CÁC THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ HỘI GIẢNG
CHÀO MỪNG
Ngữ văn lớp 6A
Giáo viên: Nguyễn Thị Hương.
Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi:
Nêu đặc điểm thành phần chủ ngữ, vị ngữ? Đặt một câu và xác định thành phần chủ ngữ, vị ngữ.
Đáp án:
- Chủ ngữ: là thành phần chính của câu nêu tên sự vật, hiện tượng có hoạt động, đặc điểm, trạng thái, ... được miêu tả ở vị ngữ. Chủ ngữ thường trả lời cho các câu hỏi Ai?, Con gì? hoặc Cái gì?
- Vị ngữ: là thành phần chính của câu có khả năng kết hợp với các phó từ chỉ quan hệ thời gian và trả lời cho các câu hỏi Làm gì?, Làm sao?, Như thế nào? hoặc Là gì?
Câu theo mục
đích nói gồm
Câu cầu khiến
( Yêu cầu, đề nghị, mong muốn)
Câu cảm thán
(Bộc lộ cảm xúc)
Câu nghi vấn
(Hỏi)
Câu trần thuật
(Kể, tả, giới thiệu, nêu ý kiến)
Câu trần
thuật đơn
I. Câu trần thuật đơn là gì?
1. Ví dụ:̣( Sgk /101).
Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài.
Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:
- Hức! Thông ngách sang nhà ta? Dễ nghe nhỉ! Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được. Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi. Đào tổ nông thì cho chết!
Tôi về, không một chút bận tâm.
(Tô Hoài)
- Đoạn trích có 9 câu.
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
2. Nhận xét:
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN

Câu trần thuật
Câu trần thuật
Câu trần thuật
Câu trần thuật
Câu cảm thán
Câu cảm thán
Câu nghi vấn
Câu cảm thán
Câu cầu khiến
Kể, tả
Kể
Bộc lộ cảm xúc
Hỏi
Bộc lộ cảm xúc
Bộc lộ cảm xúc
Kể
Nêu ý kiến
Yêu cầu, ra lệnh
Ví dụ 2: Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
* Mục đích: Câu trần thuật dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến .
=> dùng để giới thiệu => Câu trần thuật
(1) Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài.


(2) Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:


(6) Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được.


(9) Tôi về, không một chút bận tâm.

CN VN

CN VN
CN2 VN2
VN1
CN1
CN VN
=> Câu trần thuật có 2 cụm C-V
=> Câu trần thuật có 1 cụm C-V
=> Câu trần thuật có 1 cụm C-V
=> Câu trần thuật có 1 cụm C-V
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
I.Câu trần thuật đơn là gì?
Ví dụ:̣( Sgk /101).
2. Nhận xét:
Câu trần thuật đơn
Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm C- V tạo thành, dùng để giới thiệu, tả, hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến.
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
I. Câu trần thuật đơn là gì?
1. Ví dụ (Sgk/101).
2. Nhận xét:
3. Ghi nhớ: (Sgk/101).
Dùng câu trần thuật đơn để giới thiệu, tả, hoặc kể hay để nêu một ý kiến về
những bức tranh sau ?
Cô Tô
Lượm
Dế Mèn
Chợ Năm Căn
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
I. Câu trần thuật đơn là gì?
1. Ví dụ (Sgk/101).
2. Nhận xét:
3. Ghi nhớ: (Sgk/101).
II. Luyện tập:
1. Bài tập 1 (SGK 101) Tìm câu trần thuật đơn trong đoạn trích dưới đây? Cho biết những câu trần thuật đơn ấy được dùng làm gì?

(1)Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa. (2) Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thì, sau mỗi lần giông bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy.(3) Cây trên núi đảo lại thêm xanh mượt, nước biển lại lam biếc đặm đà hơn hết cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa.(4) Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong ngày động bão, thì nay lưới càng thêm nặng mẻ cá giã đôi.
(Nguyễn Tuân)










1. Bài tập 1 (SGK 101) Tìm câu trần thuật đơn trong đoạn trích dưới đây? Cho biết những câu trần thuật đơn ấy được dùng làm gì?

(1)Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa.


(2) Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thì, sau mỗi lần giông bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy.



(3) Cây trên núi đảo lại thêm xanh mượt, nước biển lại lam biếc đặm đà hơn hết cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa.

(4)Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong ngày động bão, thì nay lưới càng thêm nặng mẻ cá giã đôi.

II. Luyện tập:
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
I.Câu trần thuật đơn là gì?
 Giới thiệu và miêu tả vẻ đẹp của Cô Tô  Câu trần thuật đơn
Nêu ý kiến nhận xét về vẻ đẹp trong sáng của Cô Tô sau trận bão.
Câu trần thuật đơn
2. Bài tập 2: Dưới đây là một số câu mở đầu các truyện em đã học. Chúng thuộc loại câu nào và có tác dụng gì?

b) Có một con ếch sống lâu ngày trong một giếng nọ.
( Ếch ngồi đáy giếng )



c) Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
(Vũ Trinh)
II. Luyện tập:
Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật chính :
con ếch
Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật chính :
Bà đỡ Trần
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
I. Câu trần thuật đơn là gì?
1. Ví dụ (Sgk/101).
2. Nhận xét:
3. Ghi nhớ:


a ) Tục truyền , đời Hùng Vương thứ sáu, ở làng Gióng có hai vợ chồng ông lão chăm chỉ làm ăn và có tiếng là phúc đức. Hai ông bà ao ước có một đứa con. Một hôm bà ra đồng trông thấy một vết chân rất to, liền đặt bàn chân mình lên ướm thử để xem thua kém bao nhiêu. Không ngờ về nhà bà thụ thai và mười hai tháng sau sinh một cậu bé mặt mũi rất khôi ngô.
( Thánh Gióng )
b) Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nương , người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu. Vua cha yêu thương nàng hết mực, muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng.
Một hôm, có hai chàng trai đến cầu hôn .
( Sơn Tinh , Thủy Tinh )
c ) Ngày xưa, có ông vua nọ sai một viên quan đi dò la khắp nước tìm người tài giỏi. Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra những câu đố oái oăm để hỏi mọi người. Đã mất nhiều công tìm kiếm nhưng viên quan vẫn chưa thấy có người nào thật lỗi lạc.
Một hôm, viên quan đi qua cánh đồng làng kia, chợt thấy bên vệ đường có hai cha con người nọ đang làm ruộng.
( Em bé thông minh )
Bài 3/102: Cách giới thiệu nhân vật chính trong những truyện sau có gì khác với cách giới thiệu nêu trong bài tập 2?
Giới thiệu ngay nhân
vật chính
b) Hựng Vuong th? 18 cú m?t ngu?i con gỏi tờn l� M? Nuong, ngu?i d?p nhu hoa, tớnh n?t hi?n d?u. Vua cha yờu thuong n�ng h?t m?c, mu?n kộn cho con m?t ngu?i ch?ng th?t x?ng dỏng.M?t hụm cú hai ch�ng trai d?n c?u hụn.
(Son Tinh, Thu? Tinh)
Bài 3/102: Cách giới thiệu nhân vật chính trong những truyện sau có gì khác với cách giới thiệu nêu trong bài tập 2?
Giới thiệu nhân vật phụ trước rồi từ những việc làm của nhân vật phụ mới giới thiệu nhân vật chính
Bài 4/103: Ngoài tác dụng giới thiệu nhân vật, những câu mở đầu sau đây còn có tác dụng gì?
a) Xưa có một người thợ mộc dốc hết vốn trong nhà ra mua gỗ để làm nghề đẽo cày.
( Đẽo cày giữa đường)
b) Người kiếm củi tên mỗ ở huyện Lạng Giang, đang bổ củi ở sườn núi,thấy dưới thung lũng phía xa, cây cỏ lay động không ngớt mới vác búa đến xem, thấy có một con hổ trán trắng, cúi đầu cào bới đất, nhảy lên, vật xuống,thỉnh thoảng lấy tay móc họng, mở miệng nhe cái răng, máu me, nhớt dãi trào ra.
(Vũ Trinh)
Câu mở đầu ngoài giới thiệu nhân vật còn miêu tả hoạt động của các nhân vật:
- Người thợ mộc: dốc vốn mua gỗ để đẽo cày.
- Người kiếm củi: đang bổ củi, thấy con hổ, vác búa đến xem.
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
Bài tập 5/103: Chính tả( Nhớ - viết)
“ Lượm” (Từ “Ngày Huế đổ máu” đến “Nhảy trên đường vàng”
Lượm
Ngày Huế đổ máu
Chú Hà Nội về
Tình cờ chú cháu
Gặp nhau hàng Bè

Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh

Ca lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng...
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
1
3
2
6
5
7
8
10
9
12
11
4
13
14
15
Câu trần
thuật đơn
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
I. Câu trần thuật đơn là gì?
1.Ví dụ (Sgk/101).
2. Nhận xét:
3. Ghi nhớ:
- Học thuộc ghi nhớ, nhớ được khái niệm câu trần thuật đơn.
- Xem lại bài tập SGK. Nhận diện được câu trần thuật đơn và biết tác dụng của câu trần thuật đơn.
- Viết một đoạn văn miêu tả̉ khung cảnh Cô Tô sau cơn bão trong đó có sử dụng câu trần thuật đơn.
- Chuẩn bị : Câu trần thuật đơn có từ là
Hướng dẫn học tập


về dự tiết học ngày hôm nay
Chân thành cảm ơn quý thầy cô, các em học sinh