Giáo viên giảng dậy
đinh thị bính-
trường t.h.p.t. bình thanh
LớP HọC 10A1
Chào mừng các thầy giáo, cô giáo và các em học sinh
đến với hội giảng giáo viên giỏi cấp tỉnh
Tại trường t.h.p.t
nguyễn đức cảnh
Chương III :
Virut và bệnh truyền nhiễm.
Bài 43 *:
CấU TRúC CáC LOạI VI RUT.
Qua bài học yêu cầu các em tìm hiểu một số thắc mắc sau:
1.Virut có đặc điểm gì về kích thước, cấu tạo, hoạt động sống?
So với tế bào nhân thực ( tế bào thực vật ), tế bào nhân sơ ( tế bào
E. Coli) virut có những đặc điểm gì khác ?
Bằng cách nào người ta phát hiện ra virut?
2-Quan sát các hình vẽ và mô tả hình thái của vi rut, và virut có cấu trúc thế nào? Tại sao lại gọi là hạt virut ?
3. Dựa vào vật chủ để phân loại, người ta chia virut thành mấy nhóm.Mỗi nhóm có đặc điểm gì? Tác hại của chúng.
4. Thái độ mỗi chúng ta khi học xong bài học .
Đặc điểm
Loại virut
Axit nuclêic
Vỏ prôtêin
Vỏ ngoài.
1. Virut cấu trúc xoắn .(khảm thuốc lá ) *
2. Virut cấu trúc khối
3.Virut cấu trúc hỗn hợp Phagơ T2*
a Virut ađenô. *
b Virut HIV*
Là một dạng ống hình trụ
ARN xoắn đơn..
Gồm nhiều capsôme ghép đối xứng với nhau tạo thành vòng xoắn
Không có
20 mặt, mỗi mặt là một tam giác đều
ADN xoắn kép
Mỗi tam giác được cấu tạo bởi chuỗi capsôme.
Không có.
Hình cầu
2 sợi ARN đơn
Capsôme ghép với nhau
Có vỏ ngoài, có gai glicôprôtêin
Đầu là hình khối đa diện. đuôi hình trụ
ADN kép xoắn
Đầu có các capsôme ghép lại
Không có.
Hình dạng
1. Virut ở người và động vật
Phân loại

virut
Vật chất di truyền chứa ADN, hoặc có thể ARN.
HIV, bại liệt, cúm, ho gà, uốn ván, lở mồm long móng, H5N1
2. Virut ở vi sinh vật
Vật chất di truyền chứa chủ yếu ADN, hoặc có thể ARN.
Gây nhiều bệnh cho vi sinh vật.
3.Virut ở thực vật.
Vật chất di truyền mang ARN
Bệnh khảm thuốc lá, khảm dưa chuột, vàng cây lúa mạch

I. Khái niệm về vi rut:
-Virut là thực thể chưa có cấu tạo tế bào, có kích thước rất nhỏ.
- Virut có cấu tạo rất đơn giản gồm 1 loại axitnuclêic và vỏ bọc prôtêin.
- Virut sống kí sinh bắt buộc.
II. Hình thái và cấu tạo:
1. Hình thái: Căn cứ vào hình thái người ta chia virut làm 3 loại:
- Cấu trúc xoắn.
- Cấu trúc khối.
- Cấu trúc hỗn hợp.
2. Cấu trúc: Virut được cấu tạo rất đơn giản được gọi là hạt virut, hạt virut bao gồm:
+ Lõi là axitnuclêic ( ADN, hoặc ARN.) ADN và ARN là mạch đơn hoặc kép là bộ gen của chúng.
+ Vỏ: được cấu tạo bởi nhiều đơn vị hình thái (Capsôme). Vỏ mang thành phần kháng nguyên và có tác dụng bảo vệ lõi.
III. Phân loại:
Dựa vào vật chủ để kí sinh, người ta phân loại virut thành 3 nhóm:
-Virut kí sinh ở người và động vật.
-Virut kí sinh ở vi sinh vật.
- Virut kí sinh ở thực vật.
Có màng, màng
cấu tạo phức tạp
Bằng 1/10 tế bào
nhân thực. Gấp
10-100 lần virut.
Bằng 1/10-
1/100 tế bào
nhân sơ.
Có màng
Không

1.Nhân

Có chứa dịch tế bào
và các bào quan
có màng bao bọc
Chưa có các bào
quan có màng bao
bọc, chỉ có ribôxôm
Không
Không
Có vùng nhân,
hoặc có nhân.
Có nhân , nhân
có màng bao bọc
4.Kích
thước:

Virut *

Tế bào nhân sơ*


Tế bào nhân thực:*

Chỉ tiêu
Gấp khoảng 10 lần
tế bào nhân sơ

3. Màng


2.Tế bào
chất


Một số chú ý:
* Virut có được coi là một cơ thể sinh vật không, vì sao?
Virut chưa được coi là một cơ thể sống mà chỉ là một dạng sống
vì virut có cấu tạo quá đơn giản, không có cấu tạo tế bào. Khi ở
bên ngoài cơ thể vật chủ, chúng không có đặc điểm cơ bản của cơ
thể sống như sinh trưởng, phát triển, chuyển hoá vật chất vv.sống
kí sinh bắt buộc, chỉ nhân lên và phát triển trong tế bào vật chủ.
Tuy nhiên, chúng cũng được xếp vào vi sinh vật vì chúng có khả
năng nhân lên và di truyền các đặc điểm của mình cho thế hệ sau.
*Vậy phương pháp, đối tượng nghiên cứu để phát hiện ra virut?
( SGK trang 143, phần 1. Sự phát hiện ra virut )
*Vì sao hiện nay các bệnh do virut gây ra hầu như chưa có thuốc đặc trị?
(Đọc phần cấu tạo - sách giáo khoa trang 145)*
Câu hỏi trắc nghiệm:
Câu 1: Điều nào sau đây đúng khi nói về virut?
A. Là dạng sống đơn giản nhất.
B. Không có cấu tạo tế bào.
C. Có lối sống kí sinh bắt buộc.
D. Cả A, B, C đều đúng.
Câu 2: Phagơ là dạng virut sống kí sinh ở sinh vật nào? A. Thực vật. B. Động vật.
C. Người. D. Vi sinh vật.
Câu 3: Virut nào sau đây có chứa ADN trong bộ gen?
A. Virut gây bệnh khảm ở cây dưa chuột.
B. Virut gây bệnh vàng cây lúa mạch.
C. Virut Ađênô.
D. Cả 3 loại virut trên.
D
D
C
Câu 4: Virut nào sau đây có dạng hình khối?
A. Virut gây bệnh khảm thuốc lá.
B. Virut gây bệnh dai.
C. Virut gây bệnh bại liệt (Ađênô)
D. Thể thực khuẩn.
Câu 5: Câu nào có nội dung đúng trong các câu sau đây?
A. Virut gây bệnh ở người có chứa ADN và ARN.
B. Virut gây bệnh ở thực vật, thường bộ gen chỉ có chứa ARN.
C. Thể thực khuẩn không có bộ gen.
D. Virut gây bệnh ở vật nuôi không có vỏ capxit.
Câu 6: Trên lớp vỏ ngoài của virut có yếu tố nào sau đây?
A. Bộ gen. B. Kháng nguyên.
C. Phân tử ADN. D. Phân tử ARN
C
B
B
Có 3 chữ: Là tác nhân gây bệnh AIDS.
Có 5 chữ: Một loại trực khuẩn bị phagơ kí sinh.
Có 4 chữ: Những chữ viết tắt của bênh có tên là "hội chứng viêm đường hô hấp cấp".
Có 8 chữ: Từ kép dùng chỉ chung các vi khuẩn có dạng hình cầu.
Có 11 chữ: Bệnh do virut gây ra ở thực vật được phát hiện đầu tiên.
Có 9 chữ: Từ kép dùng chỉ chung các vi khuẩn có dạng hình que.
Có 6 chữ: Đây lầ lối sống bắt buộc của tất cả virut.
Có 7 chữ: Vỏ prôtêin được cấu tạo bởi các đơn vị hình thái có tên.
Có 4 chữ: Virut HIV gây nên bệnh *.
Có 7 chữ: Vỏ của virut có tên.
Có 5 chữ: Tên của loại virut kí sinh ở trực khuẩn E. Coli *

Bài tập ô chữ
XIN CHÂN THàNH cảm ơn các thầy cô giáo và các em học sinh

chào tạm biệt
hẹn gặp lại