CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
BUỔI HỌC NGÀY HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
Em hãy cho biết ý nghĩa
hình ảnh, đoạn video clip
trên. Điểm chung về
nguồn gốc của các cuộc
cách mạng công nghiệp
Robot Sophia

trong lịch sử là gì?

KHỞI ĐỘNG
Ý nghĩa: sự phát triển của khoa
học và công nghệ qua các thời đại

Điểm chung về nguồn gốc là nhu
cầu của cuộc sống và sản xuất

Bài 9:
CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP
THỜI KÌ HIỆN ĐẠI
5

NỘI DUNG BÀI HỌC
1

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba

2

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư

3

Ý nghĩa và tác động

I. CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LẦN THỨ BA
Làm việc nhóm đôi
Đọc thông tin và quan sát sơ đồ 9.1, hoàn thiện các nội dung về bối cảnh
lịch sử của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba theo bảng mẫu:
Nội dung

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba

Thời gian diễn ra

 

Nơi khởi đầu

 

Nguyên nhân/ nguồn gốc

 

Điều kiện

 

Đặc điểm

 

I. CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LẦN THỨ BA
1.1 Bối cảnh lịch sử
 Thời gian diễn ra: nửa sau của thế kỉ XX
Anh

Pháp

Khởi nguồn
Ở nước Mỹ

Đức

Nguyên nhân

Thành tựu
của các cuộc
cách mạng
công nghiệp
đi trước

Nguồn tài
Nhu cầu của

Các vấn đề

Chiến tranh

nguyên thiên

con người

xã hội

thế giới

nhiên dần bị
cạn kiệt

 Điều kiện
- Sự phát triển mạnh mẽ của nền
kinh tế
- Đặc điểm
- Khoa học trở thành lực lượng sản

Dây chuyền tự động hoá

xuất trực tiếp.
- Mọi phát minh bắt nguồn từ những
kết quả nghiên cứu khoa học.
Máy tính IBM

KẾT LUẬN
 Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba diễn ra vào
nửa sau thế kỉ XX, khởi đầu ở nước Mỹ, sau đó phát
triển ở các nước khác như: Liên Xô, Nhật Bản, Anh,
Pháp, Đức,...
 Từ những năm 70 của thế kỉ XX, cuộc cách mạng
công nghiệp chủ yếu diễn ra trên lĩnh vực công nghệ
nên được gọi là Cách mạng khoa học – công nghệ.

11

Đọc sách phần 1.2 và quan sát các hình ảnh sau đây:

Hình 9.2

Hình 9.3

Máy tính điện tử số đầu tiên

Mô phỏng kết nối internet qua máy tính

Đọc sách phần 1.2 và quan sát các hình ảnh sau đây:

Hình 9.4

Hình 9.5

Một số thiết bị điện tử hiện nay

Nhà sản xuất năng lượng Mặt Trời

Đọc sách phần 1.2 và quan sát các hình ảnh sau đây:

Hình 9.6

Hình 9.7

Chú cừu Dolly, sinh ra bằng

Vệ tinh Sputnik

phương pháp nhân bản vô tính

Đọc sách phần 1.2 và quan sát các hình ảnh sau đây:

Hình 9.8
Con người đặt chân lên Mặt Trăng

Em hãy nêu một số thành tựu
nổi bật của cuộc Cách mạng
công nghiệp lần thứ 3.

1.2 Những thành tựu cơ bản
 Máy tính
- Chiếc máy tính điện tử đầu tiên ra đời tại Mỹ vào năm 1946.
 Dẫn đến tự động hoá trong quá trình sản xuất.
- Đến những năm 90 của thế kỉ XX, nhiều lĩnh vực ngành nghề đã
được điều khiển bằng máy tính.

 Internet
 Được phát minh năm 1957
bởi Văn phòng Xử lí Công
nghệ thông tin của ARPA.
 Được khai thác sử dụng
năm 1969.

 1990 khi công cụ tìm kiếm WWW
được phát minh đánh dấu bước ngoặt
vượt bậc của internet.
 1991 WWW được đưa vào khai thác
và sử dụng.
 Web và internet phát triển nhanh với
tốc độ chóng mặt.

Tim Berners-Lee

 Công nghệ thông tin
- Là một nhánh ngành kĩ thuật máy
tính và phần mềm.
- Phát triển mạnh mẽ trên phạm vi
toàn cầu.
- Máy vi tính được sử dụng khắp
mọi nơi và có khả năng kết nối
với nhau.

Mô phỏng kết nối internet qua máy tính

 Thiết bị điện tử
- Nhiều thiết bị điện tử từng bước được chế tạo nâng cao chất lượng
sản phẩm, cải thiện điều kiện làm việc.

Máy in

Máy tính xách tay

Điện thoại thông minh

 Các lĩnh vực khác
- Đạt được nhiều thành tựu đánh dấu các bước ngoặt quan trọng.

Sinh học

Chinh phục vũ trụ

Nhân bản vô tính thành công

Con người lần đầu tiên đặt chân

chú cừu Dolly

lên Mặt Trăng

 Các lĩnh vực khác

Năng lượng mới

Khoa học vũ trụ

Sáng tạo thành công các nguồn

Vệ tinh Sputnik được Liên Xô

năng lượng thay thế

bắn thành công lên vũ trụ

II. CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LẦN THỨ TƯ
Đọc thông tin và quan sát sơ đồ 9.1, hoàn thiện các nội dung về bối cảnh
lịch sử của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư theo bảng mẫu:
Nội dung

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư

Thời gian diễn ra

 

Nơi khởi đầu

 

Nguyên nhân/ nguồn gốc

 

Điều kiện

 

Đặc điểm

 

II. CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LẦN THỨ TƯ
2.1 Bối cảnh lịch sử
 Thời gian bắt đầu: Đầu thế kỉ XXI.
 Nơi khởi đầu:

Mỹ

Anh

Đức

Nhật

Pháp

Nguyên nhân

Thành công
của các cuộc
cách mạng
đi trước

Nhu cầu

Toàn cầu hoá

của con người

Đặt ra các yêu

diễn ra

ngày càng cao

cầu mới cần

mạnh mẽ

được thực hiện

 Điều kiện: Những thành
tựu từ ba cuộc Cách mạng
công nghiệp trước đó.
 Đặc điểm: Kết nối các hệ thống dữ liệu và cơ sở sản xuất
thông minh để tạo ra sự hội tụ kĩ thuật số giữa công nghiệp,
kinh doanh, chức năng và quy trình bên trong.

KẾT LUẬN
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư bắt đầu từ đầu
thế kỉ XXI. Mỹ, Đức, Nhật Bản, Anh, Pháp,...tiếp tục là
những quốc gia đi đầu trong cuộc cách mạng này.

Làm việc nhóm
Đọc thông tin, tư liệu và quan sát các Hình từ 9.9 đến 9.12
và thực hiện yêu cầu

Hình 9.9

Hình 9.10

Người máy A-si-mo

Robot tham gia vào tự động hoá

Làm việc nhóm
Đọc thông tin, tư liệu và quan sát các Hình từ 9.9 đến 9.12
và thực hiện yêu cầu

Hình 9.11

Hình 9.12

Công nghệ thực tế ảo

Công nghệ sinh học trong sản xuất

Trình bày những thành tựu
cơ bản của cuộc Cách mạng
công nghiệp lần thứ tư.

2.2 Những thành tựu cơ bản
 Trí tuệ nhân tạo:
 Là khoa học và kĩ thuật sản xuất máy
móc thông minh.
 Được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, Sản phẩm của trí tuệ nhân tạo
như nhà máy thông minh, rô-bốt
thông minh,…
 Góp phần không nhỏ giúp con người
cải thiện năng suất lao động,…

Một số sản phẩm của trí tuệ nhân tạo

Robot Sofia

Ứng dụng trong giáo dục

Một số sản phẩm của trí tuệ nhân tạo
Phân tích dự báo
dinh dưỡng cần thiết
cho cây trồng

Cắt giảm sức lao động,
tăng năng suất cây trồng
Ứng dụng trong nông nghiệp

 Internet kết nối vạn vật:
 Mối quan hệ giữa con người và các
sự vật kết nối nhờ các nền tảng
số hoá.
 Có phạm vi ứng dụng rất rộng lớn,
điển hình như điều hành sản xuất,
xe thông minh, nhà máy thông
minh, giao thông vận tải,…

 Dữ liệu lớn:
 Là một tập hợp dữ liệu rất lớn và
phức tạp, bao gồm các khâu phân
tích, thu thập, giám sát dữ liệu,
tìm kiếm, chia sẻ, lưu trữ,…
 Được ứng dụng trong nhiều lĩnh
vực như sản xuất, xây dựng, giao
thông vận tải, quản lí nhà nước,
giáo dục và đào tạo....

 Công nghệ sinh học:
 Là lĩnh vực đa ngành và liên ngành,
gắn kết với nhiều lĩnh vực trong
sản xuất và cuộc sống.
 Ứng dụng vào các ngành: chế biến
bảo quản thực phẩm, sản xuất chế
phẩm sinh học, nuôi cấy mô, công
nghệ gen,…

Một số thành tựu khác

Máy in 3D

Công nghệ Nano

Một số thành tựu khác

Xe lái tự động

Điện toán đám mây

-

Thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư là kĩ thuật số,
công nghệ sinh học và sự phát triển công nghệ liên ngành.

-

Những yếu tố cốt lõi của kĩ thuật số trong cuộc Cách mạng công nghiệp
4.0 là AI, Internet of Thing-IoT và Big Data.

?

Đọc thông tin, quan sát sơ đồ 9.3 và các hình ảnh để trả lời câu hỏi:
Trình bày ý nghĩa của hai cuộc cách mạng công nghiệp đối với sự
phát triển của kinh tế thế giới. Cho ví dụ cụ thể.

Sơ đồ 9.3

III. Ý NGHĨA VÀ TÁC ĐỘNG
3.1 Ý nghĩa
 Tạo ra các ngành sản xuất tự động.
 Năng suất lao động tăng cao mà không cần sự tham gia của con người.

Tự động hoá trong sản xuất ô tô

 Cho phép giải quyết một tổ hợp lớn
các bài toán sản xuất của công nghiệp
hiện đại và đem lại hiệu quả kinh tế.
 Công nghệ thông tin ngày càng được
ứng dụng rộng rãi trong mọi ngành
kinh tế và hoạt động xã hội.

 Kết

nối công dân toàn cầu lại gần

nhau hơn, tiện lợi hơn trong đời sống.
 Đưa nhân loại sang nền văn minh
công nghệ thông tin.

Làm việc nhóm

Nhiệm vụ 1: Đọc thông tin trong bảng 9, hình 9.16, hãy phân tích tác
động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thư ba và lần thứ tư đối
với xã hội, văn hóa theo bảng mẫu dưới đây:
Tác động

Đối với

Đối với

xã hội

văn hóa

Tích cực

 

 

Tiêu cực

 

 

Việt Nam đang thích nghi với cuộc cách mạng đó như thế nào?

Nhiệm vụ 2: Lựa chọn một trong các câu hỏi sau để trả lời:
2
1

Hãy chỉ ra ra những tác động của

Trải nghiệm một ngày không sử

internet và các thiết bị điện tử để

dụng internet và các thiết bị điện

học online hiệu quả.

tử. Cả nhóm hãy đề xuất những
hoạt động của mình trong ngày

3

Em đang được hưởng những

trải nghiệm đó và chia sẻ trước

thành quả gì và chịu những tác

lớp.

động gì từ cuộc cách mạng công
nghiệp lần thứ tư.

Nhiệm vụ 2: Lựa chọn một trong các câu hỏi sau để trả lời:

4

Mạng xã hội có tác động như thế

5

nào đến cuộc sống của em và

Đề xuất cách sử dụng mạng

những người xung quanh? Em

xã hội để phụ vụ việc học tập

hãy đề xuất việc sử dụng internet

và áp dụng trong cuộc sống

và các thiết bị điện tử để học

một cách hiệu quả.

oline hiệu quả.

3.2 Tác động
 Những tác động tích cực của hai cuộc cách mạng công nghiệp:
Đối với xã hội
 Sự xuất hiện

giai cấp

công nhân hiện đại.
 Đội ngũ công nhân với
trình độ chuyên môn, kĩ
năng ngày càng cao.

Đối với văn hoá
 Mở rộng mối giao lưu.
 Thúc đẩy cộng đồng.
 Đưa tri thức thâm nhập sâu
vào nền sản xuất vật chất.
 Đổi phương thức tiêu dùng.

3.2 Tác động
 Những tác động tiêu cực của hai cuộc cách mạng công nghiệp:
Đối với xã hội
 Làm

gia

tăng

khoảng

cách giàu nghèo.
 Làm xói mòn bản sắc văn
hoá, giá trị truyền thống
của các dân tộc.

Đối với văn hoá
 Tăng sự lệ thuộc vào thiết bị
công nghệ.
 Phát sinh tình trạng văn hoá
“lai căng”.
 Xung đột giữa nhiều yếu tố
văn hoá.

Việt Nam đang thích nghi
với cuộc cách mạng đó như
thế nào?

Thuận lợi

Khó khăn