BÀI 31
CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP
CUỐI THẾ KỶ XVIII

I- NƯỚC PHÁP TRƯỚC CÁCH MẠNG

1. Tình hình kinh tế, xã hội

Chú giải
Nộp cho lãnh chúa

25%
50%

10%
15%

Biểu đồ thể hiện thu nhập nông dân Pháp trước cách mạng

Nộp cho nhà thờ
Thu nhập của nông dân
Nộp cho nhà nước

1.Tình hình kinh tế, xã hội
a. kinh tế
- Nông nghiệp: cuối thế kỷ XVIII , Pháp vẫn
là một nước nông nghiệp lạc hậu
- Công thương nghiệp: đã có những bước phát
triển mới.

• + Máy móc sử dụng
ngày càng nhiều ( dệt,
khai mỏ, luyện kim…)
• + Công nhân tập trung
với số lượng đông.
• - Ngoại thương: có
nhiều bước tiến, các
công ty thương mại
buôn bán với nhiều
nước Châu Âu và
Phương Tây.

Cảng Mác - Xây

Vua Lu-i VI và Hoàng hậu marrie antoinette

b. Chính trị, xã hội
- Chính trị: Nước Pháp vẫn duy trì chế độ quân chủ
chuyên chế do vua Lui XVI đứng đầu.
- Xã hội: chia thành 3 đẳng cấp: quý tộc, tăng lữ và
đẳng cấp 3.
=> Xã hội mâu thuẫn gay gắt, báo hiệu 1 cuộc cách
mạng sắp nổ ra.

- Có mọi quyền lợi
- Không phải đóng thuế

TĂNG LỮ

QUÝ TỘC
Tư Sản
ĐẲNG CẤP THỨ 3
- Không có quyền lợi
- Phải đóng thuế

Sơ đồ ba đẳng cấp của Pháp trước cách mạng

Nông dân
Bình dân thành thị

2. Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng.
Ở Pháp thời kỳ này
xuất hiện hệ tư tưởng
gì? Tác dụng của hệ tư
tưởng đó đối với cách
mạng pháp?
• Xuất hiện trào lưu: “Triết học ánh sáng” với 3 kiệt xuất
tiêu biểu là: Mông-te-xki-ơ, Vôn-te, Rút-xô
• Tác dụng: Tấn công vào hệ tư tưởng của chế độ phong
kiến, dọn đường cho cuộc cách mạng bùng nổ, tạo điều
kiện cho chủ nghĩa tư bản phát triển

Mông-te-xki-ơ
- Kêu gọi thiết lập chế độ
quân chủ lập hiến với Tam
quyền phân lập:
+. Lập pháp
+. Hành pháp
+. Tư pháp

Rút-Xô
- Xây dựng chế độ Cộng
hòa
- Phản đối chế độ tư hữu
lớn nhưng lại duy trì chế
độ tư hữu nhỏ.

Vôn-te
- Xây dựng chính quyền
quân chủ do một ông
vua sáng suốt đứng đầu
- Bảo vệ quyền tự do tín
ngưỡng và quyền tư
hữu.

II. TIẾN TRÌNH CỦA CÁCH MẠNG
1. Cách mạng bùng nổ. Nền quân chủ lập hiến
Ngày 5 - 5 1789 Hội nghị
ba đẳng cấp do
nhà vua triệu tập
bị đẳng cấp thứ
3 phản đối.

Ngày 11 - 7 1792 Quốc hội
tuyên bố Tổ quốc
lâm nguy, quần
chúng đã nhất
loạt tự vũ trang
bảo vệ đất nước.

1. Cách mạng
bùng nổ.
Nền quân chủ lập
hiến

Tháng 4 - 1792 chiến
trang giữa Pháp với
liên minh phong kiến
Áo - Phổ.

Ngày 14/7/1789
quần chúng phá ngục
Ba-xti, mở đầu cho
cách mạng Pháp

Quần chúng nhân
dân nổi dậy khắp
nơi, chính quyền
của tư sản tài chính
được thiết lập.
Vua Pháp tìm
cách chống phá
cách mạng,
khôi phục lại
chế độ phong
kiến

Quần chúng nhân dân tấn công pháo đài ngục Baxti năm 1789

Nguồn: Violet.vn

2. Tư sản công thương cầm quyền. Nền cộng hòa được thành lập.
- Sự thành lập: ngày 10/8/1972 phái Girôngđanh lãnh đạo quần
chúng lật đổ phái lập hiến.
- Những việc làm của phái Girôngđanh:
+ Bầu ra quốc hội mới.
+ Thành lập nền cộng hòa thứ nhất.
+ Tử tử nhà vua Lui XVI (21/1/1973).

- Đầu năm 1973, nước Pháp gặp nhiều khó khăn:
+ Bên ngoài: quân Anh và các nước liên minh tấn
công nước Pháp.
+ Trong nước: bọn phản động nổi dậy.
- Ngày 22/6/1973, phái Gia-cô-banh, đứng đầu là luật
sư Robespiene lãnh đạo quần chúng lật đổ phái Girông-đanh
=> Cách mạng đang được thúc đẩy và đi lên đỉnh cao.

3. Nền chuyên chính Gia-cô-banh - Đỉnh cao của cách mạng.
a. Sự thành lập
- Thời gian : 02- 06 -1794
- Thành phần: Tư sản vừa và nhỏ
- Lãnh tụ: Rô-Be-Spie

b. Những chính sách
Những chính sách
Kinh tế
Chính trị
Quân sự

Tìm hiểu về sự thành lập
và những chính sách của
phái Gia- cô- banh?

Nội dung
- Chia ruộng đất cho nông dân
- Tiền lương cho công nhân
- Luật giá tối đa về lương thực, thực phẩm
- Tháng 6-1973: Thông qua hiến pháp mới, mở rộng
quyền tự do dân chủ, xóa bỏ chế độ đằng cấp.
- Ra sắc lệnh Tổng động viên.

- Sau khi phái Gi-rông-đanh bị lật đổ,
chính quyền cách mạng thuộc về phái
Gia-cô-banh, gồm những người dân chủ
cách mạng được quần chúng ủng hộ.
Quốc hội do phái Gia-cô-banh chiếm đa
số, cử ra Ủy ban cứu nước, đứng đầu là
Rô-be-spie. Ma-xi-mi-liêng đo Rô-bexpie là một luật sư trẻ tuổi, đại biểu quốc
hội, ông tích cực bảo vệ quyền lợi của
nhân dân. Rô-be-xpie trở thành lãnh tụ
suất sắc của phái Gia-cô-banh và nổi
tiếng là "Con người không thể bị mua
chuộc".

Rô-Be-Spie

So sánh chính sách về kinh tế chính trị của
phái Gia-cô-banh với phái Gi-rông-đanh?
- Kinh tế:
+ Chia ruộng đất thành lô
bán với giá cao
Þ Nông dân không có ruộng
đất canh tác.
- Chính trị:
+ Cấm công nhân bãi công
hội họp.
=> mất quyền tự do, dân
chủ.

Gi-rông-đanh

Gia-cô-banh

- Kinh tế:
+ Chia ruộng đất thành nhiều
mảnh nhỏ trả dần trong 10 năm
Þ Mỗi nông dân đều có ruộng
đất
- Chính trị:
+ ban bố quyền tự do dân
chủ rộng rãi
Þ Mọi bất bình đẳng giai cấp
đều bị xóa bỏ
+ Ban hành luật giá tối đa
=> Khắc phục nạn đầu cơ tích
chữ, huy động lương thực, thực
phẩm, cả thiện đời sông nhân
dân.

Những chính sách đó có tác dụng
như thế nào?

Huy động đủ sức người, sức của đánh bại kẻ thù, đưa
cách mạng đạt tới đỉnh cao.

Sơ đồ sự phát triển của cách mạng Pháp

4. Thời kỳ thoái trào
- Sau đảo chính, Ủy ban Đốc chỉnh ra đời thủ tiêu mọi thành quả
của cách mạng:
+ Hiến pháp mới được ban hành bảo vệ lợi ích tư sản mới.
+ Xóa bỏ luật giá tối đa.
+ Thủ tiêu các quyền tự do dân chủ.
+ Khủng bố những người cách mạng.
- Cuộc đảo chính (11- 1799) lật đổ chế độ Đốc chính, đưa Na-pô-lêông Bô-na-pac lên nắm quyền, xây dựng chế độ độc tài.
- Sau nhiều năm chiến tranh, Đế chế I của Na-pô-lê-ông bị suy yếu,
thất bại(1815) chế độ quân chủ ở Pháp được phục hồi.

III. Ý nghĩa của cách mạng tư sản pháp cuối thế kỷ XVIII
Là cuộc cách mạng dân
chủ tư sản điển hình

Lật đổ chế độ phong kiến cùng với những tàn
dư của nó.
Giải quyết được vấn đề dân chủ.
Hình thành thị trường dân tộc thống nhất mở
đường cho lực lượng tư bản Pháp phát triển.
Giai cấp tư sản lãnh đạo, nhưng quần chúng
quyết định tiến trình phát triển của cách mạng

mở ra thời đại thắng lợi và củng
cố quyền thống trị của giai cấp
tư sản trên phạm vi thế giới.

Hoạt động luyện tập
1. Đến thế kỷ XVIII, nền kinh tế nước pháp lạc hậu
trong lĩnh vực nào?
2. Đến thế kỷ XVIII, nền kinh tế nước pháp tồn tại ở
thế chế chính trị nào?
3. Xã hội Pháp lúc bấy giờ có mấy đẳng cấp ? Đó là
những đẳng cấp nào?
4. Nguyên nhân trực tiếp bùng nổ cuộc cách mạng tư
sản Pháp là gì?
5. Tuyên ngôn độc lập Pháp đề cập đến vấn đề gì?
6. Quốc khánh nước Pháp là ngày nào?

Nông nghiệp lạc hậu
Chế độ phong kiến.
Ba đẳng cấp
Hội nghị ba đẳng cấp
Quyền tự do của con
người

14/7

Hoạt động tìm tòi, mở rộng
1. Phái Gia-cô-banh lên nắm chính quyền trong hoàn cảnh
nào?
2. Tình hình nước Pháp trước 27/7/1794?