Chào mừng quý Thầy
Cô và các em Học sinh
đến với tiết học KHTN

Quan sát hình ảnh và trả lời các câu hỏi
sau:
H1. Em bé bị cảm cúm có biểu hiện gì?
H2. Muốn biết em bé có bị sốt hay không
mẹ bé đã làm gì? Cách làm đó có xác định
chính xác được hay không?
H3. Muốn biết chính xác nhiệt độ cơ thể
của bé mẹ bé phải làm gì?

BÀI 4 – ĐO NHIỆT ĐỘ

Thời lượng: 4 tiết ( Tiết 94-97)

BÀI 4 – ĐO NHIỆT
ĐỘĐỘ VÀ ĐỘ NÓNG
I. NHIỆT
LẠNH

1. Hình thức: Hoạt động nhóm bàn
2. Thời gian: 5 phút
3. Nhiệm vụ:
- Tiến hành làm thí nghiệm.
Có 3 cốc đựng nước A, B, C; cho thêm nước đá vào cốc A để có
nước lạnh và cho thêm nước nóng vào cốc C để có nước ấm.
- Trả lời các câu hỏi trong phiếu học tập số 1
a) Nhúng ngón trỏ tay trái vào cốc A, ngón trỏ phải vào cốc C.
Các ngón tay có cảm giác thế nào?
b) Sau 1 phút, rút cả 2 ngón tay ra rồi cùng nhúng vào cốc B.
Các ngón tay có cảm giác như thế nào?

Có 3 cốc đựng nước A, B, C; cho thêm nước đá vào cốc
A để có nước lạnh và cho thêm nước nóng vào cốc C để
có nước ấm.
a) Nhúng ngón trỏ tay trái vào cốc A, ngón trỏ phải vào
cốc C. Các ngón tay có cảm giác thế nào?

A

nước lạnh

Ngón tay trái
có cảm giác
lạnh.

B

C

nước ấm

Ngón tay phải
có cảm giác
ấm

b) Sau 1 phút, rút cả 2 ngón tay ra rồi cùng nhúng vào
cốc B. Các ngón tay có cảm giác như thế nào?

nước lạnh

Ngón tay trái
có cảm giác
ấm lên

Ngón tay phải
có cảm giác
lạnh đi

nước ấm

A
B
C
Vậy cảm giác của tay có xác định chính xác
nhiệt độ của một vật là bao nhiêu không?
Nhận xét: Cảm giác của tay không xác định được chính xác
nhiệt độ của vật.

BÀI 4 – ĐO NHIỆT
ĐỘ

I. NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ NÓNG
LẠNH

- Nhiệt độ là số đo độ “Nóng”, “Lạnh” của vật.
- Để xác định nhiệt độ của vật người ta dùng
cách đo.
- Nhiệt độ được đo bằng nhiệt kế theo thang đo
xác định.

Nhiệt
độ
được
Có
những
Cách
sử đo
bằng
gì?
loại
nào?
dụng
ra

sao?

BÀI 4 – ĐO NHIỆT
ĐỘ

II. THANG NHIỆT ĐỘ XEN- XI- ỚT

Thang nhiệt độ Xen-xi-ớt (Celsius) là một thang nhiệt độ
thông dụng, được đặt theo tên nhà khoa học người Thụy
Điển – Xen-xi-ớt (Celsius, 1701- 1744). Trong thang này,
nhiệt độ của nước đá đang tan (0°C) và nhiệt độ của hơi
nước đang sôi (100°C) được chọn làm hai nhiệt độ cố định.
Khoảng giữa hai nhiệt độ cố định này được chia thành 100
phần bằng nhau, mỗi phần ứng với 1 độ, kí hiệu 1°C.
Trong thang nhiệt độ này, những nhiệt độ thấp hơn 0°C được
gọi là nhiệt độ âm.

Thang nhiệt độ (nhieät giai) Xen-xi-ớt (1742)
110
100

100 C
o

Kyù hieäu nhieät giai: 0C

90
80
70
60
50
40
30
20
10
0
10

0oC

Xen-xi-ớt
Xen-xi-ớt

Để làm tiêu chuẩn cho các thang đo khác chuẩn hóa theo
Thang nhiệt độ xen- xi-ớt có hai thang nhiệt độ cố định để làm gì ?
như thang nhiệt độ Fa – ren – hai, thang nhiệt độ Ken – vin.

Thang nhiệt độ (nhiệt giai) Fa-ren-hai (1714)

Kyù hieäu nhieät giai: 0F
* Trong nhiệt giai Fa-ren-hai nhiệt độ nước đá đang tan là 32oF.
Nhiệt độ của hơi nước đang sôi là 212oF
F

0
220

200

212 0F

180
160
140
120
100
80
60
40
20

Gabriel Daniel Fahrenheit
(1686-1736)
Xen-xi-ớt

32 0F

Bảng sau đây cho biết một số nhiệt độ theo thang nhiệt độ
Xen-xi-ớt
Đối tượng
Nhiệt
độ(oC)
 Nhiệt độ tự nhiên thấp nhất trên -89 oC
Trái Đất (đo tại trạm khí tượng
 
Vô-xtốc ở Nam Cực)
0oC
 Nước đá đang tan
37oC
 Nhiệt độ cơ thể người (thân
71oC
nhiệt)
1027oC
 Sa mạc Lút ở I-ran, nơi nóng nhất 5500oC
Trái Đất

1. Hình thức: Hoạt động nhóm
2. Thời gian: 5 phút
3. Nhiệm vụ: Trả lời các câu hỏi trong
phiếu học tập số 2
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

1. Kể tên các thang nhiệt độ (nhiệt giai)
mà em biết?
2. Ở Việt Nam để đo nhiệt độ thường
dùng thang nhiệt độ (nhiệt giai) nào?
3. Dựa vào học liệu vừa được theo dõi và
SGK hoàn thiện bảng tổng hợp.

1. Các thang nhiệt độ (nhiệt giai):
Xen-xi-ớt, Fa-ren-hai, Ken-vin.
2. Ở Việt Nam để đo nhiệt độ thường
dùng thang nhiệt giai Xen-xi-ớt (0C)

BẢNG TỔNG HỢP
Nhiệt giai
Nhiệt độ

Xen-xi-ớt
(0C)

Fa-ren-hai
(0 F)

Nước đá đang tan

00C

Hơi nước đang sôi

1000C

2120F

Thang nhiệt độ

100

180

ĐCNN

10C

1,80F

320F

Phương pháp đổi nhiệt độ
Nhiệt giai
Xen-xi-ớt
Nhiệt giai
Fa-ren-hai

0oC

?oF

Nước đá đang tan

100oC

?oF
Hơi nước đang sôi

Nhiệt giai
Xen-xi-ớt
Nhiệt giai
Fa-ren-hai

0oC

100oC

1oC
1,8oF
32oF

o
212
F
180oF chia 100 phần
2120F – 320F = 1800F
10C = 1,80F

Ví dụ 1: Hãy tính 150C =…?..... 0F
o
o
15
C
0C
100oC
Nhiệt giai
Xen-xi-ớt
1oC
1,8oF
Nhiệt giai
Fa-ren-hai
32oF
212oF
?ooFF
59
150C = 00C + 150C
= 320F + (15 x 1,80F)
= 320F + 270F
= 590F

Vậy 150C bằng 590F

Ví dụ 2: Tính 300C bằng bao nhiêu 0F?
Nhiệt giai
Xen-xi-ớt
Nhiệt giai
Fa-ren-hai

0 oC

30oC

100oC

86?oF

212oF

1oC
1,8oF

32oF

300C = 00C + 300C
= 320F + (30 x 1,80F)
= 320F + 540F
= 860F

Vậy 300C bằng 860F

BÀI 4 – ĐO NHIỆT
ĐỘ
II. THANG NHIỆT ĐỘ XEN- XI- ỚT
- Đơn vị đo nhiệt độ là độ C. Kí hiệu oC
- Thang nhiệt độ ở nước ta thường dùng là thang đo
Xen-xi-ớt (Celsius).

KIẾN THỨC MỞ RỘNG

Công thức đổi độ C sang độ F
o
F = 32 + (oC x 1,8)
Công thức đổi độ F sang
độ C
o
o
C
=
(
F -0 32)/1,8
Giá
trị
trên thang độ C (0°C) nay
0
0
1 C= ? F
được
xác
định
là
tương
đương
o
10 C= ? K với 273K với độ chệnh lệch nhiệt

độ của 1°C tương đương với độ
chệnh lệch của 1 K

Trò chơi Đua xe

LUYỆN TẬP
Câu 1: Trong thang nhiệt độ Fa – ren – hai, nhiệt
độ sôi của nước là bao nhiêu?
A. 1000C

B. 2120F

C. 273K

D. 320F

LUYỆN TẬP
Câu 2: Trong thang nhiệt độ Ken – vin, nhiệt độ của
nước đá đang tan là bao nhiêu?
A. 273K

B. 0K

C. 00C

D. 320F

LUYỆN TẬP
Câu 3: Phát biểu nào sau đây là phát biểu đúng?
A. Nhiệt độ của hơi nước đang sôi là 373K
B. 10C tương ứng với 32,80F
C. Khoảng 1000C tương ứng với khoảng 2120F.
D. Cả 3 phương án trên

LUYỆN TẬP
Câu 4: Trong thang nhiệt độ Xen-xi-ớt, nhiệt độ của
nước đá đang tan là bao nhiêu?
A. 273K

B. 0K

C. 00C

D. 320F

Trong các nhiệt độ sau: 0°C, 5°C, 36,5 °C,
323°C, hãy chọn nhiệt độ thích hợp cho mỗi
hiện tượng, quá trình trong các hình bên dưới.
c)
Chì
nóng
chảy

a) Nước chanh đá

b) Đo

d)
Nước

III. NHIỆT KẾ

ng các hình ảnh sau đây, đâu là nhiệt kế ?

Nhiệt kế điện tử

Nhiệt kế thuỷ ngân

Bút thử điện

• Để đo nhiệt độ người ta dùng nhiệt kế. Có : Nhiệt kế Nhiệt kế Rượu
điện tử, nhiệt kế thuỷ ngân và nhiệt kế rượu.

Cấu tạo nhiệt kế thuỷ ngân.

Nhiệt kế gồm
những phần
nào ?

CẤU TẠO, NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG
CỦA NHIỆT KẾ

+ Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của nhiệt kế.
+ GHĐ và ĐCNN của các nhiệt kế ở hình 4.2.

- Giới hạn đo của nhiệt kế (là số lớn nhất trên nhiệt kế):
2000C
- Độ chia nhỏ nhất (khoảng cách giữa 2 vạch chia liên tiếp):
Trong khoảng cách từ 00C đến 200C có 10 vạch => khoảng
cáchtạo:
giữaGồm
2 vạch
liên tiếp
là (Cảm
20C. nhận nhiệt độ), ống dẫn
Cấu
3 phần:
Bầu

chứa chất lỏng và phần ống nhiệt kế có vạch chỉ thị kết quả.
- NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG: Nhiệt kế thủy ngân hoạt động
dựa theo nguyên lý sự giãn nở của thuỷ ngân theo nhiệt độ:
Nhiệt độ thay đổi làm cho cột thuỷ ngân trong ống dài ra
hoặc ngắn lại.a

Nhiệt kế thuỷ ngân trên có giới hạn đo là bao
nhiêu và độ chia nhỏ nhất là bao nhiêu ?
Phần ống sát với bầu được làm cong nhỏ lại
nhằm mục đích gì ?
Nêu cách đo nhiệt độ cơ thể bằng nhiệt kế trên

Ñaëc ñieåm cuûa nhieät keá y teá
Phaàn oáng quaûn gaàn baàu coù moät
choå thaét.

Taùc duïng cuûa choå thaét:
ngaên khoâng
cho thuyû ngaân tuït xuoáng baàu khi
ñöa nhieät keá ra khoûi cô theå.
Nhôø ñoù ta coù theå ñoïc döôïc
nhieät ñoä cô theå.

HOẠT ĐỘNG NHÓM
TỔ
1
Dùng nhiệt k
ế y tế để thả
o luận về các
h đo nhiệt độ
cơ thể ....

TỔ
2
Hãy cho biết
cách đặt mắt
nhìn và đọc
đúng số chỉ
của nhiệt
kế ...

TỔ
3
Dùng nhiệt kế
điện tử
để thảo luận v
ề cách đo nhiệt
độ cơ thể ....

TỔ
4

Hãy cho biết
các vị trí
trên cơ thể
dùng nhiệt
kế điện tử
để đo nhiệt
độ. Kể ra 3
ưu điểm của
nhiệt kế
điện tử ?

CÁCH ĐẶT MẮT NHÌN VÀ ĐỌC ĐÚNG SỐ
CHỈ CỦA NHIỆT KẾ?

Cách đo nhiệt độ cơ thể bằng nhiệt kế y tế

Đầu tiên, vẩy mạnh cho thủy ngân tụt xuống
vạch thấp nhất.
- Dùng bông và cồn y tế làm sạch nhiệt kế.
- Đặt nhiệt kế vào nách, kẹp cánh tay lại để
giữ nhiệt kế
- Sau khoảng 3 phút, lấy nhiệt kế ra và đọc
nhiệt độ.
- Đọc theo phần chất lỏng nhiệt kế tương ứng
với vạch chia gần nhất trên thang nhiệt độ,
đặt mắt nhìn vuông góc với mặt số.

CÁC BƯỚC SỬ DỤNG NHIỆT KẾ Y TẾ
• Bước 1: Dùng bông y tế lau sạch thân và bầu nhiệt kế.
• Bước 2: Vẩy mạnh cho thủy ngân bên trong nhiệt kế tụt xuống.
• Bước 3: Dùng tay phải cầm thân nhiệt kế, đặt bầu nhiệt kế vào
nách trái, kẹp cánh tay lại để giữ nhiệt kế.
• Bước
4: Chờ
– 3 phút,
lấy kế
nhiệt
kế racác
đọctình
nhiệthuống
độ.
Chỉ
ra thao
táckhoảng
sai khi2dùng
nhiệt
trong
dưới đây:
a) Vẩy mạnh nhiệt kế trước khi đo.
b) Sau khi lấy nhiệt kế ra khỏi môi trường cần đo phải
đợi một lúc sau mới đọc kết quả đo.

CÁC BƯỚC SỬ DỤNG NHIỆT KẾ Y TẾ ĐIỆN TỬ
• Bước 1: Lau sạch đầu kim loại của nhiệt kế.
• Bước 2: Bấm nút khởi động.
• Bước 3: Đặt đầu kim loại của nhiệt kế xuống lưỡi.
• Bước 4: Chờ khi có tín hiệu “bip”, rút nhiệt kế ra đọc
nhiệt độ.
• Bước 5: Tắt nút khởi động.

KIẾN THỨC MỞ RỘNG

So saùnh caùc nhieät keá veà GHÑ,ÑCNN
vaø coâng duïng cuûa chuùng
1. Nhieät keá röôïu
2. Nhieät keá thuyû ngaân
3. Nhieät keá y teá

tế
y
ế
k
t
iệ ngân
h
N
ỷ
thu

Nhiệt kế rượu
Nhiệt
kế
kim
loại

Nh

k
t
iệ

t
y
ế

t
n
iệ
đ
ế

Nhiệt
kế
màu

Nhiệt kế thuỷ ngân

Cấu tạo
Vỏ nhiệt kế
Thang chia độ
Bầu đựng
chất lỏng
Nhiệt kế
thuỷ ngân

Nhiệt kế
Y tế

Nhiệt
kế rượu

C
0

37
35

36

Chỗ thắt này có tác
dụng ngăn không
cho thủy ngân tụt
xuống khi đưa nhiệt
kế ra khỏi cơ thể

38

39

Phần ống quản gần bầu có 1 chỗ thắt

40

41

42

Cấu tạo của nhiệt kế y tế thuỷ ngân có đặc
điểm gì? Cấu tạo như vậy có tác dụng gì?

Bảng kết luận
Loại nhiệt kế
NHIỆT KẾ
THỦY NGÂN
NHIỆT KẾ
Y TẾ

NHIỆT KẾ RƯỢU

GHĐ
Từ……………
- 300C
Đến…………..0

130 C

Từ……………
350C
Đến…………..
0

42 C
Từ…………..
- 200C
Đến…………0

50 C

ĐCNN

CÔNG DỤNG

1C

Đo nhiệt độ
trong các
thí nghiệm

0,10C

Đo nhiệt độ
cơ thể

0

20C

Đo nhiệt độ
khí quyển

 GHI NHỚ
Nhiệt độ là số đo độ “nóng”, “lạnh” của vật
Người ta dung nhiệt kế để đo nhiệt độ
Nhiệt kế được dùng (Hoạt động) dựa trên sự nở
nhiệt của chất lỏng
Trong thang nhiệt độ Xen- xi- ot , nhiệt độ của
nước đá đang tan là Oo C và nhiệt độ của hơi nước
đang sôi là 1000C
Trong thang nhiệt độ Fa-ren-hai , nhiệt độ của
nước đá đang tan là -32o F và nhiệt độ của hơi
nước đang sôi là 2120F

Vaän duïng:
• Haõy tính xem 370C öùng vôùi bao nhieâu 0F?
• 370C = 00C + 370C
= 320F + (37x 1,80F)= 98,60F

Cuûng coá :
Caâu 1: Nhieät keá y teá duøng ñeå laøm gì? Taïi sao chæ
ghi töø 35ºC ñeán 42ºC ?
Nhieät keá y teá duøng ñeå ño nhieät ñoä cô theå ngöôøi.
Do nhieät ñoä bình thöôøng cuûa ngöôøi laø37ºC.
Treân hay döôùi nhieät ñoä naày laø baát thöôøng
( coù beänh )

Cuûng coá:
Caâu 2: Trong thöïc teá söû duïng, ta thaáy coù

nhieät keá thuûy ngaân, nhieät keá röôïu, nhöng
khoâng thaáy coù nhieät keá nöôùc vì (choïn caâu
ñuùng)
A. Nöôùc co daõn vì nhieät khoâng ñeàu.
B. Duøng nöôùc khoâng theå ño ñöôïc nhieät ñoä aâm.
C. Trong khoaûng nhieät ñoä ta thöôøng ño, röôïu vaø thuûy ngaân co daõn ñeàu ñaën.
D. Caû A, B, C ñeàu ñuùng.

Daën doø :

Học kĩ bài và làm bài tập trong SBT