Đặc điểm của hai lực cân bằng:
* Cùng tác dụng lên một vật
* Cùng giá
* Cùng độ lớn
* Ngược chiều
Em hãy nêu đặc điểm của hai lực cân bằng? Cho ví dụ?
KIỂM TRA BÀI CŨ
Cân bằng của vật rắn trên sợi dây
Em hãy cho biết điều kiện cân bằng của một chất điểm là gì?
Muốn cho mộ�t chất điểm đứng cân bằng thì hợp lực tác dụng lên nó phải bằng không.
Em hãy nhìn Hòn Trống Mái ở SẦM SƠN (Thanh Hóa): tảng đá không bị đổ xuống đất.
Hãy quan sát
Cầu Mỹ Thuận trên sông Tiền Giang.
Những hình ảnh trên, gợi cho chúng ta nghĩ đến trạng thái gì của vật?

CHƯƠNG III. CÂN BẰNG VÀ
CHUYỂN ĐỘNG CỦA VẬT RẮN
BÀI 17
CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT
CHỊU TÁC DỤNG CỦA HAI LỰC VÀ CỦA BA LỰC KHÔNG SONG SONG
VD: cái bàn, cây thước, quyển sách,...
Vật rắn là những vật có kích thước đáng kể, không đổi và hầu như không bị biến dạng dưới tác dụng của ngoại lực.
Cho ví dụ về một số vật rắn?
I. CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT CHỊU TÁC DỤNG CỦA HAI LỰC
1. Thí nghiệm
Có những lực nào tác dụng lên vật?
Độ lớn của lực đó như thế nào?
Dựa vào thí nghiệm hãy cho biết điều kiện cân bằng của một vật rắn chịu tác dụng của 2 lực?
2. Điều kiện cân bằng
Muốn cho một vật chịu tác dụng của 2 lực ở trạng thái cân bằng thì 2 lực đó phải cùng giá, cùng độ lớn và ngược chiều.
I. CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT CHỊU TÁC DỤNG CỦA
HAI LỰC
1. Thí nghiệm
Ghi chú
Tác dụng của một lực lên một vật rắn không thay đổi khi điểm đặt của lực đó dời chỗ trên giá của nó.
Tác dụng của lực lên một vật rắn có thay đổi không khi điểm đặt của lực đó dời chỗ trên giá của nó từ C sang B?
Câu 1 : Trọng tâm của một vật rắn là gì?
Câu 2 : Khi treo vật thì dây treo có phương như thế nào?
Câu 3 : Nếu treo vật ở hai vị trí khác nhau ta có thể xác định trọng tâm của vật rắn không?
3. Cách xác định trọng tâm của một vật phẳng, mỏng bằng phương pháp thực nghiệm
3. Cách xác định trọng tâm của một vật phẳng, mỏng
bằng phương pháp thực nghiệm
Trọng tâm là điểm đặt của trọng lực

Vậy trọng tâm phải nằm trên đường kéo
dài của dây treo.
A
B
3. Cách xác định trọng tâm của một vật phẳng mỏng bằng thực nghiệm
B1: Buộc dây vào lỗ nhỏ A, ở mép của vật rồi treo nó lên. Trọng tâm sẽ nằm trên đường kéo dài của dây (đường AB)
C
3. Cách xác định trọng tâm của một vật phẳng mỏng bằng thực nghiệm
B2: Sau đó buộc dây vào một điểm khác C ở mép vật rồi treo vật lên. Khi ấy trọng tâm sẽ nằm trên đường kéo dài của dây (đường CD)
B3: Vậy trọng tâm G là
giao điểm của hai đường
thẳng AB và CD
Các nhóm hãy xác định trọng tâm của các vật sau đây?
Tr?ng t�m c?a c�c v?t ph?ng, m?ng v� cĩ d?ng hình h?c d?i x?ng n?m ? t�m d?i x?ng c?a v?t.
G
G
G
G
3. Cách xác định trọng tâm của một vật phẳng, mỏng
bằng phương pháp thực nghiệm
C2. Em hãy làm như hình vẽ và cho biết trọng tâm thước dẹt nằm ở đâu?
X�c d?nh tr?ng t�m c?a c�c hình sau?
Các hòn đá này được giữ cân bằng nhờ các phản lực
của tảng đá ở phía dưới
Câu 1: Phát biểu nào sau đây là SAI khi nói về trọng tâm của một vật rắn
A. Có thể trùng với tâm đối xứng của vật
B. Phải là một điểm trên vật
C. Có thể ở trên trục đối xứng của vật
D. Phụ thuộc sự phân bố khối lượng của vật
CỦNG CỐ
Câu 2: Phát biểu nào sau đây là chưa chính xác?
A. Vật nằm cân bằng dưới tác dụng của hai lực thì hai lực này cùng phương, ngược chiều và có độ lớn bằng nhau
B. Vật nằm cân bằng dưới tác dụng của hai lực thì hai lực này cùng giá, ngược chiều và cùng độ lớn
C. Trọng tâm của bản kim loại hình chữ nhật nằm tại tâm (giao điểm hai đường chéo) của hình chữ nhật đó
D. Vật treo vào dây nằm cân bằng thì dây treo có phương thẳng đứng và đi qua trọng tâm G của vật
II. CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT CHỊU TÁC DỤNG CỦA
BA LỰC KHÔNG SONG SONG
1. Thí nghiệm:
O
G
Ba giá của ba lực cùng nằm trong một mặt phẳng
và cắt nhau tại điểm O
O
2.Quy tắc tổng hợp hai lực có giá đồng quy
Muốn tổng hợp hai lực có giá đồng quy tác dụng lên một vật rắn:
+ trước hết ta phải trượt hai vectơ lực đó trên giá của chúng đến điểm đồng quy.
+ rồi áp dụng quy tắc hình bình hành để tìm hợp lực.
3. Điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng của ba lực
không song song:
Điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng của 3 lực không song song.
- Ba lực đó phải có giá đồng phẳng và đồng quy.
- Hợp lực của 2 lực đó phải cân bằng với lực thứ 3
BT1. Một vật có khối lượng 2kg được giữ yên trên một mặt phẳng nghiêng góc  30o bởi một sợi dây song song với đường dốc. Biết g=9,8 m/s2 và ma sát là không đáng kể. Tính lực căng của dây và phản lực của mặt phẳng nghiêng lên vật.
 
 
BT5. Một quả cầu có trọng lượng P = 40N được treo vào tường nhờ 1 sợi dây hợp với mặt tường một góc 30o . Bỏ qua ma sát ở chỗ tiếp xúc giữa quả cầu và tường. Hãy xác định lực căng của dây và phản lực của tường lên quả cầu.
N = P.tan 300= 40.0,577 = 23,1 N
 
 
BT7: Hai mặt phẳng tạo với mặt phẳng nằm ngang các góc α=45o . Trên hai mặt phẳng đó người ta đặt một quả cầu đồng chất có khối lượng 2kg. Bỏ qua ma sát và lấy g = 10 m/s2. Hỏi áp lực của quả cầu lên mỗi mặt phẳng đỡ bằng bao nhiêu?
 
 
BT8: Một quả cầu đồng chất có khối lượng 3kg được treo vào tường nhờ một sợi dây. Dây làm với tường một góc α=20o. Bỏ qua ma sát ở chỗ tiếp xúc của quả cầu với tường lấy g = 9,8 m/s2. Hãy xác định lực căng của dây và phản lực của tường lên quả cầu.
N = P.tan 300= 2.9,8.0,577 = 11,3 N