TRƯỜNG THPT PHAN CHÂU TRINH
TỔ: SINH
CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY
BÀI 26+ 27: CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
KHÁI NIỆM
CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
BÀI 26 + 27: CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
1
Cảm ứng động vật có hệ thần kinh dạng lưới
2
Cảm ứng động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch
3
Cảm ứng động vật có hệ thần kinh dạng ống
Tác nhân nào tác động con nhím?
Phản ứng của con nhím như thế nào?
Tại sao con nhím lại có phản ứng như vậy?。
Cảm ứng ở động vật là gì?
BÀI 26 + 27 : CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
4
I. KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
I. KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
1. Khái niệm:
Khả năng cơ thể động vật phản ứng (trả lời) lại các kích thích từ môi trường sống để tồn tại và phát triển.

2. Đặc điểm cảm ứng ở động vật

5
BÀI 26 + 27 : CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
2. Đặc điểm cảm ứng ở động vật

6
BÀI 26 + 27 : CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
BÀI 26 + 27 : CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
I. KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
3. Phản xạ:

Phản xạ là phản ứng trả lời các kích thích của môi trường thông qua hệ thần kinh.
* Thành phần của 1 cung phản xạ:
- Bộ phận tiếp nhận kích thích (Thụ quan hoặc cơ quan thụ cảm)
- Bộ phận phân tích tổng hợp thông tin để quyết định hình thức và mức độ phản ứng ( Hệ thần kinh)
- Bộ phận thực hiện phản ứng (Cơ, tuyến)
8
BÀI 26 + 27 : CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
II. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
BÀI 26 + 27 : CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
II. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
BÀI 26+27: CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
BÀI 26 + 27 : CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
1. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng lưới
a. Đại diện:
Ngành ruột khoang (Thủy tức, san hô, sứa..)
b. Đặc điểm cấu tạo hệ thần kinh:
Các TBTK nằm rải rác trong cơ thể và liên hệ với nhau bằng các sợi thần kinh tạo thành mạng lưới thần kinh.
c. Đặc điểm cảm ứng:
Phản ứng với kích thích bằng cách co toàn bộ cơ thể  Tốn nhiều năng lượng
BÀI 26 + 27 : CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
2. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch
a. Đại diện:
Ngành giun dẹp, giun tròn, chân khớp.
b. Đặc điểm cấu tạo:
Các TBTK tập hợp thành hạch thần kinh nằm dọc theo chiều dài của cơ thể.
c. Đặc điểm cảm ứng:
Phản ứng mang tính chất định khu, chính xác hơn, tiết kiệm năng lượng hơn so với HTK dạng lưới.
- Hầu hết là các phản xạ không điều kiện.
BÀI 26 + 27 : CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
Đại diện:
Cá, lưỡng cư, bò sát, chim, thú
b. Đặc điểm cấu tạo:
Các TBTK tập hợp thành ống thần kinh nằm dọc theo vùng lưng của cơ thể.
Não bộ phát triển.
BÀI 26 + 27 : CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
a. Đại diện:
b. Đặc điểm cấu tạo:
c. Hoạt động của HTK dạng ống.
Nguyên tắc hoạt động: Phản xạ
Phân loại:
- Phản xạ không điều kiện
- Phản xạ có điều kiện
Ít
Nhiều
Tủy sống
Não bộ
- Bẩm sinh
- Bền vững
- Di truyền
Hình thành trong đời sống cá thể
Dễ thay đổi
Không di truyền
ít
Nhiều
BÀI 26 + 27 : CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
KHÁI NIỆM CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
a. Đại diện:
b. Đặc điểm cấu tạo:
c. Hoạt động của HTK dạng ống.
Nguyên tắc hoạt động: Phản xạ
Phân loại:
- Phản xạ không điều kiện
- Phản xạ có điều kiện
Đặc điểm cảm ứng
Phản ứng nhanh, chính xác, tinh tế, ít tốn năng lượng.
- Phối hợp nhiều phản xạ.
BÀI 26 + 27 : CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
II. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
Câu 1: Giả sử bạn đang đi dạo chơi, bất ngờ 1 con chó dại chạy tới nhe nanh, như muốn tấn công bạn.
Bạn sẽ phản ứng như thế nào?
Cho biết các bộ phận tham gia trong cung phản xạ tự vệ khi gặp chó dại?
Đây là loại phản xạ gì? Tại sao?
LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
Câu 1: Giả sử bạn đang đi dạo chơi, bất ngờ 1 con chó dại chạy tới nhe nanh, muốn tấn công bạn.
Bạn sẽ phản ứng: Hét lớn cho con chó sợ, tìm vật dụng để tự vệ….
Bộ phận tham gia cung phản xạ:
+ Bộ phận tiếp nhận kích thích: Thụ quan ở mắt.
+ Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin: Não bộ và tủy sống.
+ Bộ phận thực hiện phản ứng: Cơ tay, chân…
Phản xạ có điều kiện.
19
LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
Câu 2 : Cung phản xạ diễn ra theo trật tự nào sau đây?
A. Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin  Bộ phận tiếp nhận kích thích  Bộ phận thực hiện phản ứng.
B. Bộ phận tiếp nhận kích thích  Bộ phận thực hiện phản ứng  Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin.
C. Bộ phận tiếp nhận kích thích  Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin  Bộ phận thực hiện phản ứng.
D. Bộ phận thực hiện phản ứng  Bộ phận tiếp nhận kích thích  Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin.
C. Bộ phận tiếp nhận kích thích  Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin  Bộ phận thực hiện phản ứng
LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
Câu 3 : Cảm ứng ở động vật có đặc điểm nào sau đây?

Phản ứng chậm, dễ nhìn thấy, kém đa dạng hình thức.

B. Phản ứng nhanh, dễ nhìn thấy, đa dạng hình thức.

C. Phản ứng nhanh, khó nhìn thấy, đa dạng hình thức.

D. Phản ứng nhanh, dễ nhìn thấy, kém đa dạng hình thức.
B. Phản ứng nhanh, dễ nhìn thấy, đa dạng hình thức.
LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
Câu 4 : Khi nói về cảm ứng ở động vật phát biểu nào sau đây sai?

Động vật có hệ thần kinh dạng lưới cảm ứng bằng cách co toàn bộ cơ thể.

B. Ở động vật có tổ chức thần kinh, hình thức cảm ứng là các phản xạ.

C. Động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch có phản ứng nhanh, chính xác nhất.

D. Cảm ứng ở động vật giúp động vật thích nghi tốt với môi trường.
C. Động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch có phản ứng nhanh, chính xác nhất.
LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
Câu 5 : Cho các ví dụ sau, có bao nhiêu ví dụ về phản xạ không điều kiện ở người?

I. Đi ngoài nắng, mặt đỏ , mồ hôi toát ra.

II. Trời rét, môi tím tái, sởn gai ốc.

III. Trời rét, tôi vội lấy áo len để mặc.

IV. Lan nhìn thấy quả chanh, miệng tiết nhiều nước bọt.
A. 1.
B. 2.
C. 3.
D. 4.
B. 2.
DẶN DÒ
Hoàn thành các câu hỏi sau bài học.
Nội dung bài 28 + 29 + 30: Khuyến khích HS tự học.
Xem trước nội dung bài 31 + 32