KHỞI ĐỘNG

Những hình ảnh này nhắc đến hình thức tổ chức
xã hội nào thời nguyên thủy

CHUYÊN ĐỀ 1

Các lĩnh vực
của sử học (t4)

NỘI DUNG

I. Thông sử và lịch sử theo các
lĩnh vực
Khái quát về một số cách
trình bày lịch sử truyền thống
Thông sử

II. Một số lĩnh vực của lịch
sử Việt Nam
Lịch sử văn hóa Việt Nam
Lịch sử tư tưởng Việt Nam

Lịch sử theo lĩnh vực

Lịch sử xã hội Việt Nam

Lịch sử dân tộc và lịch sử
thế giới

Lịch sử kinh tế Việt Nam

CHUYÊN ĐỀ 1: CÁC LĨNH VỰC CỦA SỬ HỌC
II. Một số lĩnh vực của lịch sử Việt Nam
3. Lịch sử xã hội Việt Nam

Em hãy nêu đối tượng và phạm vi nghiên cứu của Lịch
sử xã hội Việt Nam?

ĐỐI TƯỢNG
Những vấn đề xã hội
diễn ra trong quá khứ.

PHẠM VI
Những lĩnh vực như cơ cấu
giai cấp, quan hệ xã hội,
phân tầng xã hội…

CHUYÊN ĐỀ 1: CÁC LĨNH VỰC CỦA SỬ HỌC
II. Một số lĩnh vực của lịch sử Việt Nam
3. Lịch sử xã hội Việt Nam
3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên
cứu
- Đối tượng
Những vấn đề xã hội diễn ra trong quá khứ.
- Phạm vi nghiên cứu
Những lĩnh vực như cơ cấu giai cấp, quan hệ xã hội, phân tầng xã
hội…

CHUYÊN ĐỀ 1: CÁC LĨNH VỰC CỦA SỬ HỌC
II. Một số lĩnh vực của lịch sử Việt Nam
3. Lịch sử xã hội Việt Nam
2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
2.2 Khái lược tiến trình lịch sử xã hội Việt Nam

THỜI KÌ
Thời nguyên thủy

ĐẶC ĐIỂM

Thời dựng nước
Thời Bắc thuộc
Thời quân chủ độc lập
Thời Pháp thuộc
Thời
hiện
đại

GĐ 1945-1954
GĐ 1954-1975
GĐ 1975 - 1986
GĐ 1986-nay

Hoàn thành
phiếu học
tập sau

HOÀN THÀNH BẢNG SAU
THỜI KÌ
Thời nguyên thủy

ĐẶC ĐIỂM
Tổ chức xã hội theo hình thức công xã thị tộc
dần được xác lập. Xã hội chưa có sự phân hóa
giai cấp

HOÀN THÀNH BẢNG SAU
THỜI KÌ
Thời dựng nước

ĐẶC ĐIỂM
Xã hội phân hóa thành các bộ phận chủ yếu:
Quý tộc, nông dân, thợ thủ công, nô tì. Mâu
thuẫn xã hội chưa gay gắt.

VUA HÙNG

(Lạc Tướng, Lạc Hầu)

LẠC HẦU
(Bộ)

BỒ CHÍNH
(Chiềng, Chạ)

LẠC TƯỚNG
( Bộ)

BỒ CHÍNH
(Chiềng, Chạ)

BỒ CHÍNH
(Chiềng, Chạ)

SƠ ĐỒ BỘ MÁY NHÀ NƯỚC VĂN LANG

HOÀN THÀNH BẢNG SAU
THỜI KÌ
Thời Bắc thuộc

ĐẶC ĐIỂM
Xã hội phân hóa sâu sắc. Mâu thuẫn xã hội
gay gắt.

Áp đặt chính sách tô thuế nặng nề.

Hình ảnh nhân danh dân ta phải đi cống nạp (tranh vẽ)

Nắm độc quyến vế sắt và muối, bắt dân ta cống nạp
nhiều vải vóc, hương liệu, sản vật quý.
“An Nam đô hộ phủ phải cống: chuối, cau, da cá sẩu, mật trăn, cánh chim trả. Ái
Châu cống sa, the, đuôi chim công. Phúc Lộc cống sáp trắng, trúc tía. Trường Châu
cống vàng. Hoan Châu cống vàng (kim bạc hoàng tiết), vàng, cốm, ngà voi, sừng
tê giác mật trăn, đậu
tê, trầm hương,Ngọc
trúctrai
hoa. Phong châu cống bạc, đồ mây,Sừng
sáp trắng,

khấu. Lục Châu cống vàng, đồi mồi, da vích, cánh chim trả, giáp ương”
(Theo Cao Hùng Trưng, An Nam chí nguyên (bản dịch), NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội, 2017, tr. 184 185).

Con đồi mồi

Ngà voi

HOÀN THÀNH BẢNG SAU
THỜI KÌ

ĐẶC ĐIỂM

Thời quân chủ
độc lập

Các tầng lớp chủ yếu: Quan lại đô hộ, địa chủ
người Hán, hào trưởng người Việt, nông dân,
thợ thủ công, thương nhân, nô tì.

Vua

Giai cấp
Thống trị

Vương hầu, Quý tộc
Địa chủ
Nông dân

Giai cấp
Bị trị

Thợ thủ công
Thương nhân
Nông nô, Nô tì

Sơ đồ xã hội
thời Trần

Xã hội thời Trần
Giai
cấp
thống
trị

Xã hội thời Lý

Vua
Vương hầu Quý tộc

Vua
Giai cấp
thống trị

Địa chủ

Địa chủ
Nông dân

Nông dân

Giai
cấp bị
trị

Thợ thủ côngThương nhân
Nông nô- Nô tì

Quan

Giai cấp
bị trị

Thợ thủ công
Thương nhân
Nô tì

HOÀN THÀNH BẢNG SAU
THỜI KÌ
Thời Pháp thuộc

ĐẶC ĐIỂM
Xã hội phân hóa sâu sắc, xuất hiện các giai
cấp mới: Công nhân, tư sản, tiểu tư sản. Mẫu
thuẫn dân tộc và giai cấp sâu sắc.

Khai thác than thời Pháp thuộc

21

Khai thác và chế biến gỗ

22

“Ở các tầng hầm mỏ lúc nhúc công
nhân. Những sinh vật mặc quần áo
tả tơi. Họ cuốc than hai cánh tay
gầy còm. Đằng sau những xe goòng
nhỏ, những đứa trẻ chừng 10 tuổi
còng lưng đẩy, thân hình bé tí, khô
cằn, mặt đầy mệt nhọc như đã kiệt
quệ, trông giàđến 40..Chúng chạy
đi chạy lại liên tục để mỗi ngày
kiếm được khoảng 10 đến 15 xu”.
( Trích Tư liệu Lịch sử 9)

Công nhân khai thác than.

BẠCH THÁI BƯỞI

Thời kì
GĐ
1945-1954
Thời
hiện
đại

GĐ
1954-1975
GĐ
1975 - 1986
GĐ
1986-nay

Đặc điểm
Xã hội phân hóa sâu sắc, xuất hiện các giai cấp mới:
Công nhân, tư sản, tiểu tư sản. Mẫu thuẫn dân tộc và giai
cấp sâu sắc.
.
Giai cấp địa chủ và tư sản bị xóa bỏ hoàn toàn ở miền
Bắc. Công nhân, nông dân, tri thức trở thành lực lượng
làm chủ xã hội.
Ở miền Nam cơ cấu giai cấp xã hội có sự thay đổi căn
bản.
Xuất hiện tầng lớp mới, tầng lớp doanh nhân ngày càng
đông đảo.

Công tử Bạc liêu Trần Trinh Huy

Chân dung ông Lê Công Phước - Bạch công tử lúc còn trẻ

Thời kì
Thời nguyên thủy
Thời dựng nước
Thời Bắc thuộc
Thời quân chủ độc lập
Thời Pháp thuộc
Thời GĐ 1945-1954
hiện đại
GĐ 1954-1975

Đặc điểm
Tổ chức xã hội theo hình thức công xã thị tộc dần được xác lập. Xã hội
chưa có sự phân hóa giai cấp.
Xã hội phân hóa thành các bộ phận chủ yếu: Quý tộc, nông dân, thợ
thủ công, nô tì. Mâu thuẫn xã hội chưa gay gắt.
Xã hội phân hóa sâu sắc. Mâu thuẫn xã hội gay gắt.
Các tầng lớp chủ yếu: Quan lại đô hộ, địa chủ người Hán, hào trưởng
người Việt, nông dân, thợ thủ công, thương nhân, nô tì.
Xã hội phân hóa sâu sắc, xuất hiện các giai cấp mới: Công nhân, tư
sản, tiểu tư sản. Mẫu thuẫn dân tộc và giai cấp sâu sắc.

Tầng lớp vua quan phong kiến bị xóa bỏ. Giai cấp công nhân, nông
dân, tiểu tư sản đoàn kết trong kháng chiến.
Giai cấp địa chủ và tư sản bị xóa bỏ hoàn toàn ở miền Bắc. Công nhân,
nông dân, tri thức trở thành lực lượng làm chủ xã hội.
GĐ 1975 - 1986 Ở miền Nam cơ cấu giai cấp xã hội có sự thay đổi căn bản
GĐ 1986-nay
Xuất hiện tầng lớp mới, tầng lớp doanh nhân ngày càng đông đảo.

LUYỆN TẬP

VẬN DỤNG

The end!!

Em hãy sưu tầm và giới thiệu một số tư liệu về
vai trò của giai cấp Công nhân Việt Nam

Câu hỏi 1: Trước giai đoạn thời Pháp thuộc, xã hội Việt
Nam có hai giai cấp cơ bản là
A. địa chủ phong kiến và tiểu tư sản
B. địa chủ phong kiến và tư sản
C. địa chủ phong kiến và nông dân
D. công nhân và nông dân

Câu hỏi 2: Trong giai đoạn thời Pháp thuộc, các giai cấp
và tầng lớp xã hội mới xuất hiện đó là
A. địa chủ nhỏ và công nhân
B. công nhân, tư sản dân tộc và tiểu tư sản
C. công nhân, nông dân và tư sản dân tộc
D. công nhân, nông dân và tiểu tư sản

Câu hỏi 3: Giai cấp công nhân Việt Nam được hình
thành trong khoảng thời gian nào?
A. Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất.
B. Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất.
C. Trong thời Pháp thuộc
D. Trong thời Bắc Thuộc

Câu hỏi 4: Phương thức sản xuất nào từng bước du nhập
vào Việt Nam qua thời Pháp thuộc?
A. Phương thức sản xuất phong kiến
B. Phương thức sản xuất nhỏ, tự cung tự cấp
C. Phương thức sản xuất thực dân
D. Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa