CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN
VỚI BÀI HỌC HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
Khi hòa chất rắn vào nước, có chất tan
nhiều, có chất tan ít, có chất không tan.
Làm thế nào để so sánh khả năng hòa tan
trong nước của các chất và xác định khối
lượng chất tan có trong một dung dịch?

BÀI 6.
NỒNG ĐỘ DUNG DỊCH

I
ĐỘ TAN CỦA MỘT CHẤT
TRONG NƯỚC

1. Định nghĩa độ tan
Xem video thí nghiệm hòa muối ăn vào nước tạo dung dịch bão hòa
và dung dịch chưa bão hòa. Thực hiện các nhiệm vụ sau:

Khi cho một thìa muối ăn

Hạt muối tan trong

vào nước, khuấy đều.

nước tạo thành dung

Hiện tượng gì xảy ra?

dịch nước muối

Cho tiếp 1 muỗng
muối ăn vào cốc nước

Muối ăn tan hết vào

trên và khuấy. Hiện

trong nước

tượng gì xảy ra?

Nước là dung môi,
muối là chất tan

Hỗn hợp lúc này
được gọi là dung
dịch chưa bão hòa

Hỗn hợp lỏng đồng
Cho liên tục muối ăn vào
cốc rồi khuấy đều. Hiện
tượng gì xảy ra?

Muối ăn không tan
hết trong nước

nhất (không tính
phần muối lắng ở
đấy cốc), gọi là dung
dịch bão hòa

Khái niệm và kí hiệu độ tan
của một chất trong nước?

1. Định nghĩa độ tan

Độ tan (kí hiệu là S) của một chất trong
nước là số gam chất đó hòa tan trong 100
gam nước để tạo thành dung dịch bão
hòa ở một nhiệt độ, áp suất xác định.

Câu hỏi 1, 2 (SGK tr.36):
1. Dung dịch bão hòa là gì?
2. Tính khối lượng sodium chloride cần
hòa tan trong 200 gam nước ở 20oC
để

thu

được

chloride bão hòa.

dung

dịch

sodium

1. Định nghĩa độ tan

Dung dịch bão hòa là
dung dịch không thể hòa
tan thêm chất tan ở nhiệt
độ, áp suất xác định.

• Lượng sodium chloride hòa tan tối đa trong
100 gam nước tạo thành dung dịch bão hòa
ở 20 oC là 35,9 gam.
• Vậy 200 gam nước sẽ hòa tan tối đa được:
35,9 2 = 71,8 (gam) sodium chloride

2. Các tính độ tan của một chất trong nước
Công thức tính độ tan của một chất ở nhiệt độ xác định là:
(gam/100 gam H2O)

Mct: khối lượng của chất tan được hòa
tan trong nước để tạo thành dung dịch
bão hòa, đơn vị là gam

mnước: khối lượng của nước,
đơn vị là gam

2. Các tính độ tan của một chất trong nước

Lưu ý: Có một số chất khi tăng
nhiệt độ, độ tan lại giảm.

2. Các tính độ tan của một chất trong nước
Tính độ tan của muối sodium nitrate (NaNO3) ở 0oC, biết để
tạo ra dung dịch NaNO3 bão hòa ở nhiệt độ này, người ta cần
hòa tan 14,2 gam muối trong 20 gam nước.

Lời giải:
Độ tan của muối sodium nitrate (NaNO3) ở 0oC là:
(gam/100 gam H2O)

3. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến độ tan của
chất rắn trong nước

Có những cách nào làm cho
chất rắn hòa tan trong nước
nhiều hơn?

Khuấy dung dịch

Nghiền nhỏ chất rắn

Đun nóng dung dịch

 Khi tăng nhiệt độ, độ tan của hầu hết các
chất rắn đều tăng.
 Ví dụ: Độ tan của đường ăn trong nước ở:
 30 oC là 216,7 gam/100 gam H2O.
 60 oC là 288,8 gam/100 gam H2O.

Luyện tập 2 (SGK tr.37):
a) Có thể hòa tan tối đa bao nhiêu gam
đường ăn trong 250 gam nước ở 30oC?
b) Có thể hòa tan tối đa bao nhiêu gam
đường ăn trong 250 gam nước ở 60oC?

Lời giải:
a) Độ tan của đường ăn trong nước ở 30oC là 216,7 gam/100 gam H2O.
Khối lượng đường tối đa có thể hòa tan trong 250 gam nước ở 30 oC là:
= = 541,75 (gam)
b) Độ tan của đường ăn trong nước ở 60oC là 288,8 gam/100 gam H2O.
Khối lượng đường tối đa có thể hòa tan trong 250 gam nước ở 60 oC là:
= = 722 (gam)

II
NỒNG ĐỘ DUNG DỊCH

1. Nồng độ phần trăm
Nồng độ phần trăm (C%) của một dung dịch là số
gam chất tan có trong 100 gam:
Trong đó:
• mct là khối lượng chất tan, có đơn vị là gam.
• mdd là khối lượng dung dịch, có đơn vị là gam.

1. Nồng độ phần trăm
Ví dụ 1
Nếu biết được nồng độ phần trăm của dung dịch
thì ta có thể xác định được khối lượng chất tan
và khối lượng dung dịch:

1. Nồng độ phần trăm
Thảo luận nhóm: Trình bày lại ví dụ 2 (SGK tr.38)

Thí nghiệm: Pha chế 100g dung
dịch đường (saccharose) 15%

Lưu ý thao tác cân đường: Để đường trên miếng giấy lọc hoặc khay
đựng để cân. 85 gam nước cất có thể tích xấp xỉ 85 ml nên khi lấy nước
có thể đong gần đúng theo thể tích và thêm dần cho đủ khối lượng cần
lấy. Chú ý chỉnh cân để loại bỏ khối lượng của vật chứa khi cân.

2. Nồng độ mol của dung dịch

Công thức tính nồng độ mol của dung dịch:
(M)
Trong đó:
• n là số mol chất tan, có đơn vị là mol.
• V là thể tích dung dịch, có đơn vị là lít.

2. Nồng độ mol của dung dịch

2. Nồng độ mol của dung dịch
Lời giải. Nếu biết được nồng độ mol của
dung dịch ta có thể xác định được số mol chất
tan và thể tích dung dịch theo biểu thức:
n = CM V (mol); V = (lít)

2. Nồng độ mol của dung dịch
Trả lời câu hỏi

(mol)

Luyện tập 3 (SGK tr.39):
Tính khối lượng chất tan cần để
pha chế 100 ml dung dịch
CuSO4 0,1M.
1,6 (gam)

2. Nồng độ mol của dung dịch

Thực hiện tại nhà: Thí nghiệm
pha chế dung dịch sodium
bicarbonate 0,2M

2. Nồng độ mol của dung dịch

Dung dịch sodium bicarbonate
0,2M có thể dùng để vệ sinh
vật dụng trong gia đình.

LUYỆN TẬP
Câu 1. Phát biểu nào sau đây không đúng?

A. Có chất tan nhiều, có chất tan ít

C. Dung môi là chất bị hòa tan

trong nước

trong nước

B. Có chất không tan và có

D. Dung dịch là hỗn hợp đồng nhất

chất tan trong nước

của chất tan và dung môi

LUYỆN TẬP
Câu 2. Độ tan kí hiệu là:

A. M

C. T

B. V

D. S

LUYỆN TẬP
Câu 3. Ở nhiệt độ 18oC, khi hòa tan hết 74,2 gam Na2CO3 trong 350 gam
nước thì được dung dịch bão hòa. Độ tan của muối Na2CO3 ở nhiệt độ này là:

A. 18,4

C. 42,1

B. 21,2

D. 74,2

LUYỆN TẬP
Câu 4. Độ tan của chất rắn phụ thuộc vào:

A. Nhiệt độ

C. Loại chất

B. Áp suất

D. Môi trường

LUYỆN TẬP
Câu 5. Nồng độ phần trăm của dung dịch cho ta biết:

A. số mol chất tan trong một lít

C. số mol chất tan có trong 150

dung dịch

gam dung dịch

B. số gam chất tan trong

D. số gam chất tan có trong

dung dịch

100 gam dung dịch

LUYỆN TẬP
Câu 6. Nồng độ mol của dung dịch cho ta biết:

A. số gam dung môi có trong

C. số mol chất tan có trong

100 gam dung dịch

một lít dung dịch

B. số gam chất tan có trong

D. số mol chất tan có trong

100 gam dung dịch

dung dịch

LUYỆN TẬP
Câu 7. Hòa tan 15 gam NaCl vào 55 gam nước.
Nồng độ phần trăm của dung dịch là:

A. 26,12%

C. 28,10%

B. 21,43%

D. 29,18%

LUYỆN TẬP
Câu 8. Trong 200 ml dung dịch có hòa tan 8,5 gam NaNO3.
Nồng độ mol của dung dịch là:

A. 0,5M

C. 0,3M

B. 0,4M

D. 0,2M

VẬN DỤNG
Câu 1. Dung dịch D-glucose 5% được sử dụng
trong y tế làm dịch truyền, nhằm cung cấp nước và
năng lượng cho bệnh nhân bị suy nhược cơ thể
hoặc sau phẫu thuật. Biết trong một chai dịch
truyền có chứa 25 gam đường D-glucose. Tính
khối lượng dung dịch và khối lượng nước có trong
chai dịch truyền đó?

VẬN DỤNG
C% = (%)
• Khối lượng dung dịch đường là:
mdd = = 500 (gam)
• Khối lượng nước có trong chai dịch truyền là:
500 – 25 = 475 (gam)

VẬN DỤNG

Câu 2. Từ sodium chloride, nước và những
dụng cụ cần thiết, nêu cách pha 500 gam dung
dịch sodium chloride 0,9%.

VẬN DỤNG
C% = (%)
• Khối lượng muối ăn:
mct =
• Khối lượng nước:
mnước = mdd – mct = 500 – 4,5 = 495,5 (gam)

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1

2
3

4

Ôn lại kiến thức đã học
Thực hiện tại nhà các thí nghiệm
pha chế dung dịch
Làm bài tập trong SBT KHTN 8

Đọc và tìm hiểu trước nội dung Bài 7: Tốc độ
phản ứng và chất xúc tác

CẢM ƠN SỰ CHÚ Ý
LẮNG NGHE CỦA CẢ LỚP!