BÀI 36
NGUYÊN PHÂN
VÀ
GIẢM PHÂN

II. Ý nghĩa và ứng dụng của nguyên phân,
giảm phân
1. Ý nghĩa

Ý nghĩa của
nguyên phân

- Ở sinh vật đơn bào: Nguyên phân là hình
thức sinh sản của cơ thể.
- Ở sinh vật đa bào
+ Tạo các TB mới thay thế các TB già, chết,
giúp cơ thể sinh trưởng và phát triển.

Nguyên phân đảm bảo
thông tin di truyền được
truyền đạt chính xác qua

n

n

Ý nghĩa của giảm phân

Giảm phân kết hợp với
thụ tinh giúp duy trì bộ
NST của loài qua các thế

H 36.3. Mối quan hệ giữa nguyên
phân, giảm phân và thụ tinh

3. Quan sát hình 36.3, vị trí được đánh số (1), (2) và
(3) tương ứng với nguyên phân hay giảm phân. Từ
đó, nêu mối quan hệ giữa nguyên phân, giảm phân
và thụ tinh trong việc duy trì bộ nhiễm sắc thể qua
các thế hệ ở các loài sinh sản hữu tính.

H 36.3. Mối quan hệ giữa nguyên
phân, giảm phân và thụ tinh

CH3. 1. NGUYÊN PHÂN
2. GIẢM PHÂN
3. GIẢM PHÂN

Ở loài sinh sản hữu
tính, nguyên phân và
giảm phân có mối quan
hệ chặt chẽ với nhau:

Key

Từ hợp tử
ban đầu (2n)

NGUYÊN
PHÂN

(n)
(2n)

Egg (n)

Sperm (n)

THỤ
TINH

LOÀI
SSHT

Giao tử đực
(n) và giao
tử cái (n)

GIẢM PHÂN

Cơ thể lớn
lên, trưởng
thành
GIẢM
PHÂN

Ovary

THỤ TINH

Testis

zygote
(2n  46)
NGUYÊN PHÂN

adults (2n  46)

Tại sao nhiễm sắc thể vừa là vật chất
mang thông tin di truyền vừa là đơn vị
truyền đạt vật chất di truyền qua các
thế hệ tế bào và cơ thể?

Sự phân li và tổ hợp của các NST
trong nguyên phân, giảm phân và thụ
tinh dẫn đến sự phân li và tổ hợp của
các gene trên NST.
→ Nhiễm sắc thể vừa là vật chất
mang thông tin di truyền vừa là đơn
vị truyền đạt vật chất di truyền qua
các thế hệ tế bào và cơ thể.

2. Ứng dụng

*Nguyên phân là cơ sở cho các ứng
dụng nhân giống vô tính nhằm giữ đặc
tính của cây trồng vật nuôi.
GP là cơ sở cho các ứng dụng trong
chọn giống ở các loài sinh sản hữu tính
nhằm tạo ra nhiều BDTH.

2. Mỗi vật nuôi, cây
trồng trong hình
36.4 có thể được
tạo ra nhờ ứng dụng
nguyên phân hay
giảm phân và thụ
tinh?

Hình 36.4. Một
số vật nuôi, cây
trồng

Giảm phân
và thụ tinh
Giảm phân và
thụ tinh

Nguyên phân
(chiết cành).
Kết hợp giữa
giảm phân và
thụ tinh.

Kết hợp giữa
giảm phân và
thụ tinh

Quan sát hình 36.5, nêu cơ sở khoa học của phương
pháp tạo ra cây bưởi B và C.
Hình 36.5.
Sơ đồ
nhân
giống cây
bưởi

Nguyên
phân
Cành chiết từ cây bưởi A
bưởi B

Cây

Hình 36.5.
Sơ đồ
nhân
giống cây
bưởi

Tạo ra cây bưởi C trên cơ sở giảm
phân, thụ tinh và nguyên phân.
Giảm phân để tạo ra tinh trùng, trứng.
Thụ tinh tạo ra hợp tử → Hạt. Hạt nảy
mầm, thực hiện nguyên phân → cây

VD về ứng dụng nguyên phân, giảm
phân trong nhân giống cây trồng, vật
nuôi

Giâm cành ở rau
ngót

Chiết cành ở bưởi

VD về ứng dụng giảm phân trong nhân
giống cây trồng, vật nuôi

Trồng đậu Hà Lan để
lấy hạt

Chăn nuôi gà

VẬN DỤNG
Tại sao hình thức sinh sản hữu tính lại ưu việt hơn
hình thức sinh sản vô tính?
Sinh sản hữu tính ưu việt hơn sinh sản vô tính
vì:
– Sinh sản hữu tính có sự tham gia của giảm phân
và thụ tinh tạo ra nhiều biến dị tổ hợp, tăng sự
đa dạng ở thế hệ con, giúp thế hệ con tăng khả
năng thích nghi với môi trường sống khác nhau.
– Sinh sản vô tính dựa trên cơ sở là quá trình
nguyên phân, con sinh ra đồng nhất, giống cơ