KHOA HỌC TỰ NHIÊN 6

CHÀO MỪNG CẢ LỚP
ĐẾN VỚI BÀI HỌC HÔM NAY!

Hãy nêu một số hiện tượng thiên nhiên hoặc trong cuộc sống mà em biết.

sấm sét

mưa đá

bão

lũ quét

Chúng ta có cảm
nhận được hiện
tên lửa rời bệ phóng

đoàn tàu chạy trên đệm từ

tượng đó bằng
giác quan không?

CHỦ ĐỀ 2: CÁC PHÉP ĐO

Bài 3.
ĐO CHIỀU DÀI, KHỐI
LƯỢNG VÀ THỜI GIAN

I. SỰ CẢM NHẬN HIỆN TƯỢNG
THẢO LUẬN
Câu 1: Quan sát H 3.1 và cho biết hình tròn
màu đỏ ở 2 hình có bằng nhau không?

Câu 2: Hãy sắp xếp các đoạn thẳng (nằm ngang) trên
mỗi hình 3.2a và 3.2b theo thứ tự từ ngắn đến dài.

Đôi khi, giác quan có thể làm cho chúng ta cảm nhận sai
hiện tượng đang quan sát.
Hãy lấy ví dụ chứng tỏ các giác quan có thể cảm nhận
sai một số hiện tượng.

Quan sát ngọn núi từ xa, ta
thấy ngọn núi nhỏ

Cảm nhận về độ dài đoạn
AB, BC và CD bằng nhau

Ta thấy ống hút bị gãy khi
ở trong cốc nước

Đối với những hiện tượng cần sự chính xác, ta cần thực
hiện thêm các phép đo.
Kết quả đo gồm: số đo và đơn vị đo.

CẢM NHẬN

ƯỚC LƯỢNG

ĐO

Giác quan có thể làm cho chúng ta cảm nhận sai hiện
tượng đang quan sát. Để có thể đánh giá về hiện
tượng một cách khách quan, không bị phụ thuộc vào
cảm giác chủ quan thì người ta thực hiện các phép đo.

II. ĐO CHIỀU DÀI
Từ xa xưa con người đã có nhu cầu đo chiều dài

Thảo luận nhóm: Hoàn thành phiếu học tập sau
Em hãy viết những điều em biết, những điều em đã được
học và điều em muốn được học: độ dài và cách đo độ dài

Em đã biết

Em chưa biết/ em
muốn được học
Em đã được học

Hai bạn ngồi cùng bàn dùng tay đo độ dài 1 mặt bàn.
Liệu kết quả đó có giống nhau không?

1. Đơn vị đo chiều dài

Đơn vị đo độ dài trong hệ thống đơn vị đo lường hợp pháp của
nước ta là mét ( kí hiệu là m)

Kể tên các đơn vị khác mà em biết ?

km

Hãy kể tên những
đơn vị đo chiều dài mà
em biết?

cm

mét
dm

mm

Ngoài đơn vị là mét, người ta còn dùng đơn vị lớn hơn
và nhỏ hơn của mét.
Đơn vị

Kí hiệu

Đổi ra mét

kilômét (kilometre)

km

1000m

mét (metre)

m

1m

decimét (decimetre)

dm

0,1m

centimét (centimetre)

cm

0,01m

milimét (milimetre)

mm

0,001m

micrômét (micrometre)

m

0,000.001m

nanômét (nanometre)

nm

0,000.000.001m



Tìm số thích hợp điền vào các chỗ trống sau:

10
1m = ………dm.

100
1m =…………cm

10
1cm =………..mm

1 000
1km =…………m

1 000 000
1km =………..……..mm

0.001
1m = ……………… km

0.1 Cm
1mm =……....

0.1
1dm = ……….m

1dm =……..
100 mm

2. Cách đo chiều dài
Thảo luận nhóm

Nhiệm vụ:
Kể tên những loại thước đo chiều dài mà em
biết. Tại sao người ta lại sản xuất ra nhiều loại
thước khác nhau như vậy?

* Một số dụng cụ đo chiều dài

Thước kẻ

Thước dây

Thước cuộn

Thước kẹp

Hãy cho biết người trong ảnh sử dụng loại thước nào?

Thước dây

Thước kẻ

?

Chọn loại thước đo thích hợp để đo độ dài
Bước chân của con
Chu vi ngoài của miệng cốc
Độ cao cửa ra vào lớp học

Thước thẳng
Thước cuộn

Đường kính trong của miệng cốc

Thướct dây

Đường kính ngoài của ống nhựa

Thướct kẹp

Để đo chiều dài một vật, người ta có thể dùng thước. Trên
một số loại thước thông thường có ghi GHĐ và ĐCNN.
Giới hạn đo (GHĐ) của thước là chiều dài lớn nhất ghi
trên thước.
Độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) của thước là độ dài giữa hai
vạch chia liên
tiếp
trên
thước.
Giới
hạn
của
Độ chia nhỏ đo
nhất
của

thước là
là gì?
gì?
thước

Xác định GHĐ và ĐCNN của các thước sau:
a) GHĐ : 10cm
ĐCNN: 0,5cm

Thước nào cho
kết quả chính

b) GHĐ : 15cm
b)

xác hơn?

ĐCNN: 1cm

c)

c) GHĐ : 10cm
ĐCNN: 0,1cm

Để do chiều dài lớp học em chọn thước như ở hình c
có tiện không? Tại sao

Thảo luận nhóm

Nhiệm vụ:
Thảo luận và hoàn thành phiếu học tập
trong thời gian 5 phút

* Cách đo chiều dài bằng thước
Dựa vào hình 3.4, thảo luận về cách đo chiều
dài bằng thước 

Các bước đo chiều dài bằng thước:
- Ước lượng chiều dài cần đo để chọn thước đo thích hợp.
- Đặt thước dọc theo chiều dài cần đo, sao cho vạch số 0 của
thước ngang với một đầu của vật.
- Mắt nhìn theo hướng vuông góc với cạnh thước đầu kia của vật
- Đọc và ghi kết quả đo theo vạch chia gần nhất với đầu kia của
vật

Tại sao cần ước
lượng chiều dài
trước khi đo?

* Cách đặt mắt đọc kết quả đo

Cách đặt mắt ở các hình sau ảnh hưởng như thế nào đến kết quả đo?
Dùng thước và bút chì, kiểm tra lại câu trả lời.

* Tập ước lượng chiều dài
Làm việc cá nhân
Nhiệm vụ: Hãy ước lượng các độ dài dưới
đây rồi kiểm tra lại bằng cách đo:
a) Chiều dài ngón trỏ của em.
b) Chiều cao chiếc ghế của em.
c) Khoảng cách từ vị trí của em đến cửa lớp.

Thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập sau:
Nhóm : ...................................................... Lớp: ................
 KẾT QUẢ ĐO CHIỀU DÀI
1. Ước lượng chiều dài, độ dày của sách:
2. Chọn dụng cụ đo
+ Tên dụng cụ đo:
+ GHĐ:
+ ĐCNN:
3. Kết quả đo
Kết quả đo

Lần đo 1 

Lần đo 2 

Lần đo 3 

Giá trị trung bình

Chiều dọc

l1 =

l2 =

l3 =

ltb =

Độ ngang

d1 =

d2 =

d3 =

dtb =

Em
nghĩa khối
Mọi
vậthãy
đềucho
có biết
khối ýlượng,
số gam
lượng
của ghi
mộttrên
vật vỏ
chỉmì
lượng
chính,
bột giặt...
chấtmuối,
tạo thành
vật.

Hai chai chứa cùng một thể tích chất lỏng, một
chai chứa nước và một chai chứa dầu ăn .
Khối lượng của hai chất lỏng
trong hai chai có bằng nhau
không? Làm sao để biết chính
xác được điều đó?

Để trả lời cho câu hỏi
trên, người ta tiến hành
đo khối lượng từng chai

III. Đo khối lượng
1. Đơn vị đo khối lượng
Hãy kể tên các đơn vị đo khối lượng mà em biết.
Trong hệ thống đo lường hợp
pháp của Việt Nam, đơn vị đo khối
lượng là kilôgam. Kí hiệu là Kg.

Kilôgam là khối lượng của một quả cân
mẫu, đặt ở Viện Đo lường quốc tế ở Pháp

* Các đơn vị khối lượng khác thường gặp:

Đơn vị

Kí hiệu

Đổi ra kilogam

Tấn

t

1000kg

Kilogam

kg

1kg

Gam

g

0,001kg

Miligam

mg

0,000 001kg

Hoạt động cặp đôi
Đổi các đơn vị đo khối lượng sau:
5000 kg
a) 5 tấn = ………..
2000 kg
b) 20 tạ = ………..
10 yến
c) 100 kg = ……..
d) 6 tấn = ………
600 yến
e) 0,5 kg = ………
500 g
f)

0,005 g = ……..
mg
50

2. Cách đo khối lượng
* Một số dụng cụ đo khối lượng

Hãy lấy ví dụ về các loại cân mà em biết.

Cân Roberval

Cân đòn

Cân y tế

Cân đồng hồ

Cân tiểu li

Cân tạ

Cân đồng hồ là một trong số loại cân thường
được dùng để đo khối lượng.

* Cách đo khối lượng bằng cân

- Khi đo khối lượng bằng thước, cần:
 Ước lượng khối lượng cần đo để chọn được cân
phù hợp.
 Điều chỉnh để kim cân chỉ đúng vạch số 0.
 Đặt vật lên đĩa cân hoặc treo vật lên móc cân.
 Đặt mắt nhìn, đọc và ghi kết quả đúng quy định.

Xác định GHĐ và ĐCNN của cân trong các trường hợp sau:

Hình a
GHĐ: 1000 g
ĐCNN: 5 g

Hình b
GHĐ: 15 kg
ĐCNN: 0,05 kg

Hình c
GHĐ: 130 kg
ĐCNN: 1 kg

* Cách đặt mắt đọc số chỉ của cân
Thảo luận:
1. Hãy cho biết vị trí nhìn cân như
bạn A và bạn C thì kết quả thay đổi
như thế nào?
2. Hãy cho biết cách đặt mắt nhìn
đúng và đọc đúng chỉ số của cân?

Lớn hơn chỉ số của kim cân.

Bé hơn chỉ số của kim cân.

Em hãy quan sát hình và nhận xét về cách hiệu chỉnh cân ở hình
nào thì thuận tiên cho việc đo khối lượng của vật?

Để thuận tiện cho việc đo khối lượng của vật, ta cần
hiệu chỉnh cân ban đầu về số 0 (hình a)

Em hãy cho biết khối lượng thùng hàng trong hình là bao nhiêu?
(Biết ĐCNN của cân này là 1 kg).

 Khối lượng thùng hàng là 39kg

LUYỆN TẬP
Câu 1: Người bán hàng sử dụng cân đồng hồ giống như hình bên để
cân hoa quả. Hãy cho biết GHĐ, ĐCNN của cân này và đọc giá trị
khối lượng của lượng hoa quả được đặt trên đĩa cân

 GHĐ của cân là 3kg,
 ĐCNN của cân là 20g
 Khối lượng hoa quả là 240g

Câu 2. Đơn vị đo khối lượng trong hệ thống đo lường
chính thức ở nước ta là
A. tấn.

B. miligam.

C. kilôgam.

D. gam.

Câu 3. Trên vỏ một hộp bánh có ghi 500 g, con số này có
ý nghĩa gì?
A. Khối lượng bánh trong hộp.
B. Khối lượng cả bánh trong hộp và vỏ hộp.
C. Sức nặng của hộp bánh.

D. Thể tích của hộp bánh.

Câu 4. Trước một chiếc cầu có một biển báo giao thông ghi
10T (hình vẽ), con số 10T này có ý nghĩa gì?
A. Xe có trên 10 người ngồi thì không được đi qua cầu.
B. Khối lượng toàn bộ (của cả xe và hàng) trên 10 tấn thì không
được đi qua cầu.
C. Khối lượng của xe trên 100 tấn thì không được đi qua cầu. 
D. Xe có khối lượng trên 10 tạ thì không được đi qua cầu.
Câu 5. Cân một túi hoa quả, kết quả là 14533 g. Độ chia nhỏ
nhất của cân đã dùng là 
A. 1 g.

B. 5 g.

C. 10 g.

D. 100 g.

Câu 6. Một hộp quả cân có các quả cân loại 2 g, 5 g, 10 g, 50 g, 200
g, 200 mg, 500 g, 500 mg. Để cân một vật có khối lượng 257,5 g thì
có thể sử dụng các quả cân nào?
A. 200 g, 200 mg, 50 g, 5 g, 50 g.

B. 2 g, 5 g, 50 g, 200 g, 500 mg.

C. 2 g, 5 g, 10 g, 200 g, 500 g.

D. 2 g, 5 g, 10 g, 200 mg, 500 mg.

HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM
Tự thiết kế 1 cái cân đơn giản để sử dụng với các vật dụng
như: móc áo, 2 cốc nhựa (giấy), dây treo đủ dùng, bìa, que xiên,
bút, các loại thước, que kem, lò xo ....

* Thực hành ước lượng và đo khối lượng
Yêu cầu:
 Ước lượng khối lượng chiếc cặp sách của em
rồi dùng cân để kiểm tra lại.

IV. Đo thời gian
1. Đơn vị đo thời gian
Hãy kể tên các đơn vị đo thời gian mà em biết.
Đơn vị đo thời gian trong hệ thống đo lường chính thức của
nước ta là giây (second), kí hiệu là s.

* Các đơn vị thời gian khác thường gặp:
Đơn vị

Kí hiệu

Đổi ra giây

Ngày

d

86 400s

Giờ

d

3 600s

Phút

min

60s

Giây

s

1s

Miligiay

ms

0,001s

ĐƠN VỊ ĐO THỜI GIAN
 1 phân = 15s
 1 khắc = 15 phút
 1 canh = 2 giờ
 Tuần trăng
 Năm âm lịch
……

 giây (s)
 1 phút (min) = 60s
 1 giờ (h) = 60 phút
 1 ngày đêm = 24 giờ
 Tuần
 Tháng
 Năm dương lịch
 Thập niên
 Thế kỉ
……

2. Cách đo thời gian
Hãy
lấygian
ví dụngười
về mộttasốdùng
dụngđồng
cụ đohồ.
thời gian mà em biết.
Để đo
thời

Một số loại đồng hồ

DỤNG CỤ ĐO THỜI GIAN CỔ

1

3
2

4

5

DỤNG CỤ ĐO THỜI GIAN HIỆN ĐẠI

3

1

2

4

5

6