Đọc văn :
1. Hoàn cảnh sáng tác
-Đầu 1428, sau khi khởi nghĩa Lam Sơn giành thắng lợi, NT vâng mệnh Lê Lợi viết bài cáo công bố chiến thắng tới toàn dân
2. Thể loại: Cáo
-Văn biền ngẫuvăn chính luận có mục đích tuyên bố, tuyên ngôn
3. Bố cục:sgk
1. Lập trường chính nghĩa của cuộc kháng chiến
-Tư tưởng nhân nghĩa chân chính của dân tộc:
nhân nghĩa không còn là đạo đức hạn hẹp mà là lí tưởng xã hội: chiến đấu vì nghĩa vì dân(dân là gốc)
yên dân-trừ bạo
-Tư cách độc lập và bình đẳng dân tộc:
+Tên nước: Đại Việt
+Nền văn hiến lâu đời
+Lãnh thổ riêng
+Lịch sử riêng, chế độ riêng
+Nhân tài
lập luận chặt chẽ, xác thực, từ ngữ chính xác, tác giả đã khẳng định độc lập chủ quyền của đất nước
lòng tự hào dân tộc
2. Bản cáo trạng tội ác của giặc:
-Lập trường tố cáo: đứng trên lập trường dân tộc và nhân dân
-Nội dung tố cáo:
Vạch trần âm mưu xâm lượt của giặc: luận điệu lừa bịp “phù Trần diệt Hồ”
Tố cáo chủ trương cai trị vô nhân đạo:
+Tàn sát dã man nhân dân
+Bốc lột thuế khoá nặng nề
+Đày đoạ phu dịch
+Huỷ hoại môi trường sống
+Hình ảnh
nướng dân đen
vùi con đỏ
bạo tàn, vô nhân tính
giọng văn tỉnh táo khi kể tội, đồng thời cảm xúc đau buốt, nhức nhối tận tâm can
3. Lược thuật quá trình kháng chiến
a)Buổi đầu kháng chiến:
*Hình tượng người lãnh đạo:
-Xuất thân:từ nông dân, từ chốn rừng núi, vì dân mà dấy nghĩa
-Có lòng căm thù giặc sâu sắc, lí tưởng hoài bão lớn, có tinh thần, quyết tâm chiến đấu
xứng đáng là linh hồn của cuộc kháng chiến
*Những khó khăn ban đầu:
-Nhân tài hiếm hoi
-Quân thiếu, lương thực cạn
ngặt nghèo
quyết tâm vượt qua để tiến hành kháng chiến
*Những thuận lợi cơ bản:
-Lòng yêu nước nồng nàn
-Ý chí khắc phục gian nan
-Tinh thần đoàn kết
-Đường lối chiến lượt phù hợp(vạch chiến lượt kháng chiến trường kì, dựa vào sức dân, chiến thuật du kích, trọng mưu cơ hơn binh lực)
đây là những thuận lợi cơ bản để đưa cuộc kháng chiến vượt qua khó khăn, thử thách đi đến thành công
b) Bức tranh toàn cảnh cuộc kháng chiến:
Quân ta
Giặc
+sấm vang chớp giật
+Liễu Thăng thất thế
+trúc chẻ tro bay
+Lương Minh bại trận
+sạch không kình ngạc
+Lí Khánh tự vẫn
+tan tác chim muông
+Máu chảy thành sông
+phá toang đê vỡ
+thây chất đầy nội
-Giọng văn thay đổi: nhanh, mạnh, gấp gáp và với cảm hứng anh hùng catoàn cảnh chiến trường
=>Hình tượng so sánh kì vĩ, mang tính chất sử thi, động từ mạnh, tính từ chỉ mức độ, nhịp thơ dồn dậpkhắc sâu chiến thắng oanh liệt của dân tộc và sự thất bại thảm hại của kẻ thù
4. Lời tuyên bố hoà bình độc lập:
-Xã tắc từ đây vững bền
-Giang sơn từ đây đổi mới
lời tuyên bố trang nghiêm, trịnh trọng về nền độc lập dân tộc
-Qui luật thịnh-suy-bỉ-thái
khẳng định niềm tin và quyết tâm xây dựng đất nước của toàn dân tộc
-BNĐC là bản tuyên ngôn độc lập của dân tộc ta ở thế kỉ XV
-BNĐC là áng “thiên cổ hùng văn” có sự kết hợp hài hoà giữa yếu tố chính luận và văn chương
( THAM KHẢO THÊM GHI NHỚ SKG)