CHỦ ĐỀ 11
BÀI 34: CÁC HÌNH DẠNG
NHÌN THẤY CỦA MẶT
TRĂNG

Sân nhà em sáng quá                                         
Nhờ ánh trăng sáng ngời                                   
Trăng tròn như quả bóng                                     
Lơ lửng mà không rơi 
Những hôm nào trăng khuyết 
Trăng giống con thuyền trôi    
Em đi trăng theo bước                                
Như muốn cùng đi chơi
(Trăng sáng - NHƯỢC THỦY)

CH1. Một HS nói “Ban ngày chúng ta thấy
Mặt Trời, còn ban đêm chúng ta thấy Mặt
Trăng”. Bạn ấy nói đúng không? Vì sao?

Bạn ấy nói đúng vì ánh sáng phản chiếu
từ Mặt Trăng đến Trái Đất yếu hơn rất
nhiều so với ánh sáng trực tiếp từ Mặt
Trời đến Trái đất. Do đó, ban đêm ta thấy
Mặt Trăng rõ hơn khi thấy nó ban ngày.

Mặt trăng không phát sáng. Chúng ta có
thể nhìn thấy Mặt Trăng là do mặt trăng
phản chiếu ánh sáng từ mặt trời.

I. MẶT TRĂNG CÓ
HÌNH DẠNG NHƯ
THẾ NÀO?

CH2. Có mấy tuần
giữa ngày trăng
tròn này và ngày
trăng tròn tiếp
theo?
Trăng
tròn

4

Không
trăng

Từ ngày không trăng đến ngày
trăng tròn là khoảng 2 tuần. Sau
hai tuần tiếp theo lại đến ngày
không trăng. Như vậy ngày
không trăng qua ngày trăng
tròn, ngày không trắng tiếp theo
hết khoảng một tháng.

•II. GIẢI THÍCH CÁC HÌNH DẠNG
NHÌN THẤY CỦA MẶT TRĂNG

Chúng ta thấy Mặt Trăng vì nó phản chiếu ánh sáng từ Mặt Trời
Khi Mặt Trăng di chuyển xung quanh Trái Đất, hình dạng của
Mặt Trăng thay đổi bởi vì chúng ta nhìn thấy nó từ các góc khác
nhau.

Hãy vẽ sơ đồ các vị trí của Mặt Trời, Mặt Trăng và Trái
Đất khi chúng ta nhìn thấy một nửa Mặt Trăng

Hình 34.2. Ánh sáng từ Mặt Trời đến Mặt Trăng rồi phản
chiếu đến Trái Đất

Bài 34.1 trang 83 sách bài tập KHTN 6: Các hình dạng nhìn thấy khác nhau của Mặt Trăng được thay đổi lần
lượt từ ngày nay sang ngày khác. Từ ngày không trăng này đến ngày không trăng kế tiếp được gọi là Tuần trăng.
Em hãy cho biết thời gian gần đúng của Tuần trăng?
A. 1 năm
B. 7 ngày
C. 29 ngày
D. 1 ngày

Lời giải:
Từ ngày không trăng này đến ngày không trăng kế tiếp
được gọi là Tuần trăng. Thời gian gần đúng của Tuần trăng là
29 ngày.

Bài 34.2 trang 83 sách bài tập KHTN 6: 
Em hãy ghép một ô chữ ở cột A với một ô chữ ở cột B để được
các nhận định đúng.
Cột A
Cột B
1. Mặt Trăng

A. 29 ngày

2. Mặt Trời

B. ta chỉ nhìn thấy một nửa cố định của Mặt
Trăng.
C. không phát sáng như Mặt Trời.

3. Trên Trái Đất
4. Tuần trăng gần bằng

D. có kích thước lớn hơn kích thước của Mặt
Trăng rất nhiều.

1 – C Mặt Trăng không phát sáng như Mặt Trời.
2 – D Mặt Trời có kích thước lớn hơn kích thước của Mặt Trăng rất nhiều.
3 – B Trên Trái Đất ta chỉ nhìn thấy một nửa cố định của Mặt Trăng.
4 – A Tuần trăng gần bằng 29 ngày

Bài 34.4 trang 84 sách bài tập KHTN 6: Em hãy cho biết thứ tự các hình
dạng nhìn thấy sau đây của Mặt Trăng theo chiều giảm dần của phần
diện tích Mặt Trăng: Trăng khuyết, Trăng lưỡi liềm, Trăng bán nguyệt,
Trăng tròn.

Lời giải:
Một nửa Mặt Trăng luôn được Mặt
Trời chiếu sáng do Mặt Trăng có dạng
hình cầu và phần được chiếu sáng đó
phản chiếu xuống bề mặt Trái Đất. Nên ở
những vị trí khác nhau (hay các ngày
khác nhau) trên Trái Đất ta sẽ quan sát
được các hình dạng Mặt Trăng khác
nhau.
Thứ tự các hình dạng nhìn thấy của
Mặt Trăng theo chiều giảm dần của phần
diện tích Mặt Trăng:
Trăng tròn -> Trăng khuyết -> Trăng
bán nguyệt -> Trăng lưỡi liềm.

Bài 34.6 trang 84 sách bài tập KHTN 6: Vào năm 1969, tàu vũ trụ Apollo
11 lần đầu tiên đã đưa được con người lên thám hiểm Mặt Trăng. Đó là
chuyến du hành không gian rất nguy hiểm, tuy nhiên nhà du hành đã
quay về Trái Đất an toàn. Em hãy tìm hiểu và cho biết tại sao nhà du
hành lại bắt buộc mang theo bình oxygen trong quá trình thám hiểm
Mặt Trăng.
Do khối lượng nhỏ và lực hấp dẫn kém nên
Mặt Trăng không thể duy trì được một bầu
khí quyển, thậm chí cả khi bầu khí quyển
đó rất loãng. Như vậy là trên Mặt Trăng
không có không khí như ở Trái Đất nên các
nhà du hành bắt buộc mang theo bình
oxygen trong quá trình thám hiểm Mặt
Trăng để thở.

Bài 34.7 trang 84 sách bài tập KHTN 6: Bạn Minh đã làm thí nghiệm như sau để đo đường kính của Mặt Trăng: Bạn chuẩn bị một
tấm bìa đường kính 2 cm, đặt tấm bìa trước mặt sao cho tấm bìa hình tròn vừa phủ kín Mặt Trăng (hình 34.3). Đo khoảng cách từ
vị trí đặt mắt đến tấm bìa, bạn Minh thu được khoảng cách là 220 cm. Em hãy giúp bạn Minh xác định đường kính của Mặt Trăng.
Biết rằng khoảng cách trung bình từ Mặt Trăng đến Trái Đất là 384 400km. Coi tỉ số giữa đường kính tấm bìa và đường kính Mặt
Trăng bằng tỉ số giữa khoảng cách đặt mắt đến tấm bìa và khoảng cách từ Mặt Trăng đến Trái Đất.
Lời giải:

Gọi d là đường kính của tấm bìa, d = 2 cm
Gọi D (km) là đường kính của Mặt Trăng
Gọi a là khoảng cách từ mắt đến tấm bìa, a =
220 cm
Gọi b là khoảng cách từ Mặt Trăng đến Trái Đất,
b = 384 400 km
Theo đề bài ta có:                                     

Vậy đường kính của Mặt Trăng khoảng 3 495
km.

NHIỆM VỤ VỀ NHÀ
1. Hình thức: HS làm việc nhóm.
2. Nhiệm vụ:
Thực hiện trò chơi thể hiện hình dạng
nhìn thấy của Mặt Trăng
Yêu cầu sản phẩm : quay lại video thực
hiện trò chơi gửi cho GV