Câu cá mùa thu
Nguyễn Khuyến
Tác giả Nguyễn Khuyễn
I. Tiểu dẫn
1. Tác giả
- Là người tài năng, cốt cách thanh cao, tấm lòng yêu nước thương dân, kiên quyết không hợp tác với Pháp
- Văn nghiệp: thơ chữ Hán và chữ Nôm (800 bài), nổi bật là thơ làng quê và thơ trào phúng.
- Xuất thân trong gia đình nhà nho nghèo.
2. Tác phẩm
- Vị trí: Thuộc chùm thơ thu gồm ba bài.
- Đề tài: mùa thu.
II. Đọc – hiểu
1. Nội dung:
Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,
Một chiếc thuyền câu bé tẹo teo.
Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,
Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo.
Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt,
Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.
Tựa gối buông cần lâu chẳng được,
Cá đâu đớp động dưới chân bèo.
a. Cảnh thu
Ao thu
nước
chiếc thuyền câu
Sóng
Lá vàng
Tầng mây
Ngõ trúc
Tựa gối buông cần
Cảnh thu
Trời xanh ngắt
Sóng biếc
Xanh + vàng
Mây lơ lửng
Lá khẽ đưa
Sóng hơi gợn tí
Điểm nhìn?
Gần -> xa -> gần
Bức tranh thiên nhiên?
Màu sắc
Chuyển động
Phối hợp màu sắc
Thuyền câu?
Nước trong veo
Bé tẻo teo
- Nét riêng của làng quê Bắc Bộ, cái hồn dân tộc đã được gợi lên từ khung ao hẹp, từ cánh bèo, từ ngõ trúc quanh co.
- Cảnh đẹp nhưng tĩnh lặng và đượm buồn
=> Nhận xét:
II. Đọc – hiểu
1. Nội dung:
b. Tình thu
Tựa gối buông cần
lâu chẳng được
Cá đâu đớp động
- Tâm trạng của tác giả?
Một tâm thế nhàn
Một sự chờ đợi
Một cái chợt tỉnh mơ hồ
- Nhận xét?
+ Tâm trạng cô đơn, man mác buồn, uẩn khúc trong cõi lòng thi nhân.
+ Tâm hồn hồn gắn bó với thiên nhiên đất nước, một tấm lòng yêu nước thầm kín mà sâu sắc
2. Nghệ thuật:
- Bút pháp tả cảnh ngụ tình- thủ pháp lấy động tả tĩnh
- Vận dụng tài tình nghệ thuật đối và cách gieo vần độc đáo.
III/ Kết luận: