PHÂN BIỆT DÒNG ĐIỆN KHÔNG ĐỔI VÀ DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
DÒNG ĐIỆN KHÔNG ĐỔI
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
- Cường độ: không đổi theo thời gian
Cường độ: biến thiên điều hòa theo thời gian: i = I0sin(?t + ?)
- Chiều: không đổi theo thời gian.
- Chiều: trong một chu kỳ, dòng điện đổi chiều hai lần.
- Đồ thị:
- Đồ thị :
T
T/2
T/2
Điốt bán dẫn là dụng cụ bán dẫn gồm một lớp tiếp xúc p ? n, có tính dẫn điện một chiều từ p sang n.
ĐIỐT BÁN DẪN
Điốt không cho dòng điện chạy qua
Ký hiệu Điốt bán dẫn
+
-
+
-
TRƯỜNG THPT HOÀNG HOA THÁM
TỔ VẬT LÝ
CÁCH TẠO RA
DÒNG ĐIỆN MỘT CHIỀU
GV : HOÀNG VĂN ĐỨC
BÀI THAO GIẢNG:
2. PHƯƠNG PHÁP CHỈNH LƯU HAI NỮA CHU KỲ: ( CHỈNH LƯU TOÀN CHU KỲ )
CÁCH TẠO RA DÒNG ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. ÍCH LỢI CỦA DÒNG ĐIỆN MỘT CHIỀU:
1. PHƯƠNG PHÁP CHỈNH LƯU NỮA CHU KỲ:
IV. ƯU, NHƯỢC ĐIỂM CỦA PHƯƠNG PHÁP CHỈNH LƯU BẰNG ĐIÔT:
II.PHƯƠNG PHÁP CHỈNH LƯU DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU:
III. MÁY PHÁT ĐIỆN MỘT CHIỀU:
1. Trong công nghiệp : dòng điện một chiều dùng để mạ điện, đúc điện, tinh chế kim loại, nạp Ắc-quy?
2. Trong vô tuyến : Cung cấp năng lượng cho các thiết bị điện.
3. Trong các động cơ điện một chiều: dòng điện một chiều tạo nên mômen khởi động lớn và có thể làm thay đổi vận tốc một cách dể dàng.
Chỉnh lưu dòng điện xoay chiều là biến đổi dòng điện xoay chiều thành dòng điện một chiều.
1. PHƯƠNG PHÁP CHỈNH LƯU NỮA CHU KỲ:
- Thiết bị dùng để chỉnh lưu nữa chu kỳ là một Điốt bán dẫn mắc nối tiếp với tải tiêu thụ R.
- Nữa chu kỳ đầu, A là cực dương ; B là cực âm :
+
-
Dòng điện có qua R không ?
dòng điện qua Điôt D, qua R rồi về B.
- Nữa chu kỳ sau, B là cực dương, A là cực âm :
không có dòng điện qua R.
Điốt không cho dòng điện chạy qua
- Vậy : dòng điện chỉnh lưu nữa chu kỳ là dòng điện nhấp nháy. Dùng để nạp điện cho Ắc ? quy.
I0
T
T/2
T/2
2. PHƯƠNG PHÁP CHỈNH LƯU HAI NỮA CHU KỲ:
Thiết bị dùng để chỉnh lưu hai nữa chu kỳ là 4 Điôt mắc theo mạch cầu như hình vẽ.
- Giả sử nữa chu kỳ đầu A là cực dương, B là cực âm:
+
-
Dòng điện đi theo đường nào ?
Dòng điện đi theo đường A M D1 P R Q D3 N B
Vậy dòng điện qua R có chiều từ P đến Q
I
- Nữa chu kỳ sau B là cực dương, A là cực âm:
Dòng điện đi theo đường nào ?
Dòng điện đi theo đường: B N D2 P R Q D4 M A
I
Vậy dòng điện qua R có chiều từ P đến Q
SAI
SAI
SAI
ĐÚNG
SAI
SAI
SAI
ĐÚNG
Vậy: Trong cả hai nữa chu kỳ, dòng điện đều qua tải R theo một chiều nhất định.
- Dòng điện chỉnh lưu hai nữa chu kỳ là dòng điện nhấp nháy.
- Để dòng điện sau khi chỉnh lưu có giá trị gần như không đổi, người ta cho dòng điện qua bộ lọc rồi mới qua tải tiêu thụ.
Bộ lọc
Dòng điện chỉnh lưu sau khi qua bộ lọc
III. MÁY PHÁT ĐIỆN MỘT CHIỀU:
1. Cấu tạo:
- Bộ góp gồm 2 vành bán khuyên và 2 chổi quét để đưa dòng điện ra ngoài.
(2)
(1)
(a)
(b)
B
2. Nguyên tắc hoạt động:
- Dựa vào hiện tượng cảm ứng điện từ : Khi khung dây quay đều, từ thông qua khung biến thiên điều hòa làm xuất hiện trong khung một suất điện động cảm ứng biến thiên điều hòa.
- Khi khung quay được nữa vòng thì dòng điện trong khung đổi chiều, đồng thời bán khuyên đổi chổi quét. Do đó một chổi luôn luôn là cực dương, chổi còn lại là cực âm. Vậy dòng điện đưa ra ngoài là dòng điện một chiều nhấp nháy.
- Để có dòng điện một chiều có cường độ lớn và không nhấp nháy, người ta dùng nhiều khung dây đặt lệch nhau và mắc nối tiếp nhau.
+
-
(a)
(b)
1. Ưu điểm:
- Kinh tế, tiện lợi.
- Thiết bị chỉnh lưu dể chế tạo, ít tốn kém, gọn, vận chuyển dể.
- Có thể tạo ra dòng điện một chiều có cường độ lớn.
IV. ƯU, NHƯỢC ĐIỂM CỦA PHƯƠNG PHÁP CHỈNH LƯU BẰNG ĐIÔT:
2. Nhược điểm:
Tạo ra dòng điện một chiều nhưng vẫn còn nhấp nháy.
CỦNG CỐ
1. Chỉnh lưu dòng điện xoay chiều là gì ?
Trả lời:
Là phương pháp biến đổi dòng điện xoay chiều thành dòng điện một chiều.
2. Muốn chỉnh lưu nữa chu kỳ thì người ta dùng dụng cụ nào? Mắc như thế nào với tải tiêu thụ? Dòng điện sau khi chỉnh lưu nữa chu kỳ là dòng điện như thế nào?
Trả lời:
- Muốn chỉnh lưu nữa chu kỳ thì người ta dùng một Điôt bán dẫn mắc nối tiếp với tải tiêu thụ.
- Dòng điện sau khi chỉnh lưu nữa chu kỳ là dòng điện nhấp nháy. Dùng để nạp điện cho Ắc ? quy.
CỦNG CỐ
3. Trong các mạch điện sau, mạch nào có thể dùng đển chỉnh lưu hai nữa chu kỳ?
Hình 2
TẬP THỂ LỚP 12A9
HẸN GẶP LẠI
CÂU HỎI TỰ LUẬN:
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM:
Định nghĩa dòng điện xoay chiều?
Dòng điện xoay chiều là dòng điện có cường độ biến thiên điều hòa theo thời gian:
i = I0sin(?t + ?)
Trả lời:
Trả lời:
Máy biến thế là thiết bị dùng để biến đổi hiệu điện thế của dòng điện xoay chiều
-Nguyên tắc hoạt động:
-Định nghĩa :
- Định nghĩa máy biến thế ?- Nguyên tắc hoạt động của máy biến thế?
+ Máy biến thế hoạt động dựa vào hiện tượng cảm ứng điện từ.
+ ?Dòng điện xoay chiều qua cuộn sơ cấp làm phát sinh từ trường biến thiên trong lõi thép. Từ thông qua cuộn thứ cấp biến thiên gây ra dòng điện cảm ứng chạy trong cuộn thứ cấp và tải tiêu thụ?.
Nêu cấu tạo của máy biến thế?.
Trả lời :
- Một lõi thép hình khung chữ nhật, gồm nhiều lá thép mỏng sơn cách điện ghép lại với nhau để tránh dòng điện Phucô
- Hai cuộn dây làm bằng đồng có điện trở nhỏ, quấn trên lõi thép. Cuộn dây nối với nguồn điện gọi là cuộn sơ cấp ; cuộn nối với tải tiêu thụ gọi là cuộn thứ cấp.
Máy biến thế gồm:
- Viết công thức sự biến đổi hiệu điện thế và cường độ dòng điện qua máy biến thế ?
- Nếu dùng máy tăng thế để tăng hiệu điện thế lên 100 lần thì sự hao phí trên đường dây tăng hay giảm đi bao nhiêu lần ?
Trả lời :
Công thức biến đổi HĐT và CĐDĐ qua máy biến thế:
Ta có công thức tính hao phí trên đường dây :
Vậy nếu dùng máy tăng thế để tăng HĐT lên 100 lần thì U2 tăng lên 10000 lần. Do đó công suất hao phí trên đường dây giảm 10000 lần.
Với : R là điện trở của đường dây và không đổi
P là công suất cần tải đi và không đổi
Các đồ thị sau đây, đồ thị nào biểu diễn dòng điện xoay chiều i = I0sin(?t + ?) :
SAI
SAI
SAI
ĐÚNG
Cho dòng điện xoay chiều có tần số f = 50Hz. Hỏi trong một giây, dòng điện đổi chiều mấy lần?
SAI
SAI
ĐÚNG
SAI
Máy biến thế là thiết bị được sử dụng vào mục đích :
- Tăng hoặc giảm hiệu điện thế của dòng điện xoay chiều.
- Tăng hoặc giảm hiệu điện thế của dòng điện một chiều.
- Truyền tải điện năng đi xa.
- Câu A, C đúng.
Một máy biến thế có số vòng dây của cuộn sơ cấp lớn hơn số vòng dây của cuộn thứ cấp. Máy biến thế này có tác dụng nào sau đây?
- Tăng hiệu điện thế và giảm cường độ dòng điện.
- Giảm hiệu điện thế và tăng cường độ dòng điện.
- Tăng hiệu điện thế lẫn cường độ dòng điện.
- Giảm hiệu điện thế lẫn cường độ dòng điện.
TẬP THỂ LỚP 12A9
XIN KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ