BÀI 27
CACBON
Kí hiệu hóa học:
C
Nguyên tử khối:
12
I. CÁC DẠNG THÙ HÌNH CỦA CACBON
1. Dạng thù hình là gì?
Nguyên tố Oxi
Khí Oxi: O2
Khí Ozon: O3
Xét ví dụ sau:
tạo nên hai đơn chất
Khí oxi và khí ozon được gọi là hai dạng thù hình của nguyên tố oxi
Nguyên tố Photpho
Vậy dạng thù hình là gì?
 Dạng thù hình là những đơn chất khác nhau do nguyên tố đó tạo nên.
I. CÁC DẠNG THÙ HÌNH CỦA CACBON
1. Dạng thù hình là gì?
2. Cacbon có những dạng thù hình nào?
KIM CƯƠNG
Cứng trong suốt, Không dẫn điện
THAN CHÌ
Mềm, dẫn điện
CACBON VÔ ĐỊNH HÌNH
Xốp, không dẫn điện
I. CÁC DẠNG THÙ HÌNH CỦA CACBON
 - Nguyên tố Cacbon có 3 dạng thù hình:
2. Cacbon có những dạng thù hình nào?
I. CÁC DẠNG THÙ HÌNH CỦA CACBON
 - Nguyên tố Cacbon có 3 dạng thù hình:
Kim cương, than chì, cacbon vô định hình
 Tính chất:
*Kim cương: cứng, trong suốt, không dẫn điện
*Than chì: mềm, dẫn điện
*Cacbon vô định hình (than đá, than gỗ, than xương, …) : xốp, không dẫn điện
1. Tính chất hấp phụ:
II. TÍNH CHẤT CỦA CACBON
Than gỗ có khả năng giữ trên bề mặt của nó các chất khí, chất hơi, chất tan trong dung dịch. Than gỗ có tính hấp phụ.
Than hoạt tính là than gỗ, than xương, … mới điều chế có tính hấp phụ cao.
*Thí nghiệm:
Cho một ít bông vào một ống hình trụ, phía trên là một lớp bột than, cho mực chảy qua lớp bột than
II. TÍNH CHẤT CỦA CACBON
1. Tính chất hấp phụ:
II. TÍNH CHẤT CỦA CACBON
Than gỗ có khả năng giữ trên bề mặt của nó các chất khí, chất hơi, chất tan trong dung dịch. Than gỗ có tính hấp phụ.
Than hoạt tính là than gỗ, than xương, … mới điều chế có tính hấp phụ cao.
Than hoạt tính dùng để: làm trắng đường, chế tạo mặt nạ phòng độc, …
2. Tính chất hóa học:
II. TÍNH CHẤT CỦA CACBON
Cacbon có những tính chất hóa học của phi kim
- Tác dụng với kim loại
 
 
Tuy nhiên điều kiện xảy ra phản ứng là rất khó khăn
 Cacbon là phi kim hoạt động hóa học yếu.
CH4 (metan)
Al4C3 (nhôm cacbua)
3
4
2
 
CO2 (k)
(cacbon đioxit)
2. Tính chất hóa học:
II. TÍNH CHẤT CỦA CACBON
Nhận xét:
Cacbon bị oxi hóa tạo thành CO2
Phản ứng tỏa nhiều nhiệt.
Ứng dụng: làm nhiên liệu trong đời sống và sản xuất.
Khí CO2 bị coi là chất làm ô nhiễm môi trường vì nó gây hiệu ứng nhà kính làm Trái Đất nóng lên.
b. Cacbon tác dụng với oxit kim loại:
*Thí nghiệm:
- Trộn một ít bột đồng (II) oxit và bột than.
- Cho hỗn hợp vào đáy ống nghiệm khô, đốt nóng.
2. Tính chất hóa học:
b. Cacbon tác dụng với oxit kim loại:
2. Tính chất hóa học:
 
Hiện tượng:
Màu đen của hỗn hợp trong ống nghiệm  đỏ.
Nước vôi trong bị vẩn đục.
CO2
Nhận xét:
Cacbon đã khử CuO màu đen thành kim loại Cu màu đỏ
Cu + CO2
2
2
b. Cacbon tác dụng với oxit kim loại:
2. Tính chất hóa học:
 
Nhận xét:
Cacbon đã khử CuO màu đen thành kim loại Cu màu đỏ
Cu + CO2
2
2
Ứng dụng: Điều chế kim loại.
 
Pb + CO2
2
2
 
Zn + CO2
2
2
 
Fe + CO2
2
2
*KẾT LUẬN:
- Cacbon là phi kim hoạt động hóa học yếu.
- Ngoài một số tính chất của phi kim, tính chất quan trọng của cacbon là tính khử.
II. ỨNG DỤNG
Câu hỏi:
1. Nêu vài ứng dụng của kim cương?
2. Nêu vài ứng dụng của than chì?
3. Nêu vài ứng dụng của cacbon vô định hình?
Ứng dụng của kim cương
Ứng dụng của than chì
Ứng dụng của than hoạt hình
- Kim cương được dùng làm đồ trang sức quý hiếm, mũi khoan, dao cắt kính.
Than chì được dùng làm điện cực, ruột bút chì.
- Cacbon vô định hình được dùng làm than hoạt tính, mặt nạ phòng hơi độc, làm chất khử màu, khử mùi, làm nhiên liệu trong công nghiệp…
II. ỨNG DỤNG
Câu 1: Dạng thù hình nào của cacbon dẫn điện tốt?

A. Kim cương.
B. Than chì.
C. Cacbon vô định hình.
D. Cả 3 dạng
Bài tập
Câu 2: Khí CO2 bị coi là chất làm ô nhiễm môi trường vì nó

A. gây hiệu ứng nhà kính làm Trái Đất nóng lên.
B. hòa tan trong nước mưa.
C. cả A và B.
D. cần cho cây xanh quang hợp nên không gây ô nhiễm.
Bài tập
Câu 3: Ở điều kiện thích hợp cacbon có thể phản ứng với các chất CuO, PbO, CO2. Vai trò của C trong các phản ứng này là gì?
A. Chất oxi hóa.
B. Chất khử.
C. Vừa là chất oxi hóa, vừa là chất khử.
D. Không có vai trò gì.
Bài tập
Cu + CO2
 
2
Pb + CO2
 
2
2 CO
 
DẶN DÒ
- VỀ NHÀ HỌC BÀI VÀ LÀM BÀI TẬP: 1, 2, 3, 4, 5. SGK trang 84.
- XEM VÀ CHUẨN BỊ TRƯỚC BÀI: 28
CÁC OXIT CỦA CACBON