ĐẤU TRƯỜNG CÔ-LI-DÊ( LA MÃ)
Là một đấu trường lớn ở thành phố Rôma, gồm sân đấu hình êlip (kích thước 86 m ´ 54 m) và khán đài có 80 hàng bậc thang, chia làm 4 tầng, chứa được 50 nghìn khán giả. Được xây bằng đá, kết cấu chịu lực bằng gạch và bê tông. Kiến trúc hùng vĩ nhờ hình khối lượn tròn mềm mại và phân vị theo chiều cao thành 4 tầng bằng kiến trúc cổ điển khác nhau.
Đấu trường Coliseum
Bên trong đấu trường
Lực sĩ ném đĩa
Lực sĩ ném đĩa là một trong những tác phẩm nỗi bật nhất của Mi-Rông, thiên tài vĩ đại của Hi-Lạp thời cổ đại.
Đây là tác phẩm đầu tiên của nghệ thuật kiến trúc diễn tả sức mạnh kết hợp với cái đẹp. Cơ chân cơ tay được miêu tả rất sống động và đúng như thật…
Trong bức tượng này, vừa có quan niệm thẩm mĩ vừ có hình ảnh thực của đời thường, với tượng này Ông đã tách ra khỏi thần thánh, đề cao giá trị con người, đề cao cuộc sống với những cảm hứng sáng tạo trong nghệ thuật
TƯỢNG NỮ THẦN ATÊNA
TƯỢNG THẦN DỚT
TƯỢNG THẦN ZEUS Ở OLYMPIA (Hy Lạp hiện nay)
Do Kiến trúc sư Pheidias thiết kế, thể hiện tư thế thần Zeus đang ngồi trên ngai vàng
Tượng được làm bằng ngà voi và vàng cao 13m (43ft) đặt trên một phần đế bằng đá cẩm thạch cao 1 m (3,3ft)
Năm 462 sau CN, một trận hỏa hoạn khủng khiếp đã tàn phá thành phố và thiêu hủy bức tượng
Di tích được khai quật hiện nay
Tương thần Vệ nữ Milo
Tượng Thần Vênus
Tượng nữ thần chiến thắng
TƯỢNG THẦN APOLON
- Trái đất hình cầu tròn, Mặt trời quay quanh Trái đất.
1 năm có 365 ngày và ¼: 1 tháng có 30, 31 ngày, tháng Hai 28 ngày.
- Hệ chữ cái A, B, C…gồm 26 chữ.
Hệ chữ số La Mã
- Toán học: Định lí Talet, Định lí Pitago, Ơ clit…
Vật lý: Ác-si-mét…
Triết học: Platon, A-ri-xtot…
Y học: Hy-po-crat…
Sư học: Hê-rô-đốt, Tuy-xi-rít…
- Hy Lạp: sử thi Iliat và Ô-đi-xê, Kịch “Ơ đíp làm vua”…
Rô ma: nhà thơ Lu-cre-xơ, Viếc-gin…
- Hy Lạp: đền Pác-tê-nông…
Đấu trường ở Rô ma…
Tượng Nữ thần A-tê-na, Lực sĩ ném đĩa, thần Vệ nữ Mi-lô…
Nhận xét:
- Đạt nhiều thành tựu văn hoá rực rỡ trên tất cả các lĩnh vực
- Là kì tích về sức lao động, sáng tạo của con người với độ chính xác và trình độ khái quát cao
- Ảnh hưởng sâu rộng và lâu dài tới quá trình phát triển của lịch sử và văn minh nhân loại.
Nguyên nhân
Dựa trên sự phát triển cao của nền kinh tế công thương nghiệp
Sự bóc lột sức lao động nô lệ, chủ nô được giải phóng khỏi lao động chân tay
Được kế thừa, tiếp thu văn hoá phương Đông.