Tiết 107-108
Bài
27
LỰC TIẾP XÚC VÀ

LỰC KHÔNG TIẾP
XÚC

Thí nghiệm

Treo vật nhỏ bằng
sắt vào giá đỡ như
hình 27.1a

Dùng tay kéo nhẹ vạt để
dây treo lệch khỏi phương
thẳng như hình 27.1b.
Buông tay cho vật trở lại
đứng yên như cũ.

Đưa từ từ một thanh nam
châm lại gần vật sao cho
dây treo lệch khỏi phương
thẳng đứng như hình
27.1c

Để làm cho dây treo vật lệch khỏi phương thẳng đứng ta
không cần nhất thiết phải chạm thanh nam châm vào
vật.

1.Lực tiếp xúc

Khi thợ rèn dùng búa đập thanh théo đã được đun nóng
Những
lực xuất hiện giữa hai vật khi chúng tiếp xúc
xảy ra hiện tượng gì? Búa và thanh thép có tiếp xúc với
với
nhau
gọi là lực tiếp xúc.
nhau
hay không?
Lực của búa tác dụng làm
biến dạng thanh thép.
Búa và thanh thép tiếp xúc
với nhau nên xuất hiện lực
tiếp xúc.
Lực tiếp xúc trong trường
hợp này là lực va chạm.

1.Lực tiếp xúc
Khi một vật đang chuyển
động va chạm với một vật
khác thì mỗi vật đều chịu
tác dụng lực và va chạm
vào vật còn lại

Hai chiếc xe va chạm với nhau

Độ lớn của lực va chạm có
thể rất lớn như khi búa
đập vào đinh hoặc có thể
rất nhỏ như các phân tử
trong không khí va chạm
lên da của chúng ta.

1.Lực tiếp xúc

Nêu hiện tượng khi ta dùng tay ấn
lên (hoặc bóp) quả bóng và khi
thả tay ra?

Tay người ấn lên quả bóng làm quả
bóng bị biến dạng.
Khi ta thả tay ra, quả bóng trở lại
hình dạng ban đầu.
Vật đàn hồi là những vật có khả năng khôi phục lại
hình dạng ban đầu khi chưa có lực tác dụng vào.

1.Lực tiếp xúc
Em hãy nêu các ví dụ về
lực tiếp xúc mà em biết?

MỘT SỐ VÍ DỤ
Cầm lọ hoa và đặt
nó lên bàn

Học sinh bẻ đôi
viên phấn

Đóng cọc xuống
đất

Lực
tiếp
xúc
Cầu thủ đẩy quả bóng
vào rổ

Thợ rèn dùng búa
đập thanh sắt
nung

2.Lực không tiếp
Lực không
xúc

tiếp xúc xuất hiện khi vật gây ra lực
không có sự tiếp xúc với vật chịu tác dụng của lực.

Ví dụ

Nam châm hút các vật làm bằng
sắt, thép mà không cần tiếp xúc
với vật.

Hạt mưa rơi xuống do bị
Trái đất hút một lực

2.Lực không tiếp
xúc

Một nam châm có 2 cực, một
cực là cực bắc, cực còn lại là
cực nam. Khi đưa 2 thanh
nam châm có 2 cực giống
nhau lại gần nhau chúng sẽ
đẩy nhau và ngược lại nếu
đưa 2 cực khác nhau chũng
sẽ hút nhau. Lực hút tăng lên
khi hai cực khác trên nam
châm được đưa lại gần nhau
hơn.

2.Lực không tiếp

xúc
Hãy nêu các ví dụ về lực

không tiếp xúc mà em biết?

MỘT SỐ VÍ DỤ

Các hành tinh
quay quanh Mặt
trời

Nam châm hút các
viên bi sắt

Diều đứt dây bay
lơ lửng chưa chạm
đất

Lực
không
tiếp xúc
Lá vàng rụng xuống
đất nhờ lực hút của Trái
đất

Nam châm ngược
dâu đẩy nhau

LUYỆN TẬP

Lực nào sau đây là lực tiếp xúc?
Lực hút giữa Trái đất và Mặt
trăng
Lực của nam châm hút viên bi
sắt.
Lực của giáo viên cầm phấn
viết bài.
Lực hút mưa rơi xuống mặt đất.
Lực nhân viên đẩy thùng hàng vào
kho.

LUYỆN TẬP

Lực nào sau đây là lực không tiếp xúc?
Lực lá cây rụng rơi xuống mặt
đất.
Lực bạn Bình đóng đinh vào tường.
Lực dùng tay uốn cong cây thước
dẻo.
Lực của nam châm hút viên bi
sắt.
Lực hút giữa Trái đất và Mặt
trăng

NHIỆM VỤ VỀ NHÀ
- Hoàn thành các bài tập
trong SGK và SBT
- Đọc bài và chuẩn bị trước
bài “Lực ma sát”