BỘ SÁCH CÁNH DIỀU

CHỦ ĐỀ 6: NHIỆT
BÀI 24: NĂNG LƯỢNG NHIỆT

BÀI 24: NĂNG LƯỢNG NHIỆT

I. KHÁI NIỆM VỀ NĂNG LƯỢNG NHIỆT

Thảo luận nhóm: (5 phút)
1) Năng lượng nhiệt của một vật là gì?
2) Nhiệt lượng là gì? Đơn vị của nhiệt lượng?

BÀI 24: NĂNG LƯỢNG NHIỆT

I. KHÁI NIỆM VỀ NĂNG LƯỢNG NHIỆT
- Tổng động năng của các phân tử tạo nên vật được gọi là năng lượng nhiệt của
vật.
- Nhiệt lượng là phần năng lượng nhiệt mà vật nhận thêm hay mất đi trong quá
trình truyền năng lượng nhiệt.
- Đơn vị của nhiệt lượng là jun, kí hiệu là J
II. NỘI NĂNG CỦA VẬT

Thìa nóng lên là do đã nhận được nhiệt
lượng từ nước nóng truyền đến.

Thảo luận nhóm: (5 phút)
1) Nội năng của một vật là gì?
2) Nội năng của vật có liên hệ với năng lượng nhiệt của vật
không? Vì sao?

BÀI 24: NĂNG LƯỢNG NHIỆT

I. KHÁI NIỆM VỀ NĂNG LƯỢNG NHIỆT
- Tổng động năng của các phân tử tạo nên vật được gọi là năng lượng nhiệt
của vật.
- Nhiệt lượng là phần năng lượng nhiệt mà vật nhận thêm hay mất đi trong
quá trình truyền năng lượng nhiệt.
- Đơn vị của nhiệt lượng là jun, kí hiệu là J
II. NỘI NĂNG CỦA VẬT
- Tổng động năng và thế năng của các phân tử tạo nên vật được gọi là nội
năng của vật.

Thảo luận nhóm: (5 phút)
1) Nội năng của một vật là gì?
2) Nội năng của vật có liên hệ với năng lượng nhiệt của vật
không? Vì sao?
Nội năng của vật có liên hệ với năng lượng nhiệt
của vật vì nội năng bẳng tổng động năng và thế
năng, mà động năng lại chính là năng lượng nhiệt
của vật.

BÀI 24: NĂNG LƯỢNG NHIỆT

I. KHÁI NIỆM VỀ NĂNG LƯỢNG NHIỆT
- Tổng động năng của các phân tử tạo nên vật được gọi là năng lượng nhiệt
của vật.
- Nhiệt lượng là phần năng lượng nhiệt mà vật nhận thêm hay mất đi trong
quá trình truyền năng lượng nhiệt.
- Đơn vị của nhiệt lượng là jun, kí hiệu là J
II. NỘI NĂNG CỦA VẬT
- Tổng động năng và thế năng của các phân tử tạo nên vật được gọi là nội
năng của vật.
- Khi một vật được làm nóng, các phân tử của vật chuyển động nhanh hơn và
nội năng của vật tăng.

BÀI 24: NĂNG LƯỢNG NHIỆT

Vật lạnh đi nên năng lượng nhiệt của vật (tức
động năng) giảm, từ đó nội năng của vật cũng giảm
xuống theo.

BÀI 24: NĂNG LƯỢNG NHIỆT

- Nội năng của miếng sắt giảm
đi còn nội năng của nước lạnh
tăng
lên.
- Vì khi thả miếng sắt nóng vào nước

lạnh, nhiệt sẽ truyền từ miếng sắt sang
nước lạnh, khiến nước tăng nhiệt độ còn
miếng sắt giảm nhiệt độ. Nhiệt độ tăng
khiến động năng của nước lạnh tăng và
nội năng cũng tăng lên. Miếng sắt thì
ngược lại, nhiệt độ giảm khiến động năng
giảm và nội năng cũng giảm đi.

BÀI 24: NĂNG LƯỢNG NHIỆT

I. KHÁI NIỆM VỀ NĂNG LƯỢNG NHIỆT
- Tổng động năng của các phân tử tạo nên vật được gọi là năng lượng nhiệt
của vật.
- Nhiệt lượng là phần năng lượng nhiệt mà vật nhận thêm hay mất đi trong
quá trình truyền năng lượng nhiệt.
- Đơn vị của nhiệt lượng là jun, kí hiệu là J
II. NỘI NĂNG CỦA VẬT
- Tổng động năng và thế năng của các phân tử tạo nên vật được gọi là nội
năng của vật.
- Khi một vật được làm nóng, các phân tử của vật chuyển động nhanh hơn và
nội năng của vật tăng.
III. ĐO NĂNG LƯỢNG NHIỆT

Nhiệt lượng mà nước nhận được để tăng 100C so với ban đầu
chính là số chỉ trên oát kế đọc được, cũng chính là phần năng
lượng nhiệt nhận thêm trong quá trình truyền năng lượng nhiệt.

Để tính nhiệt lượng này, ta sử dụng công thức:
Q = m.c.Δt
Sau đó, ta sử dụng khối lượng riêng của nước
(D = 1g/cm³) để tính khối lượng của nước: m =
D.V)
Sau khi tính được m, ta có thể tính Q bằng cách
sử dụng giá trị năng lượng riêng của nước
(c = 4200 J/kg.K):
Q = m.c.Δt= m . 4200 . 20 = 8400m (J)

Thuốc tím ở cốc nước nóng sẽ lan ra nhanh hơn vì nhiệt độ càng
cao thì các phân tử sẽ chuyển động càng nhanh, nên các phân tử trong
cốc nước nóng chuyển động nhanh khiến các phân tử thuốc tím lan ra
nhanh theo.

Bài 1: Hoàn thiện các câu sau bằng cách điền nội dung thích hợp vào chỗ ……
a). (1)............ được gọi là năng lượng nhiệt của vật.
b). Nhiệt lượng là .........(2).........
c). (3)......... được gọi là nội năng của vật.
d). Khi một vật được làm nóng, .....(4)....... của vật chuyển động nhanh hơn và …….
(5)....... của vật tăng.
a). Tổng động năng của các phân tử tạo nên vật được gọi là năng lượng nhiệt của
vật.
b). Nhiệt lượng là phần năng lượng nhiệt mà vật nhận thêm hay mất đi trong quá
trình truyền năng lượng nhiệt.
c). Tổng động năng và thế năng của các phân tử tạo nên vật được gọi là nội năng
của vật.
d). Khi một vật được làm nóng, các phân tử của vật chuyển động nhanh hơn và nội
năng của vật tăng.

Bài 2: Trong phòng học có nhiệt độ 23 °C đến 24 °C, sự truyền nhiệt có thể
xảy ra giữa học sinh và không khí trong phòng không? Vì sao?
Truyền nhiệt có thể xảy ra giữa học sinh và không khí trong phòng, vì
năng lượng nhiệt luôn truyền từ nơi có nhiệt độ cao đến nơi có nhiệt độ thấp.
Trong trường hợp này, thân nhiệt của học sinh cao hơn nhiệt độ không khí
trong phòng. Năng lượng nhiệt được truyền từ học sinh cho không khí.

Bài 3: Một chiếc thìa có nhiệt độ bằng nhiệt độ của không khí. Trong
trường hợp nào thì năng lượng nhiệt được truyền giữa thìa và nước trong
cốc? Giải thích lựa chọn của em.
Trường hợp 1. Thìa được nhúng vào một cốc nước đã để lâu trong không
khí.
Trường hợp 2. Thìa được nhúng vào một cốc nước vừa được lấy trong
ngăn mát của tủ lạnh ra.
Trường hợp 3. Thìa được nhúng vào một cốc nước vừa được đun sôi.
Trong trường hợp (2) và (3), năng lượng nhiệt được truyền giữa thìa và
cốc vì trong hai trường hợp đó giữa thìa và nước có sự chênh lệch nhiệt độ.