Chào mừng thầy cô đến dự giờ thăm lớp
Câu phân theo mục đích nói
Câu trần thuật
Câu cầu khiến
Câu cảm thán
Câu nghi vấn
Câu trần thuật đơn
I.Câu trần thuật đơn là gì?
1.Câu trần thuật
a.Ví dụ:
Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài. Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:
- Hức! Thông ngách sang nhà ta? Dễ nghe nhỉ? Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được. Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi. Đào tổ nông thì cho chết!
Tôi về, không một chút bận tâm.
(Tô Hoài)
(1)
(2)
(3)
(4)
(5)
(6)
(7)
(8)
(9)
Câu 1,2,6,9  Câu trần thuật
Câu 3,5,8 Câu cảm thán
Câu 4  Câu nghi vấn
Câu 7  Câu cầu khiến
b.Kết luận
- Câu trần thuật là câu dùng để giới thiệu,tả hoặc kể về một sự việc,sự vật hay để nêu một ý kiến nào đó.
Vậy câu trần thuật là gì?
Rồi, với điệu bộ khinh khỉnh, tôi mắng.
Tôi về, không một chút bận tâm.
Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài.
Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được.
CN
CN
CN2
CN1
CN
VN
VN
VN2
VN1
VN
 Câu do 1 cụm C-V tạo thành.
 Câu do 1 cụm C-V tạo thành.
 Câu do 2 cụm C-V tạo thành.
 Câu do 1 cụm C-V tạo thành.
Hãy xác định chủ ngữ - vị ngữ của các câu trần thuật vừa tìm được?
2.Câu trần thuật đơn
- Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm
C –V tạo thành
- Dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến.
Ghi nhớ
Thảo luận nhóm đôi 2p trả lời câu hỏi:Có ý kiến cho rằng câu này là câu trần thuật đơn? Em có đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao?
Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được.
CN1
VN1
CN2
VN2
Câu trần thuật có 2 cụm C- V không bao chứa nhau.
Câu trần thuật ghép.
(6)
Câu trần thuật có từ 2 cụm C – V trở lên tạo thành không phải là câu trần thuật đơn.
Câu có cấu tạo từ hai cụm C – V trở nên mà các cụm C – V không bao chứa nhau dùng để nhận xét,đánh giá hoặc kể,giới thiệu thì người ta gọi đó là câu trần thuật ghép.
II. Luyện tập
Bài tập 1: SGK/101
Tìm câu trần thuật đơn trong đoạn trích và nêu tác dụng của các câu trần thuật đơn đó?
Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa. Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thì, sau mỗi lần dông bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy. Cây trên núi đảo lại thêm xanh mượt, nước biển lại lam biếc dặm đà hơn hết cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa. Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong ngày động bão, thì nay lưới càng thêm nặng mẻ cá giã đôi.
(4)
(3)
(2)
(1)
Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thì, sau mỗi lần dông bão, bao giờ
bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy.
VN
CN
VN
CN
 Dùng để giới thiệu, nhận xét.
 Dùng để nêu ý kiến, nhận xét.
(1)
(2)
Cây trên núi đảo lại thêm xanh mượt, nước biển lại lam biếc dặm đà hơn

hết cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa.
Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong ngày động bão, thì nay lưới càng

thêm nặng mẻ cá giã đôi.
(3)
(4)
VN3
CN3
VN2
CN2
VN1
CN1
VN2
CN2
VN1
CN1
 Không phải câu trần thuật đơn.
 Không phải câu trần thuật đơn.
Bài tập 2: SGK/102
a. Ngày xưa, ở miền đất Lạc Việt, cứ như bây giờ là Bắc Bộ nước ta, có một

vị thần thuộc nòi rồng, con trai thần Long Nữ, tên là Lạc Long Quân.
b. Có một con ếch sống lâu ngày trong một giếng nọ.
c. Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
CN
VN
VN
CN
VN
CN
?Cõu tr?n thu?t dựng d? gi?i thi?u nhõn v?t L?c Long Quõn .
? Cõu tr?n thu?t don gi?i thi?u con ?ch nhõn v?t chớnh c?a truy?n ng? ngụn `?ch ng?i dỏy gi?ng`
 Câu trần thuật đơn giới thiệu nhân vật bà đỡ Trần.
Bài tập 3: SGK/102
 Là những câu trần thuật đơn giới thiệu nhân vật phụ trước sau đó mới nói đến nhân vật chính.
a. Giới thiệu nhân vật phụ “Hai vợ chồng ông lão” từ đó giới thiệu nhân vật chính là “Gióng”
b. Giới thiệu nhân vật “Hùng Vương” và “Mị Nương” từ đó giới thiệu nhân vật “Sơn Tinh”, “Thủy Tinh”
c. Giới thiệu “viên quan” trước từ đó giới thiệu “Em bé thông minh”
DẶN DÒ
Học thuộc ghi nhớ SGK/101
Hoàn thành bài tập đã chữa vào vở bài tập.
- Soạn bài mới “Câu trần thuật đơn có từ là”
Bài tập 4: SGK/103
a. Xưa có một người thợ mộc dốc hết vốn trong nhà ra mua gỗ để làm nghề đẽo cày.
b. Người kiếm củi tên mỗ ở huyện Lạng Giang, đang bổ củi ở sườn núi, thấy dưới thung lũng phía xa, cây cỏ lay động không ngớt mới vác búa đến xem, thấy một con hổ trán trắng, cúi đầu cà bới đất, nhảy lên, vật xuống, thỉnh thoảng lấy chân móc họng, mở miệng nhe cái răng, máu me, nhớt dãi trào ra.
? Cõu tr?n thu?t dựng d? k? h�nh d?ng c?a nhõn v?t.
? Cõu tr?n thu?t don k? h�nh d?ng c?a nhõn v?t.