Nhiệt liệt chào mừng các thầy cô
về dự giờ thăm lớp
Trường THCS Thái Tân
CHÀO MỪNG QUÍ THẦY CÔ !
CÙNG CÁC EM HỌC SINH !
KIỂM TRA BÀI CŨ:
- Xác định các thành phần của câu sau:
Ngoài ngã ba, lũ trẻ đang nô đùa.
Thế nào là thành phần chính của câu? Kể tên các thành phần chính của câu?
Trả lời:
+ Thành phần chính của câu là những thành phần bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt được một ý trọn vẹn.
+ Thành phần chính gồm có chủ ngữ và vị ngữ.
CN
VN
TN
Câu hỏi:
Đặt một câu và xác định thành phần chủ ngữ, vị ngữ?
KIỂM TRA BÀI CŨ:
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
Tiết 113
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
Chào mừng quý thầy cô
và các em học sinh lớp 6c !
1. Ví dụ
I-CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN LÀ GÌ?
Chưa nghe hết câu tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài. Rồi ,với điệu bộ

khinh khỉnh, tôi mắng:

- Hức!Thông ngách sang nhà ta? Dễ nghe nhỉ ! Chú mày hôi như cú mèo

thế này, ta nào chịu được. Thôi im cái điệu mưa dầm sùi sụt ấy đi. Đào tổ nông

thì cho chết!

Tôi về, không một chút bận tâm.
(Tô Hoài)
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
Tiết 113:
2. Nh?n xột
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
Chào mừng quý thầy cô
và các em học sinh lớp 6c !
1. Ví dụ
I-CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN LÀ GÌ?
(1)Chưa nghe hết câu tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài(2)Rồi ,với điệu bộ

khinh khỉnh, tôi mắng:

-(3)Hức!(4)Thông ngách sang nhà ta? (5)Dễ nghe nhỉ !(6) Chú mày hôi như

cú mèo thế này, ta nào chịu được. (7) Thôi im cái điệu mưa dầm sùi sụt ấy đi.

(8) Đào tổ nông thì cho chết!

(9)Tôi về, không một chút bận tâm.
(Tô Hoài)
?-Các câu dưới đây được dùng để làm gì?
kể,tả
kể
nêu ý kiến
Bộc lộ cảm xúc
Cầu khiến
kể,tả
Bộc lộ cảm xúc
Bộc lộ cảm xúc
Hỏi
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
Câu trần thuật:1,2,6,9
Câu nghi vấn:4
Câu cảm thán:3,5,8
Câu cầu khiến:7
Tiết 113:
2. Nhận xét:
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
Chào mừng quý thầy cô
và các em học sinh lớp 6c !
1. Ví dụ
I-CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN LÀ GÌ?
VÍ DỤ:
Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
Tiết 113:
(1)Chưa nghe hết câu tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài

(2)Rồi ,với điệu bộ khinh khỉnh, tôi mắng:

(6) Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được;

(9)Tôi về, không một chút bận tâm.


kể,tả
kể,tả
Nêu ý kiến
kể
Giới thiệu
* Mục đích: Câu trần thuật dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự viêc, sự vật hay để nêu một ý kiến .
2. Nh?n xột
(1) Chưa nghe hết câu tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài.

(2) Rồi với điệu bộ khinh khỉnh, tôi mắng :

(6) Chú mày hôi như cú mèo thế này ta nào chịu được.

(9) Tôi/ về, không một chút bận tâm.
?Xác định chủ ngữ, vị ngữ của những câu trần thuật vừa tìm được
Chú mày/ hôi như cú mèo thế này, ta/ nào chịu được.
C V C V
Tôi/ về, không một chút bận tâm.
C V
Xếp các câu trần thuật nói trên thành hai loại:
-Nhóm1:Câu do một cặp chủ ngữ-vị ngữ( một cụm c-v) tạo thành:
-Nhóm 2:Câu do hai hoặc nhiều cụm c-v sóng đôi tạo thành.
tôi/mắng:
C V
tôi/ đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài.
C V
Câu 1,2,9
Câu trần thuật đơn
Câu 6
Câu trần thuật ghép
C- V
C- V
C- V
C-V, C-V
* Cấu tạo ngữ pháp: Câu trần thuật đơn do một cụm C-V tạo thành
1. Ví dụ
I-CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN LÀ GÌ ?

2. Nhận xét
Câu trần thuật đơn
Do một cụm
C - V
tạo thành
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
Dùng để giới
thiệu , tả hoặc
kể về một sự
việc,sự vật
hay để nêu
một ý kiến
D
Tiết 113:
3. Ghi nhớ
Tiết 113:
Bài tập nhanh
b) Tre, nøa, tróc, mai, vÇu gióp ng­êi tr¨m ngh×n c«ng viÖc kh¸c nhau

a) Đôi càng tôi mẫm bóng.

CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
c) Tre sẽ còn mãi với các em, còn mãi với dân tộc Việt Nam.

d) Thấp thoáng những cánh cò.



* Một số mô hình cấu tạo thường gặp của câu trần thuật đơn
CN VN
VN
C N VN1 VN2
VN CN
CN1
CN3
CN4
CN5
CN2
Bài tập 1: Tìm câu trần thuật đơn trong đoạn trích dưới đây.
Cho biết những câu trần thuật đơn ấy được dùng làm gì?
Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa. Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thì, sau mỗi lần giông bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy. Cây trên núi đảo lại thêm xanh mượt, nước biển lại lam biếc đặm đà hơn hết cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa. Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong một ngày động bão, thì nay lưới càng thêm nặng mẻ cá giã đôi. (Nguyễn Tuân)
Trả lời: Các câu trần thuật đơn
(1) Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo sáng sủa.
CN
VN
=> dùng để tả , giới thiệu
(2) Từ khi có vịnh bắc bộ và từ khi có quần đảo Cô Tô mang lấy
dấu hiệu của sự sống con người thì sau mỗi lần giông bão, bao
giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy.
CN
VN
=> dùng để nêu ý kiến nhận xét
 Câu 3, câu 4 không phải là câu trần thuật đơn:
(3) Cây trên núi đảo lại thêm xanh mượt, nước biển lại lam biếc

đặm đà hơn hết cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa.
C1
V1
C2
V2
C3
V3
(4) Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong một ngày động bão, thì

nay lưới càng thêm nặng mẻ cá giã đôi.
C1
V1
C2
V2
=> Đây là các câu trần thuật ghép
Bài tập 2: Dưới đây là một số câu mở đầu các truyện em đã học. Chúng thuộc loại câu nào và có tác dụng gì?
a) Ngày xưa, ở miền đất Lạc Việt, cứ như bây giờ là Bắc Bộ nước ta, có một vị thần thuộc nòi rồng, con trai thần Long nữ, tên là
Lạc Long Quân.
(Con Rồng, cháu Tiên)
b) Có một con ếch sống lâu ngày trong một giếng nọ.
( Ếch ngồi đáy giếng)
c) Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
(Vũ Trinh)
Trả lời:
a. Câu trần thuật đơn dùng để giới thiệu nhân vật: Lạc Long Quân
b. Câu trần thuật đơn dùng để giới thiệu nhân vật: con ếch
c. Câu trần thuật đơn dùng để giới thiệu nhân vật: bà đỡ Trần
Bài 3
Giới thiệu ngay
nhân vật chính
Cách giới thiệu nhân vật chính trong truyện Thánh Gióng
có gì khác so với cách giới thiệu nêu ở bài tập 2?
Bài 3
Giới thiệu nhân vật
phụ trước rồi từ những
việc làm của nhân vật
phụ mới giới thiêu
nhân vật chính


Bài 4
a)Xưa có một người thợ mộc dốc hết vốn trong nhà ra mua gỗ để làm nghề đẽo cày.
(Đẽo cày giữa đường)
→ Ngoài việc giới thiệu nhân vật, câu văn này còn miêu tả hoạt động của nhân vật
Ngoài tác dụng giới thiệu nhân vật, câu mở đầu sau đây còn có tác dụng gì?
a)Xưa có một người thợ mộc
b)Người kiếm củi tên mỗ ở huyện Lạng Giang, đang bổ củi ở sườn núi, thấy dưới thung lũng phía xa cây cỏ lay động không ngớt mới vac búa đến xem thấy một con hổ trán trắng, cúi đầu cào bới đất nhảy lên, vật xuống, thỉnh thoảng lấy tay móc họng mở miệng nhe cái răng, máu me, nhớt dãi trào ra.
(Vũ Trinh)
b)Người kiếm củi tên mỗ
Câu 1: Câu trần thuật đơn là :
A. Là loại câu do một cụm C-V tạo thành, dùng để bộc lộ cảm xúc.
B. Là loại câu do một cum C-V tạo thành, dùng để cầu khiến.
C. Là loại câu do một cụm C - V tạo thành, dùng để giới thiệu , tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến .
D. Là loại câu do một cụm C-V tạo thành, dùng để hỏi
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 2: Câu “Trường của em mang tên người anh hùng Võ Thị Sáu” thuộc kiểu câu nào ?
A. Câu trần thuật đơn.
B. Câu nghi vấn.
C. Câu cầu khiến.
D. Câu cảm thán.
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Hướng dẫn về nhà:
- Học bài
- Hoàn thành các bài tập
- Xem trước 2 dạng của câu trần thuật đơn:câu trần thuật đơn có từ là và câu trần thuật đơn không có từ là “”””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””