KHỞI ĐỘNG

Trình bày hiểu biết của em về Phật giáo?

CHUYÊN ĐỀ 1

Các lĩnh vực
của sử học (t3)

NỘI DUNG

I. Thông sử và lịch sử theo các
lĩnh vực
Khái quát về một số cách
trình bày lịch sử truyền thống
Thông sử

II. Một số lĩnh vực của lịch
sử Việt Nam
Lịch sử văn hóa Việt Nam
Lịch sử tư tưởng Việt Nam

Lịch sử theo lĩnh vực

Lịch sử xã hội Việt Nam

Lịch sử dân tộc và lịch sử
thế giới

Lịch sử kinh tế Việt Nam

CHUYÊN ĐỀ 1: CÁC LĨNH VỰC CỦA SỬ HỌC
II. Một số lĩnh vực của lịch sử Việt Nam
2. Lịch sử tư tưởng Việt Nam

Em hãy nêu đối tượng và phạm vi nghiên cứu của lịch
sử tư tưởng Việt Nam?

ĐỐI TƯỢNG
Là hệ thống quan điểm
nhận thức của người Việt
Nam về tự nhiên, xã hội
và con người trong quá
khứ.

PHẠM VI
Phạm vi nghiên cứu của lịch
sử tư tưởng Việt Nam tập
trung vào hai lĩnh vực chính
là tư tưởng chính trị và tư
tưởng tôn giáo.

CHUYÊN ĐỀ 1: CÁC LĨNH VỰC CỦA SỬ HỌC
II. Một số lĩnh vực của lịch sử Việt Nam
2. Lịch sử tư tưởng Việt Nam
2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên
cứu
- Đối tượng
Là hệ thống quan điểm nhận thức của người Việt Nam về tự nhiên, xã
hội và con người trong quá khứ.
- Phạm vi nghiên cứu
Tập trung vào hai lĩnh vực chính là tư tưởng chính trị và tư tưởng tôn
giáo.

CHUYÊN ĐỀ 1: CÁC LĨNH VỰC CỦA SỬ HỌC
II. Một số lĩnh vực của lịch sử Việt Nam
2. Lịch sử tư tưởng Việt Nam
2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
2.2 Khái lược tiến trình lịch sử tư tưởng Việt Nam

Nhóm 3: Tìm hiểu lịch
sử tư tưởng Việt Nam
thời quân chủ độc lập

Nhóm 1: Tìm hiểu lịch sử tư
tưởng Việt Nam thời nguyên
thủy và buổi đầu dựng nước
Nhóm 2: Tìm hiểu lịch
sử tư tưởng Việt Nam
thời Bắc thuộc

NHÓM
Nhóm 5: Tìm hiểu lịch sử tư
tưởng Việt Nam thời hiện đại

Nhóm 4: Tìm hiểu lịch sử tư tưởng
Việt Nam thời Pháp thuộc

Nhóm 1: Tìm hiểu lịch sử tư tưởng Việt Nam thời
nguyên thủy và buổi đầu dựng nước.

a. Thời nguyên thủy và buổi đầu
dựng nước:
Tín ngưỡng dân gian, thờ cúng tổ
tiên, hình thành ý thức dân tộc.
“Con người có tổ, có tông
Như cây có cội, như sông có nguồn”
“Tu đâu cho bằng tu nhà
Thờ cha kính mẹ mới là chân tu”.

Question!!
Kể một số tín ngưỡng dân
gian mà em biết?

Tín ngưỡng dân gian là tập hợp những niềm tin hình thành và
phản ánh ước nguyện của một cộng đồng người. Tuy nhiên,
những tín ngưỡng này không nhất định thành tổ chức tôn giáo.
1

Tín ngưỡng
thờ cúng tổ tiên 

5

Tín ngưỡng thờ Thành
Hoàng làng

2

Tín ngưỡng
thờ các vị Thần

6

Tín ngưỡng thờ Mẫu

3

Tín ngưỡng
thờ cúng Tổ nghề

7

Thờ cúng chúng sinh

4

Thờ cúng các danh nhân,
người có công

8

Các tín ngưỡng khác

Đây là tín ngưỡng dân gian nào?

Thờ cúng
tổ tiên

Thờ thần tài
thổ địa

Thờ tổ
nghiệp

Đây là tín ngưỡng dân gian nào?

Thờ mẫu

Thờ người có
công với dân tộc

Thờ
Hoàng làng

Lên đồng hay còn gọi là hầu đồng, hầu bóng, đồng bóng là một nghi thức trong
hoạt động tín ngưỡng dân gian

Thờ Mẫu là tập tục có từ lâu đời của nước ta, nhằm tôn vinh những vị nữ thần che chở cho cuộc
sống của con người.

Nhóm 2: Tìm hiểu lịch sử tư tưởng Việt Nam thời
Bắc thuộc
b. Thời Bắc thuộc:
Tiếp thu những hệ tư tưởng
từ bên ngoài, góp phần tạo
nên sức mạnh trong cuộc
đấu tranh giành độc lập tự
chủ.
Tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông

Hindu giáo

Phật giáo

Nho giáo

Đạo giáo

PHẬT GIÁO TRÚC
LÂM

Nhóm 3: Tìm hiểu lịch sử tư tưởng Việt Nam thời
quân chủ độc lập
c. Thời quân chủ độc lập:
Nho giáo là hệ tư tưởng
chính thống. Tư tưởng lấy
dân làm gốc và trọng dụng
hiền tài cũng được chú trọng.

Tư tưởng lấy dân làm gốc
Danh nhân Nguyễn Trãi
“Việc nhân nghĩa cốt ở an dân.
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”.

Tư tưởng lấy dân làm gốc
Khi nhà vua hỏi tướng quân
Trần Hưng Đạo về kế sách
giữ nước, ông đã khuyên:
“Khoan thư sức dân làm kế
sâu rễ, bền gốc là thượng
sách giữ nước”.
Hình ảnh minh hoạ Trần Hưng Đạo

Tư tưởng trọng dụng
hiền tài
“Hiền tài là nguyên khí
quốc gia, nguyên khí
thịnh thì thế nước mạnh
rồi lên cao, nguyên khí
suy thì thế nước yếu rồi
xuống thấp”
(Trần Nhân Trung)
Hình ảnh Bia tiến sĩ ở Văn miếu năm 1945

Tư tưởng trọng dụng
hiền tài
“ Muốn làm nên nghiệp
vương nghiệp bả trước
hết phải biết dùng người
tài còn việc khác đều là
việc làm sau”.
Lê Quý Đôn (1726 –1784)

Nhóm 4: Tìm hiểu lịch sử tư tưởng Việt Nam thời
Pháp thuộc
d. Thời Pháp thuộc :
Phát huy tinh thần dân
tộc, tiếp thu các trào lưu
tư tưởng dân chủ tư sản,
dân chủ vô sản.

Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX khuynh hướng dân chủ tư sản xuất hiện với
các đại diện tiêu biểu là Phan bội châu và Phan Chu Trinh.

Từ thập niên 20 của
thế kỷ XX chủ nghĩa
Mác-Lênin
được
truyền bá vào Việt
Nam mở ra khuynh
hướng vô sản dẫn dắt
cuộc đấu tranh giải
phóng dân tộc đưa
đến thắng lợi của
cuộc cách mạng
tháng Tám năm 1945.

Nhóm 5: Tìm hiểu lịch sử tư tưởng Việt Nam thời
hiện đại
d. Thời hiện đại:
Phát huy chủ nghĩa anh
hùng cách mạng, chủ
nghĩa Mác – Lê-nin và tư
tưởng Hồ Chí Minh

LUYỆN TẬP

BẮT BƯỚM

Câu hỏi 1: Hệ tư tưởng chính thống của các triều đại
phong kiến Việt Nam từ thế kỉ X đến thế kỉ XV là
A. Nho giáo
B. Phật giáo
C. Đạo giáo
D. Hồi giáo

GO
HOME

Câu hỏi 2: Nho giáo trở thành hệ tư tưởng chiếm
vị trí độc tôn ở nước ta từ thế kỉ nào?
A. Thế kỉ XII
B. Thế kỉ XIII
C. Thế kỉ XIV
D. Thế kỉ XV

GO HOME

Câu hỏi 3: Một trong những nguồn gốc của tư
tưởng HCM là tiếp thu?
A. Chủ nghĩa không tưởng
B. Chủ Nghĩa Mác-Lê Nin
C. Tư tương văn hóa phương Tây
D. Tư tương văn hóa phương Đông

GO HOME

Câu hỏi 4: Thế kỉ X - XVI, vị trí của Phật giáo
trong xã hội Việt Nam như thế nào?
A. Giữ vị trí đặc biệt quan trọng và rất
phổ biến
B. Không phổ cập nhưng hào lẫn với tín
ngưỡng dân gian
C. Chi phối nội dung giáo dục thi cử
song không phổ biến trong nhân dân
D. Được nâng lên địa vị độc tôn trong
xã hội

GO HOME