Bệnh AIDS
Bệnh cúm gà
Sốt phát ban
Bệnh thủy đậu
Bệnh Sars
Virut
Virut là gì?
SỞ GD – ĐT VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT TRẦN PHÚ
============o0o===========
Tiết 47:
CẤU TRÚC CÁC LOẠI VIRUT
CHƯƠNG III: VIRUT VÀ BỆNH TRUYỀN NHIỄM
Không thấy
mầm bệnh
Không thấy khuẩn lạc
Nghiền lá
Lọc qua nến lọc vi khuẩn
Dịch lọc
I. Khái niệm:
1. Sự phát hiện ra virut:
Thí nghiệm của D.I.Ivanopxki (1892)
Virut có đặc điểm như thế nào?
Kích thước nhỏ bé
Sống kí sinh bắt buộc
Virut được cấu tạo từ những thành phần cơ bản nào?
Tế bào nhân sơ
Tế bào nhân thực
Vỏ
Lõi
Protein
A. nucleic
ADN
ARN
Màng sinh chất
Tế bào chất
Nhân
Nucleoid (vùng nhân)
Nhận xét đặc điểm cấu tạo của virut so với tế bào nhân thực và nhân sơ?
I. Khái niệm:
2. Khái niệm:
Là một thực thể sống, chưa có cấu tạo tế bào.
Kích thước rất nhỏ: (10-100 nm)
Gồm 2 phần chính: vỏ protein và lõi axit nucleic
Virut có đời sống kí sinh nội bào bắt buộc.
*/ Virut là:
Ở ngoài TB chủ, VR còn được gọi là hạt virut hay virion.
*/ Đặc điểm:
II. Hình thái và cấu tạo:
1. Hình thái:
Dựa vào hình thái ngoài, virut được phân thành mấy loại?
I. Hình thái và cấu tạo:
1. Hình thái:
Virut cấu trúc khối
Virut cấu trúc xoắn
Virut cấu trúc hỗn hợp
I. Hình thái và cấu tạo:
1. Hình thái:
Virut cấu trúc khối
Virut cấu trúc xoắn
Virut cấu trúc hỗn hợp
I. Hình thái và cấu tạo:
1. Hình thái:
Quan sát hình 43 SGK hoàn thành PHT số 1
Câu hỏi: Quan sát hình 43 SGK hoàn thành bảng sau:
Nhóm I
Nhóm II
Nhóm III
Nhóm IV
Không có
Hình ống trụ
ARN xoắn đơn
Gồm nhiều capsôme xếp theo chiều xoắn của ARN
Hình khối đa diện
ADN xoắn
kép
Capsôme được xếp theo hình khối đa diện với 20 tam giác đều
Không có
Hình cầu
2 sợi ARN đơn
Capsôme ghép với nhau
Có vỏ ngoài và gai glicôprotein
Đầu khối đa diện, đuôi hình trụ
ADN xoắn
kép.
Đầu do các capsôme hình tam giác ghép lại
Không có
Virut
cấu
trúc
Hỗn
hợp
Yếu tố nào quyết định đến hình thái của các loại virut ?
Yếu tố quyết định hình thái của virut là cấu trúc của lớp vỏ capsit .
II. Hình thái và cấu tạo:
2.Cấu tạo:
Từ kết quả của PHT số 1 hãy cho bộ gen của virut là gì? Nêu đặc điểm bộ gen của virut?
Bộ gen của virut chính là lõi axit nucleic.
Đặc điểm:
+ Bộ gen của virut có thể là ADN hoặc ARN
+ ADN và ARN của virut có thể là mạch đơn hoặc kép
a. Bộ gen:
I. Hình thái và cấu tạo:
2.Cấu tạo:
Virut
Bộ gen: là ADN hoặc ARN
Vật chất di truyền: chỉ có ADN hoặc ARN (đơn hoặc kép)
Tế bào
Bộ gen: luôn là ADN mạch kép
Vật chất di truyền: ADN (mạch kép) và ARN (mạch đơn)
So sánh sự khác biệt về bộ gen và vật chất di truyền của virut, tế bào nhân thực, tế bào nhân sơ?
a. Bộ gen
II. Hình thái và cấu tạo:
2. Cấu trúc
Capsome
Nucleocapsit
Axit nucleic
Capsit
Lớp vỏ capsit của virut được tạo nên bởi những thành phần nào?
Vỏ capsit được tạo nên bởi nhiều đơn vị hình thái (capsome).
càng nhiều capsome thì kích thước VR càng lớn.
Phức hợp giữa axit nucleic và protein được gọi là nucleocapsit.
b. Vỏ capsit
2. Cấu trúc
b. Lớp vỏ
Photpholipit
Protein
Lõi
Anđêno
HIV
Lớp vỏ của HIV có đặc điểm gì khác biệt so với các virut thông thường?
Không có vỏ ngoài
(VR trần)
có vỏ ngoài
(VR có vỏ ngoài)
Vỏ ngoài có thành phần cấu tạo như thế nào ?
Gồm lớp photpholipit kép và protein.
Vỏ ngoài
2. Cấu trúc
b. Lớp vỏ
Photpholipit
Protein
Lõi
Anđêno
HIV
Vỏ ngoài có ý nghĩa như thế nào đối với virut?
Vai trò của lớp vỏ ngoài:
Bảo vệ virut và tăng tính độc của virut với TB chủ
Giúp virut hấp phụ (xâm nhập) vào TB chủ
Vỏ ngoài
III. Phân loại virut:
Người ta có thể phân loại virut dựa vào những cơ sở nào?
Có nhiều cơ sở khác nhau để phân loại virut
Loại axit nucleic
Lớp vỏ
Vật chủ ...
Dựa vào vật chủ kí sinh người ta chia virut thành bao nhiêu loại?
Dựa vào vật chủ kí sinh người ta chia virut thành 3 loại:
Kí sinh trên động vật



Kí sinh trên thực vật




Kí sinh trên vi sinh vật
III. Phân loại virut:
Dựa vào SGK hãy hoàn thành bảng sau:
III. Phân loại virut:
So sánh các loại virut
C?ng c?
Câu 1: Điều nào sau đây đúng khi nói về virut?
Là dạng sống đơn giản nhất.
B. Không có cấu tạo tế bào.
C. Có lối sống kí sinh bắt buộc.
D. Cả A, B, C đều đúng
C?ng c?
Câu 2: Phagơ là dạng virut sống kí sinh ở sinh vật nào?
A. Thực vật.
B. Động vật.
C. Người
D. Vi sinh vật.
3. Cấu trúc hỗn hợp
1. Cấu trúc xoắn
2. Cấu trúc khối
c. Capsôme sắp xếp theo chiều xoắn của axit nuclêic.
b. Capsôme sắp xếp theo hình khối đa diện với 20 mặt tam giác đều.
a. Đầu có cấu trúc khối chứa axit nuclêic gắn với đuôi có cấu trúc xoắn.
a. Đầu có cấu trúc khối chứa axit nucleic gắn với đuôi có cấu trúc xoắn.
b. Capsome sắp xếp theo hình khối đa diện với 20 mặt tam giác đều.
c. Capsome sắp xếp theo chiều xoắn của axit nucleic.
1. Cấu trúc xoắn
2. Cấu trúc khối
3. Cấu trúc hỗn hợp
Câu 4. Nối các khung sau:
1
2
3
4
6
7
5
S
H
N
Ô
Trò chơi ô chữ
thí nghiệm tìm ra virut được tiến hành trên loài cây này.
Tên gọi Virut kí sinh ở vi khuẩn.
đơn vị cấu tạo của mọi cơ thể sống
Dụng cụ để quan sát vi sinh vật
Thành phần cấu tạo nên vỏ capsit
Nhà bác học tìm ra virut là người nước này
Vật chất di truyền của mọi sinh vật.
1. Học bài và trả lời các câu hỏi trong SGK.
2. Tìm hiểu về cơ chế nhân lên của virut trong tế bào vật chủ và virut HIV/AIDS
Hướng dẫn về nhà
Trân trọng cảm ơn!