Chào mừng
QUÝ THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ GiỜ THĂM LỚP!
Môn : Ng? van 8
1. Nêu đặc điểm hình thức và chức năng của câu trần thuật ?
D?c di?m hỡnh th?c : Cõu tr?n thu?t khụng cú d?c di?m hỡnh th?c c?a cỏc cõu nghi v?n , c?u khi?n, c?m thỏn.
Ch?c nang : thu?ng dựng d? k? , thụng bỏo , nh?n d?nh , miờu t?.; ngo�i ra cũn dựng d? yờu c?u , d? ngh? , b?c l? tỡnh c?m , c?m xỳc .
2. Hãy cho biết câu sau thuộc kiểu câu nào ?
“ Ngày hôm qua, lớp tớ đi tham quan ở Hầm Hô .”
- Câu trần thuật.
Khi vi?t cõu tr?n thu?t thu?ng k?t thỳc b?ng d?u ch?m , nhung dụi khi nú cú th? k?t thỳc b?ng d?u ch?m than ho?c d?u ch?m l?ng.
Thứ nam ngày 16 tháng 02 năm 2017
Tiết 91
Bài 22

CÂU PHỦ ĐỊNH
?
Tiết 91- Bài 22
CÂU PHỦ ĐỊNH
I. Đặc điểm , hình thức và chức năng:
1. Xét VD: SGK tr 52
- C�c c�u b, c, d kh�c so v?i c�u a l� cĩ c�c t? : khơng, chua, ch?ng ( t? mang � nghia ph? d?nh )
- Kh�c v? ch?c nang :
+ Câu a dùng để khẳng định sự việc .
+ Câu b, c, d dùng để phủ định sự việc, ý nói sự việc đó không diễn ra.
Ví d? 1:
a. Nam đi Huế.
b. Nam không đi Huế.
c. Nam chưa đi Huế.
d. Nam chẳng đi Huế.
Ví d? 1:
Anh ấy không đọc báo.
Phòng này không có quạt máy.
Cây bút này không phải của tôi.
Mùa đông này không lạnh lắm.
Phủ định sự việc
Phủ định sự vật
Phủ định quan hệ
Phủ định tính chất
Hãy cho biết nội dung phủ định trong các câu sau:
Thông báo, xác nhận không có sự vật, sự việc, tính chất, quan hệ nào đó.
Tiết 91- Bài 22
CÂU PHỦ ĐỊNH
I. Đặc điểm , hình thức và chức năng:

1. Xét VD: SGK tr 52
Ví dụ 1:
Ví d? 2:
- C�c c�u cĩ t? ph? d?nh : c�u nĩi c?a th?y s? ng� , th?y s? tai. Dĩ l� nh?ng t? : khơng ph?i , d�u cĩ.
- Ch?c nang: d�ng d? b�c b? � ki?n , nh?n d?nh c?a ngu?i d?i tho?i.
Ví dụ 2:
Thầy sờ vòi bảo :
Tưởng con voi thế nào , hóa ra nó sun sun như con đỉa .
Thầy sờ ngà bảo :
Không phải , nó chần chẫn như cái đòn càn.
Thầy sờ tai bảo :
- Đâu có ! Nó bè bè như cái quạt thóc .

( Thầy bói xem voi )
phản bác ý kiến
phản bác nhận định
Tiết 91- Bài 22
CÂU PHỦ ĐỊNH
I. Đặc điểm , hình thức và chức năng:
Ví d? 1:
+ Phủ định sự việc.
+ Phủ định sự vật.
+ Phủ định quan hệ.
+ Phủ định tính chất.
- D�ng d? ph? d?nh :
Phủ định miêu tả
Ví d? 2:
- D�ng d? b�c b? � ki?n , nh?n d?nh c?a ngu?i d?i tho?i.
Phủ định bác bỏ
Xét những ví dụ SGK trang 52 :
VÝ dô 1:
a. Nam kh«ng ®i HuÕ.
b. Phòng này không có quạt
c. Mùa đông này không lạnh lắm.
d. Cây bút này không phải của tôi.
Ví dụ 2:
Th?y s? vũi b?o :
Tu?ng con voi th? n�o , húa ra nú sun sun nhu con d?a .
Th?y s? ng� b?o :
Khụng ph?i , nú ch?n ch?n nhu cỏi dũn c�n.
Th?y s? tai b?o :
- Dõu cú ! Nú bố bố nhu cỏi qu?t thúc .
( Th?y búi xem voi )
CÂU PHỦ ĐỊNH
Tiết 91- Bài 22
I. Đặc điểm , hình thức và chức năng:
Đặc điểm hình thức : Có những từ ngữ phủ định như: không, chẳng, chả, chưa, đâu ( có)…
Chức năng: Thông báo, xác nhận không có sự vật, sự việc, tính chất quan hệ nào đó hay phản bác một ý kiến , một nhận định .
Kiểu loại:
+ Phủ định miêu tả.
+ Phủ định bác bỏ .
1. Xét VD: SGK trang 52
2. Kết luận:
CÂU PHỦ ĐỊNH
Tiết 91- Bài 22
I. Đặc điểm , hình thức và chức năng:
Đặc điểm hình thức :
Chức năng:
Kiểu loại:
1. Xét VD: SGK trang 52
2. Kết luận:
Ghi nhớ SGK trang 53
Dùng kĩ thuật khăn trải bàn để giải quyết các tình huống sau:
Bạn ấy không giỏi toán.
Ví dụ 1 :
A: Thu có giỏi toán không ?
B: Bạn ấy không giỏi toán .
Ví dụ 2 :
A: Thu rất giỏi toán.
B: Bạn ấy không giỏi toán.
- Nhóm I,II: Em hãy cho biết câu văn sau đây là câu phủ định miêu tả hay phủ định bác bỏ.
Nhóm III,IV: Nhận xét về đặc điểm hình thức và chức năng của câu phủ định sau:
Nó không phải là không biết chuyện này.
Em hãy cho biết câu văn sau đây là câu phủ định miêu tả hay phủ định bác bỏ ?
Bạn ấy không giỏi toán.
Ví dụ 1 :
A: Thu có giỏi toán không ?
B: Bạn ấy không giỏi toán .
Ví dụ 2 :
A: Thu rất giỏi toán.
B: Bạn ấy không giỏi toán.
Phủ định miêu tả
Phủ định bác bỏ
Để phân biệt chức năng câu phủ định, ta cần căn cứ vào tình huống giao tiếp.
Nhận xét về đặc điểm hình thức và chức năng câu văn sau đây:
Nó không phải là không biết chuyện này.
Hình thức :
không phải…không

Phủ định hai lần
Nội dung :
không phải không biết có nghĩa là Nó biết.
Khẳng định
Câu phủ định không phải chỉ dùng để biểu thị ý nghĩa phủ định. Nó vẫn có thể dùng để biểu thị ý khẳng định.
CÂU PHỦ ĐỊNH
Tiết 91- Bài 22
I. Đặc điểm , hình thức và chức năng:
II. Luyện tập: SGK trang 53, 54
CÂU PHỦ ĐỊNH
Tiết 91- Bài 22
II. Luyện tập:
BT1/53
: Xác định câu phủ định bác bỏ và giải thích.
b) Tôi an ủi lão :
- Cụ cứ tưởng thế đấy chứ nó chả hiểu gì đâu! Vả lại ai nuôi chó mà chả bán hay giết thịt ! Ta giết nó chính là hóa kiếp cho nó đấy, hóa kiếp để cho nó làm kiếp khác. ( Nam Cao, Lão Hạc )
c) Không, chúng con không đói nữa đâu . Hai đứa ăn hết ngần kia củ khoai thì no mòng bụng ra rồi còn đói gì nữa . ( Ngô Tất Tố, Tắt đèn )
BT2/ 53-54: Xác định câu có ý nghĩa phủ định và giải thích.
a) Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường, song không phải là không có ý nghĩa.
( Hoài Thanh, Ý nghĩa của văn chương)
b) Tháng tám, hồng ngọc đỏ, hồng hạc vàng, không ai không từng ăn trong Tết Trung thu, ăn nó như ăn cả mùa thu vào lòng vào dạ.
( Băng Sơn, Quả thơm)
CÂU PHỦ ĐỊNH
Tiết 91- Bài 22
II. Luyện tập:
BT3/54: Xét khả năng thay từ không bằng từ chưa trong câu văn của Tô Hoài :
Choắt không dậy được nữa, nằm thoi thóp.

BT4/54: Các câu sau có phải là câu phủ định không? Chúng được dùng để làm gì? Đặt câu có ý nghĩa tương đương.
a. Đẹp gì mà đẹp!
b. Làm gì có chuyện đó!


CÂU PHỦ ĐỊNH
Tiết 91- Bài 22
I. Đặc điểm , hình thức và chức năng:
Nhóm II: BT 2a,b
Nhóm III: BT3
Nhóm IV: BT4 a,b
II. Luyện tập: SGK trang 53, 54
Nhóm I: BT 1b,c
Thời gian 4’
CÂU PHỦ ĐỊNH
Tiết 91- Bài 22
II. Luyện tập:
BT1/53
Xác định câu phủ định bác bỏ và giải thích.
b) Tôi an ủi lão : - Cụ cứ tưởng thế đấy chứ nó chả hiểu gì đâu! Vả lại ai nuôi chó mà chả bán hay giết thịt ! Ta giết nó chính là hóa kiếp cho nó đấy, hóa kiếp để cho nó làm kiếp khác.
( Nam Cao, Lão Hạc )
c) Không, chúng con không đói nữa đâu . Hai đứa ăn hết ngần kia củ khoai thì no mòng bụng ra rồi còn đói gì nữa .
( Ngô Tất Tố, Tắt đèn )
CÂU PHỦ ĐỊNH
Tiết 91- Bài 22
II. Luyện tập :
BT1/53: Xác định câu phủ định bác bỏ và giải thích.
b. Câu phủ định bác bỏ : + Câu :“Cụ cứ tưởng thế đấy chứ nó chả hiểu gì đâu ! ”
+ Giải thích: Ông Giáo dùng để phản bác lại suy nghĩ của lão Hạc.
c. Câu phủ định bác bỏ : + Câu: “ Không, chúng con không đói nữa đâu.” + Giải thích: Cái Tí muốn phản bác điều mà nó cho là mẹ đang nghĩ : Mấy đứa đang đói quá.
CÂU PHỦ ĐỊNH
Tiết 91- Bài 22
II. Luyện tập :
2. Xác định câu có ý nghĩa phủ định và giải thích.
Cả 2 câu a, b đều là câu phủ định.
Vì có từ phủ định. Nhưng đặc biệt ở những câu này có những từ ngữ phủ định kết hợp với một từ phủ định khác …có tác dụng nhấn mạnh ý khẳng định.
- Những câu không có từ phủ định mà có nghĩa tương đương :
Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường, song lại rất có ý nghĩa.
b) Tháng tám, hồng ngọc đỏ, hồng hạc vàng, ai cũng từng ăn trong Tết Trung thu, ăn nó như ăn cả mùa thu vào lòng vào dạ.
- So sánh: Những câu trong đoạn văn có ý khẳng định được nhấn mạnh hơn những câu mới đặt.
CÂU PHỦ ĐỊNH
Tiết 91- Bài 22
I. Đặc điểm , hình thức và chức năng:
II. Luyện tập :
BT3/54: Xét khả năng thay từ không bằng từ chưa trong câu văn của Tô Hoài : Choắt không dậy được nữa, nằm thoi thóp.
- Câu: “ Choắt không dậy được, nằm thoi thóp.” phù hợp với câu chuyện hơn. Vì trong câu chuyện, Dế Choắt bị chị Cốc mổ đã nằm thoi thóp , không bao giờ dậy nữa (chết) .
- Viết lại : Choắt chưa dậy được, nằm thoi thóp.
- Khi thay từ không bằng từ chưa thì ý nghĩa của câu sẽ thay đổi.
CÂU PHỦ ĐỊNH
Tiết 91- Bài 22
I. Đặc điểm , hình thức và chức năng:
II. Luyện tập :
BT4/54: Các câu đã cho không phải là câu phủ định, nhưng được dùng để biểu thị ý phủ định.

a. Đẹp gì mà đẹp! Phản bác ý kiến khẳng định một cái gì đó đẹp.
b. Làm gì có chuyện đó! Phản bác tính chân thực của một thông báo hay một nhận định, đánh giá.
CÂU PHỦ ĐỊNH
Tiết 91- Bài 22
I. Đặc điểm , hình thức và chức năng:
II. Luyện tập :
BT6/54: Viết đoạn đối thoại ngắn, trong đó có sử dụng câu phủ định miêu tả và câu phủ định bác bỏ.

A. Hè này cậu có đi du lịch ở Hà Nội không?
B. Có! Nhưng tớ không đi Hà Nội nữa!
A. Sao thế? Cậu không thích à?
B. Không phải thế! Tớ đã đi năm ngoái rồi!
A. Ồ! Thích nhỉ!
…
Phủ định miêu tả
Phủ định bác bỏ
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
1









2
Hai ô chữ, mỗi ô gồm 9 chữ cái : Đây là những từ thường xuất hiện trong câu phủ định ?
C
Chú ý : Trong thực tế nói và viết :
Hai lần phủ định là nhấn mạnh ý khẳng định.
- Để phân biệt chức năng câu phủ định, ta cần căn cứ vào tình huống giao tiếp.
- Câu nghi vấn, câu cảm thán … cũng có thể mang ý phủ định.
Tiết 91- Bài 22
SƠ ĐỒ TƯ DUY

Hướng dẫn học ở nhà :
+ H?c thu?c ghi nh? SGK trang 53 + BTVN: BT5
+ Hồn thi?n c�c b�i t?p 4,5,6 SGK trang 53,54.
+ D?a v�o van b?n "Chi?u d?i dơ|", h�y vi?t b�i van ng?n n�u suy nghi c?a em v? vai trị c?a ngu?i l�nh
d?o anh minh nhu Lí Cơng U?n. Trong dĩ cĩ s? d?ng c�c ki?u c�u d� h?c m?t c�ch h?p l�.
Dặn dò học sinh chuẩn bị tiết học tiếp theo:
Suu t?m tu li?u d? thuy?t minh m?t danh
lam th?ng c?nh ? Bình D?nh qu� em.
- Chu?n b? ti?t TV ti?p theo: H�nh d?ng nĩi
CHÚC CÁC EM VUI KHOẺ, HỌC GIỎI
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN QUÍ THẦY CÔ GIÁO VÀ CÁC EM ĐÃ THAM DỰ TIẾT HỌC !!!