GV: Nguyễn Hoàng Thanh Trang
TRƯỜNG THPT YÊN DŨNG SỐ 3
Cảnh ngày hè
Bảo kính cảnh giới, bài 43
Nguyễn Trãi
Bài giảng
Nguyễn Trãi (1380-1442)
1. Tập thơ Quốc âm thi tập
- Tập thơ Nôm: 254 bài, đánh dấu sự phát triển của thơ tiếng Việt.
- Về nội dung: Vẻ đẹp con người Nguyễn Trãi.
- Về nghệ thuật: Thơ Nôm Đường luật với các câu thơ lục ngôn.
I. Giới thiệu chung
Cảnh ngày hè
Nguyễn Trãi
( Bảo kính cảnh giới, bài 43 )
- Quốc âm thi tập gồm 4 phần: Vô đề, Môn thì lệnh, Môn hoa mộc, Môn cầm thú.
- Phần vô đề gồm 192 bài thơ chia thành các mục: Ngôn chí, mạn thuật, tự thuật, trần tình và bảo kính cảnh giới (61 bài).
2. Bài thơ Cảnh ngày hè
a. Xuất xứ:
Bài thơ số 43 trong mục Bảo kính cảnh giới - phần Vô đề
b. Nhan đề:
Cảnh ngày hè - nội dung bài thơ nghiêng về bức tranh cuộc sống.
c. Bố cục:
- 6 câu thơ đầu: Bức tranh thiên nhiên, cuộc sống.
- 2 câu thơ cuối: Khát vọng của nhà thơ.
1. Tập thơ Quốc âm thi tập
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Bức tranh thiên nhiên, cuộc sống
- Bức tranh ngày hè quen thuộc, đặc trưng
I. Giới thiệu chung
a. Bức tranh thiên nhiên ngày hè
+ Hình ảnh:
Cây hòe xum xuê, um tùm che rợp cả không gian
Cây thạch lựu đang trổ hoa đỏ thắm
Ao sen khoe sắc hồng tươi tiễn hương thơm lan tỏa khắp không gian
+ Màu sắc:
Màu xanh lục của cây hòe
Màu đỏ của hoa thạch lựu
Màu hồng của hoa sen
+ Âm thanh:
+ Hương thơm:
Tiếng cầm ve như một bản hòa tấu nhịp nhàng
hoa sen tràn ngập hương thơm
- Bức tranh thiên nhiên đầy sức sống
+ Thời gian đã ở cuối ngày (tịch dương) nhưng cảnh vật lại đang ở giai đoạn phát triển nhất, không hề có dấu hiệu của lụi tàn.
+ Nghệ thuật dùng những động từ gợi tả sức sống mạnh mẽ: Đùn đùn, rợp, giương, phun, dắng dỏi.
Bức tranh thiên nhiên ngày hè đẹp đẽ tiêu biểu cho cảnh vật nông thôn Việt Nam.
Con người nhà thơ đồng cảm với thiên nhiên, cảm nhận thiên nhiên bằng mọi giác quan.
- Bức tranh ngày hè đầy sinh động
+ Có sự kết hợp về màu sắc, âm thanh, mùi hương
+ Có sự kết hợp giữa con người và cảnh vật
- Bức tranh ngày hè quen thuộc, đặc trưng
a. Bức tranh thiên nhiên ngày hè
b. Bức tranh cuộc sống
- Cuộc sống của nhân dân qua buổi chợ:
Tấp nập, náo nhiệt (lao xao).
Cuộc sống của thi nhân: Bận rộn và lo toan
"Rồi hóng mát thuở ngày trường"
Bức tranh cuộc sống no ấm với xã hội phồn vinh, hưng thịnh.
1. Bức tranh thiên nhiên, cuộc sống
a. Bức tranh thiên nhiên ngày hè
2.Vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi
a. Tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu đời, yêu cuộc sống
Nhà thơ luôn gần gũi với thiên nhiên, rộng mở tâm hồn với thiên nhiên.
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Bức tranh thiên nhiên, cuộc sống
I. Giới thiệu chung
Nhà thơ biết trân trọng từng giây phút của cuộc đời.
Nhà thơ luôn hướng về cuộc sống.
b. Tấm lòng ưu ái với dân, với nước
- Hai câu cuối:
- Câu kết (câu lục ngôn): thể hiện sự dồn nén cảm xúc của cả bài
+ Tình yêu tha thiết của Nguyễn Trãi đối với nhân dân, đất nước.
Một con người vĩ đại, có tấm lòng bao la, thân dân, gần dân.
+ khát vọng của nhà thơ
III. Tổng kết
1. Nội dung:
- Bài thơ là bức tranh ngày hè đẹp, sinh động và đầy sức sống.
- Qua bức tranh thấy được vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi.
2. Nghệ thuật:
- Dân tộc hóa thể thơ Đường luật: Sử dụng các câu thơ lục ngôn
- Nhịp thơ linh hoạt
II. Đọc - hiểu văn bản
I. Giới thiệu chung
- Bài thơ còn là bức tranh cuộc sống phồn vinh, no ấm.
- Từ ngữ: Giản dị, dùng những động từ mạnh, giàu chất tạo hình
IV. Luyện tập
Nêu cảm nhận về bài thơ?
Bài học kết thúc tại đây
Cảm ơn các em!