CHỦ ĐỀ 8. SƠ LƯỢC VỀ
KIM LOẠI CHUYỂN TIẾP
DÃY THỨ NHẤT VÀ PHỨC
CHẤT
BÀI 20. SƠ LƯỢC VỀ KIM LOẠI
CHUYỂN TIẾP DÃY THỨ NHẤT

Tiết 85-88

Nhiều số oxi
hóa

Vì sao chúng
thường tạo nhiều
hợp chất với các
số oxi hóa dương
khác nhau?

MỤC TIÊU

I. KHÁI QUÁT VỀ KIM LOẠI
CHUYỂN TIẾP DÃY THỨ NHẤT
NỘI DUNG

II. TÍNH CHẤT VẬT LÍ CỦA KIM
LOẠI CHUYỂN TIẾP

I. KHÁI QUÁT VỀ KIM LOẠI
CHUYỂN TIẾP DÃY THỨ NHẤT

1. Đặc điểm cấu hình electron nguyên tử của
các nguyên tố kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất.
Thảo luận cặp đôi
1/ Cho biết đặc điểm cấu hình electron nguyên tử
nguyên tố chuyển tiếp dãy thứ nhất.
2/ Chỉ ra sự khác biệt cấu hình electron nguyên tử
nguyên tố chuyển tiếp dãy thứ nhất và của 20Ca hoặc
19K.
3/ Vì sao Zn không thuộc kim loại chuyển tiếp dãy
thứ nhất?

Dựa vào bảng
bên, giải thích vì
sao nhiều kim loại
chuyển tiếp dãy
thứ nhất thường
có số oxi hóa +2
trong các hợp
chất?

1. Đặc điểm cấu hình electron nguyên tử của các
nguyên tố kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất.

Cấu hình electron từ Sc đến Cu có xu hướng xếp
đầy electron ở phân lớp 4s và tăng dần số electron
ở phân lớp 3d (ngoại lệ với Cr và Cu).
Electron hóa trị ở phân lớp 4s và phân lớp 3d.

2. Số oxi hóa và màu sắc của các ion kim loại chuyển
tiếp dãy thứ nhất.

Do có nhiều electron hóa trị, đồng thời có độ âm điện
nhỏ nên nguyên tử của nguyên tố KL chuyển tiếp thể hiện
nhiều số oxi hóa dương khác nhau.

Số oxi hóa cao
nhất
+4 +5
+3

+6

+7

2. Số oxi hóa và màu sắc của các ion kim loại chuyển
tiếp dãy thứ nhất.

2. Số oxi hóa và màu sắc của các ion kim loại chuyển
tiếp dãy
thứ
nhất.
Cation
kim
loại
chuyển tiếp dãy thứ nhất và hợp chất

của chúng thường có màu sắc đặc trưng.

THỰC HÀNH
Thí nghiệm 1. Xác định nồng độ của dung dịch FeSO 4
bằng dung dịch KMnO4 (dung dịch thuốc tím)
Thí nghiệm 2. Kiểm tra sự có mặt của cation Cu 2+
hoặc Fe3+ trong dung dịch.

II. TÍNH CHẤT VẬT LÍ CỦA KIM
LOẠI CHUYỂN TIẾP

1. Tính chất
vật lí

KLCT: D lớn, cứng và khó nóng chảy
KLCT và KL họ s cùng chu kỳ thường có sự khác
biệt đáng kể về một số tính chất vật lí. Chẳng
hạn so với Ca:
+ KLCT dãy thứ nhất có D, độ cứng và tnc cao
hơn.
+ KLCT dãy thứ nhất (trừ Cu) có khả năng dẫn

2. Một số ứng dụng từ tính chất
vật lí

LUYỆN TẬP
BT 3 – SGK
CD

LUYỆN TẬP
SBT - CTST

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP
Z=24

LUYỆN TẬP
Z=29

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP
Liên kết trục ( liên kết
xích đạo) dài ra dẫn đến
lực đẩy của các e giảm
nên bền hơn

LUYỆN TẬP
SÁCH BÀI TẬP CÁNH DIỀU

LUYỆN TẬP

Đ
S
S
Đ

Không có ít nhất 1 mức
oxi hóa với phân lớp d
chưa bão hòa

Đ
S
Đ
S

8

8

8

[Ar]3d54s2 => 7e
hóa trị
+7: số oxi hóa cao
nhất
[Ar]3d54s1 => 6e
hóa
+6: trị
số oxi hóa cao

Có phân lớpnhất
3d chưa bão
5
hòa
Fe3+: 3d
bán bão hòa => bền hơn
Fe2+: 3d6

số oxi hóa trung
gian

S
Đ
Đ
Đ
Đ