Chủ đề 1: Thăng Long - Kẻ Chợ thế kỉ XVII - XVIII (Tiết 3)

HƯỚNG DẪN LUẬT CHƠI & BẢNG CHIA ĐỘI

🏆 BẢNG CHIA 4 ĐỘI CHƠI
• TỔ 1 - ĐỘI RỒNG VÀNG
• TỔ 2 - ĐỘI TRÀNG AN
• TỔ 3 - ĐỘI KẺ CHỢ
• TỔ 4 - ĐỘI SĨ TỬ

📜 THỂ LỆ 3 VÒNG CHƠI
⭐ Vòng 1: Mảnh Ghép Bí Mật: Trả lời ô số mở
bức tranh (10đ/ô)

⭐ Vòng 2: Đấu Trường Sĩ Tử: Rung Chuông
Vàng 15s ghi bảng con (5đ/câu)

⭐ Vòng 3: Vua Tiếng Việt: Sắp xếp chữ & ca
dao Tràng An (10đ/câu)

⭐ Tổng kết: Đội cao điểm nhất giành Vòng
Nguyệt Quế!

VÒNG 1

TRÒ CHƠI 1: MẢNH GHÉP BÍ MẬT (KHỞI ĐỘNG)
🎯 LUẬT VÒNG 1: Bức tranh bí ẩn che bởi 4 ô số. Mỗi Tổ chọn 1 ô & trả lời câu hỏi 15s
để lật mở bức tranh!

Ô SỐ 1
(Làng đúc đồng Ngũ Xã)

❓ Ô SỐ 1: Làng nghề
nào ở Thăng Long nổi
tiếng với nghề đúc đồng
tinh xảo?

LÀNG NGŨ XÃ (Đúc tượng Trấn Vũ,
chuông chùa...)

VÒNG 1

TRÒ CHƠI 1: MẢNH GHÉP BÍ MẬT (KHỞI ĐỘNG)
🎯 LUẬT VÒNG 1: Bức tranh bí ẩn che bởi 4 ô số. Mỗi Tổ chọn 1 ô & trả lời câu hỏi 15s
để lật mở bức tranh!

Ô SỐ 2
(Nghề dệt lụa gấm)

❓ Ô SỐ 2: Làng Trúc
Bạch, Trích Sài nổi tiếng
với nghề thủ công nào?

DỆT LỤA, GẤM, LĨNH (Ven hồ Trúc
Bạch & Hồ Tây)

VÒNG 1

TRÒ CHƠI 1: MẢNH GHÉP BÍ MẬT (KHỞI ĐỘNG)
🎯 LUẬT VÒNG 1: Bức tranh bí ẩn che bởi 4 ô số. Mỗi Tổ chọn 1 ô & trả lời câu hỏi 15s
để lật mở bức tranh!

Ô SỐ 3
(Tượng Trấn Vũ 1677)

VÒNG 1

TRÒ CHƠI 1: MẢNH GHÉP BÍ MẬT (KHỞI ĐỘNG)
🎯 LUẬT VÒNG 1: Bức tranh bí ẩn che bởi 4 ô số. Mỗi Tổ chọn 1 ô & trả lời câu hỏi 15s
để lật mở bức tranh!

Ô SỐ 4
(Tranh Ngũ Hổ?)

VÒNG 1: KHỞI ĐỘNG

BỨC TRANH BÍ MẬT ĐƯỢC GIẢI MÃ!

🏛️ TƯỢNG HUYỀN THIÊN
TRẤN VŨ
• Địa điểm: Đạo quán Trấn Vũ (Đền Quán
Thánh)
• Năm đúc: Đúc năm 1677 bằng đồng hun
• Ý nghĩa: Kiệt tác nghệ thuật đúc đồng Thăng
Long thế kỉ XVII

🎨 TRANH NGỦ HỔ HÀNG
TRỐNG
• Dòng tranh: Tranh dân gian Hàng Trống nổi
tiếng
• Đặc điểm: In nét ván gỗ, tô màu phẩm nhuộm
tươi sáng
• Ý nghĩa: Biểu tượng tín ngưỡng dân gian thị
dân Kẻ Chợ

VÒNG 1

TRÒ CHƠI 1: MẢNH GHÉP BÍ MẬT (KHỞI ĐỘNG)
🎯 LUẬT VÒNG 1: Bức tranh bí ẩn che bởi 4 ô số. Mỗi Tổ chọn 1 ô & trả lời câu hỏi 15s
để lật mở bức tranh!

Ô SỐ 5:
Tôn giáo
nào?
(Phật giáo)

VÒNG 1

TRÒ CHƠI 1: MẢNH GHÉP BÍ MẬT (KHỞI ĐỘNG)
🎯 LUẬT VÒNG 1: Bức tranh bí ẩn che bởi 4 ô số. Mỗi Tổ chọn 1 ô & trả lời câu hỏi 15s
để lật mở bức tranh!

Ô SỐ 5:
Tôn giáo
nào?
(Thiên chúa giáo)

VÒNG 1

TRÒ CHƠI 1: MẢNH GHÉP BÍ MẬT (KHỞI ĐỘNG)
🎯 LUẬT VÒNG 1: Bức tranh bí ẩn che bởi 4 ô số. Mỗi Tổ chọn 1 ô & trả lời câu hỏi 15s
để lật mở bức tranh!

Ô SỐ 5:
Tín
ngưỡng
gì?
(Nho giáo)

VÒNG 1

TRÒ CHƠI 1: MẢNH GHÉP BÍ MẬT (KHỞI ĐỘNG)
🎯 LUẬT VÒNG 1: Bức tranh bí ẩn che bởi 4 ô số. Mỗi Tổ chọn 1 ô & trả lời câu hỏi 15s
để lật mở bức tranh!

Ô SỐ 6:
Tín
ngưỡng
gì?
(Đạo giáo)

VÒNG 1: KHỞI ĐỘNG

BẢNG ĐIỂM TỔNG KẾT VÒNG 1 (KHỞI ĐỘNG)
TÊN ĐỘI (TỔ)
TỔ 1: RỒNG VÀNG
TỔ 2: TRÀNG AN
TỔ 3: KẺ CHỢ
TỔ 4: SĨ TỬ

KHỞI ĐỘNG MẢNH GHÉP

ĐIỂM VÒNG 1

VÒNG 2: ĐẤU TRƯỜNG SĨ TỬ - RUNG CHUÔNG VÀNG

CÂU 1: LĨNH VỰC KINH TẾ (15 GIÂY)
❓ CÂU HỎI 1:

Các làng dệt lụa, dệt gấm nổi tiếng của Thăng Long thế kỉ
XVII - XVIII nằm ở đâu?
A. Bái Ân, Trích Sài, Trúc Bạch

B. Bát Tràng, Ngũ Xã

C. Vạn Phúc, La Cả

D. Định Công, Triều Khúc

📷 IMAGE SEARCH KEYWORDS:

[Làng dệt lụa gấm Trúc Bạch Trích Sài Bái Ân Thăng Long xưa]

⏱️
15s

VÒNG 2: ĐẤU TRƯỜNG SĨ TỬ - ĐÁP ÁN & GIẢI THÍCH

ĐÁP ÁN CÂU 1: LĨNH VỰC KINH TẾ
🎯 ĐÁP ÁN CHÍNH XÁC CÂU 1:

ĐÁP ÁN: A. Bái Ân, Trích Sài, Trúc Bạch
📖 KIẾN THỨC TRỌNG TÂM SGK (TRANG 8 - 11):

Vùng ven Hồ Tây & sông Tô Lịch nổi tiếng với dệt lụa (Trúc Bạch, Bái Ân, Yên
Thái), dệt gấm & lĩnh (Trích Sài), dệt thâm (Võng Thị), cung cấp hàng thủ công
tinh xảo cho thị dân và thương nhân nước ngoài.

📷 IMAGE SEARCH KEYWORDS:

[Làng dệt lụa gấm Trúc Bạch Trích Sài Bái Ân Thăng Long xưa]

VÒNG 2: ĐẤU TRƯỜNG SĨ TỬ - RUNG CHUÔNG VÀNG

CÂU 2: LĨNH VỰC TÍN NGƯỠNG (15 GIÂY)
❓ CÂU HỎI 2:

Pho tượng thánh Huyền Thiên Trấn Vũ lớn bằng đồng
hun ở Đạo quán Trấn Vũ được đúc vào năm nào?
A. Năm 1010

B. Năm 1677

C. Năm 1788

D. Năm 1954

📷 IMAGE SEARCH KEYWORDS:

[Tượng Huyền Thiên Trấn Vũ đồng hun 1677 Đền Quán Thánh Hà Nội]

⏱️
15s

VÒNG 2: ĐẤU TRƯỜNG SĨ TỬ - ĐÁP ÁN & GIẢI THÍCH

ĐÁP ÁN CÂU 2: LĨNH VỰC TÍN NGƯỠNG
🎯 ĐÁP ÁN CHÍNH XÁC CÂU 2:

ĐÁP ÁN: B. Năm 1677
📖 KIẾN THỨC TRỌNG TÂM SGK (TRANG 8 - 11):

Đạo quán Trấn Vũ (Đền Quán Thánh) có pho tượng thánh Huyền Thiên Trấn
Vũ bằng đồng hun đúc năm 1677 thời Lê Trịnh, đỉnh cao của kỹ thuật đúc đồng
Thăng Long (làng Ngũ Xã).

📷 IMAGE SEARCH KEYWORDS:

[Tượng Huyền Thiên Trấn Vũ đồng hun 1677 Đền Quán Thánh Hà Nội]

VÒNG 2: ĐẤU TRƯỜNG SĨ TỬ - RUNG CHUÔNG VÀNG

CÂU 3: LĨNH VỰC TÔN GIÁO (15 GIÂY)
❓ CÂU HỎI 3:

Các xóm đạo Thiên Chúa giáo đầu tiên ở Thăng Long thế
kỉ XVII xuất hiện tại những khu vực nào?

⏱️
15s

A. Ô Cầu Dền, Ô Đống Mác, Cầu Giấy,
Hàng Bè

B. Chợ Đồng Xuân, Hàng Buồm, Hàng
Gai

C. Phường Tây Hồ, Nghi Tàm, Nhật
Tân

D. Đình Kim Liên, Đền Bạch Mã, Cổ
Loa

📷 IMAGE SEARCH KEYWORDS:

[Cửa ô Cầu Dền Cầu Giấy Hàng Bè Thăng Long cổ thế kỉ XVII]

VÒNG 2: ĐẤU TRƯỜNG SĨ TỬ - ĐÁP ÁN & GIẢI THÍCH

ĐÁP ÁN CÂU 3: LĨNH VỰC TÔN GIÁO
🎯 ĐÁP ÁN CHÍNH XÁC CÂU 3:

ĐÁP ÁN: A. Ô Cầu Dền, Ô Đống Mác, Cầu Giấy, Hàng Bè
📖 KIẾN THỨC TRỌNG TÂM SGK (TRANG 8 - 11):

Thế kỉ XVII, Thiên Chúa giáo du nhập theo tàu buôn phương Tây vào Kẻ Chợ.
Ban đầu được chấp nhận buôn bán nhưng sau bị cấm truyền đạo. Các xóm
đạo hình thành quanh cửa ô và bến sông.

📷 IMAGE SEARCH KEYWORDS:

[Cửa ô Cầu Dền Cầu Giấy Hàng Bè Thăng Long cổ thế kỉ XVII]

VÒNG 2: ĐẤU TRƯỜNG SĨ TỬ - RUNG CHUÔNG VÀNG

CÂU 4: LĨNH VỰC VĂN HỌC (15 GIÂY)
❓ CÂU HỎI 4:

Tác phẩm văn học chữ Nôm nổi tiếng 'Cung oán ngâm
khúc' giãi bày tâm sự trăn trở do ai sáng tác?
A. Đoàn Thị Điểm

B. Đặng Trần Côn

C. Nguyễn Gia Thiều

D. Phùng Khắc Khoan

📷 IMAGE SEARCH KEYWORDS:

[Danh nhân Nguyễn Gia Thiều Cung oán ngâm khúc bản thảo chữ Nôm]

⏱️
15s

VÒNG 2: ĐẤU TRƯỜNG SĨ TỬ - ĐÁP ÁN & GIẢI THÍCH

ĐÁP ÁN CÂU 4: LĨNH VỰC VĂN HỌC
🎯 ĐÁP ÁN CHÍNH XÁC CÂU 4:

ĐÁP ÁN: C. Nguyễn Gia Thiều
📖 KIẾN THỨC TRỌNG TÂM SGK (TRANG 8 - 11):

Thế kỉ XVII - XVIII đánh dấu sự bùng nổ văn học chữ Nôm. Danh nhân Nguyễn
Gia Thiều viết 'Cung oán ngâm khúc' giãi bày tâm sự trăn trở thời thế. Đặng
Trần Côn & Đoàn Thị Điểm có 'Chinh phụ ngâm khúc'.

📷 IMAGE SEARCH KEYWORDS:

[Danh nhân Nguyễn Gia Thiều Cung oán ngâm khúc bản thảo chữ Nôm]

VÒNG 2: ĐẤU TRƯỜNG SĨ TỬ - RUNG CHUÔNG VÀNG

CÂU 5: LĨNH VỰC NGHỆ THUẬT SÂN KHẤU (15 GIÂY)
❓ CÂU HỎI 5:

Hai vở tuồng / chèo cổ nổi tiếng nào được cả Vua Lê Chúa Trịnh và dân gian Thăng Long rất ưa thích?

⏱️
15s

A. Quan Âm Thị Kính & Tuồng Sơn
Hậu

B. Truyện Kiều & Tấm Cấm

C. Lạc Long Quân & Âu Cơ

D. Xúy Vân giả dại & Phạm Công Cúc
Hoa

📷 IMAGE SEARCH KEYWORDS:

[Sân khấu Chèo Quan Âm Thị Kính & Tuồng Sơn Hậu Thăng Long]

VÒNG 2: ĐẤU TRƯỜNG SĨ TỬ - ĐÁP ÁN & GIẢI THÍCH

ĐÁP ÁN CÂU 5: LĨNH VỰC NGHỆ THUẬT SÂN KHẤU
🎯 ĐÁP ÁN CHÍNH XÁC CÂU 5:

ĐÁP ÁN: A. Quan Âm Thị Kính & Tuồng Sơn Hậu
📖 KIẾN THỨC TRỌNG TÂM SGK (TRANG 8 - 11):

Nghệ thuật tuồng chèo đan xen giữa cung đình và dân gian. Hoàng cung thích
xem tuồng nho Sơn Hậu hoặc tuồng hài Nghêu Sò Ốc Hến. Dân gian sành
xem chèo Quan Âm Thị Kính, Xúy Vân giả dại.

📷 IMAGE SEARCH KEYWORDS:

[Sân khấu Chèo Quan Âm Thị Kính & Tuồng Sơn Hậu Thăng Long]

VÒNG 2: ĐẤU TRƯỜNG SĨ TỬ - RUNG CHUÔNG VÀNG

CÂU 6: LĨNH VỰC GIÁO DỤC & KHOA CỬ (15 GIÂY)
❓ CÂU HỎI 6:

Tệ nạn tiêu cực trong khoa cử thời Lê - Trịnh do nộp tiền
để miễn thi khảo hạch được gọi là gì?
A. Sinh đồ ba quan

B. Mua quan bán chức

C. Nộp tiền đỗ Trạng

D. Thi thuê chép giùm

📷 IMAGE SEARCH KEYWORDS:

[Làng nho học khoa bảng Đông Ngạc & Văn Miếu Quốc Tử Giám]

⏱️
15s

VÒNG 2: ĐẤU TRƯỜNG SĨ TỬ - ĐÁP ÁN & GIẢI THÍCH

ĐÁP ÁN CÂU 6: LĨNH VỰC GIÁO DỤC & KHOA CỬ
🎯 ĐÁP ÁN CHÍNH XÁC CÂU 6:

ĐÁP ÁN: A. Sinh đồ ba quan
📖 KIẾN THỨC TRỌNG TÂM SGK (TRANG 8 - 11):

Giáo dục thời Lê - Trịnh phát triển rực rỡ với các làng nho học khoa bảng nổi
tiếng (Đông Ngạc, Nhân Mục, Hạ Yên Quyết...). Tuy nhiên khoa cử xuất hiện
tệ 'Sinh đồ ba quan' (nộp 3 quan tiền xin thi) gây giảm chất lượng.

📷 IMAGE SEARCH KEYWORDS:

[Làng nho học khoa bảng Đông Ngạc & Văn Miếu Quốc Tử Giám]

VÒNG 2: ĐẤU TRƯỜNG SĨ TỬ - RUNG CHUÔNG VÀNG

CÂU 6: LĨNH VỰC GIÁO DỤC & KHOA CỬ (15 GIÂY)
⏱️
15s

TÁC GIẢ LÀ AI?

VÒNG 3: VUA TIẾNG VIỆT - SĨ TỬ TRÀNG AN

THỬ THÁCH 1: GIẢI MÃ TỪ BỊ XÁO TRỘN
🔤 KÝ TỰ XÁO TRỘN:

HINH LCHTA
✅ ĐÁP ÁN: THANH LỊCH
Ý nghĩa: 'THANH LỊCH' là từ nét sống đặc trưng mô tả phong cách ứng xử hào hoa,
lịch sự của người Hà Nội nghìn năm văn hiến.

VÒNG 3: VUA TIẾNG VIỆT - SĨ TỬ TRÀNG AN

THỬ THÁCH 2: HOÀN THÀNH CÂU CA DAO
🌸 ĐIỀN TỪ CÒN THIẾU VÀO CÂU CA DAO NỔI TIẾNG:

"Chẳng thơm cũng thể hoa nhài
Dẫu không thanh lịch cũng người... [ ? ]"

✅ ĐÁP ÁN: TRÀNG AN
Tràng An là tên gọi tự hào chỉ kinh đô Thăng Long. Câu ca dao khẳng định niềm tự
hào về truyền thống văn hóa thanh lịch, tao nhã của người dân Thủ đô.

VÒNG 3: VUA TIẾNG VIỆT - SĨ TỬ TRÀNG AN

THỬ THÁCH 3: ĐOÁN TÊN DÒNG TRANH DÂN GIAN
🖼️ CÂU HỎI QUAN SÁT:

Bức tranh 'Ngũ Hổ' (5 con hổ 5 màu) là kiệt tác tiêu biểu của dòng
tranh dân gian lâu đời nào ở Thăng Long?

✅ ĐÁP ÁN: TRANH DÂN GIAN HÀNG TRỐNG
Tranh Hàng Trống nổi tiếng với kỹ thuật in ván gỗ nét đen rồi vờn màu phẩm nhuộm
bằng tay vô cùng tinh tế, đáp ứng nhu cầu thưởng thức tâm linh & ngày Tết của người
Kẻ Chợ.

VÒNG 3: VUA TIẾNG VIỆT - SĨ TỬ TRÀNG AN

THỬ THÁCH 4: SẮP XẾP THÀNH CÂU CA DAO / TỤC
NGỮ
🧩 SẮP XẾP CÁC CỤM TỪ THÀNH CÂU HOÀN CHỈNH:

nghề, /đất/Kẻ lề/ Chợ/Khéo tay/hay
✅ ĐÁP ÁN: "Khéo tay hay nghề, đất lề Kẻ
Chợ"
Ý nghĩa: Ngợi ca Thăng Long Kẻ Chợ là nơi quy tụ thợ khéo tài hoa nhất từ khắp các
làng quê về đây sản xuất buôn bán, tạo nên chuẩn mực tinh xảo cho hàng thủ công.

TỔNG KẾT KIẾN THỨC

TÓM TẮT 3 ĐIỂM CỐT LÕI BÀI HỌC

1. KINH TẾ PHỒN
VINH

2. VĂN HÓA ĐA
DẠNG

3. HIẾU HỌC &
THANH LỊCH

• 'Thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì
Phố Hiến'
• 36 phố phường & mạng
lưới 8 chợ lớn
• Vành đai làng nghề (Ngũ
Xã, Trúc Bạch, Bái Ân, Trích
Sài...)

• Đa nguyên tôn giáo (Đạo
Mẫu, Phật, Đạo, Thiên Chúa
giáo)
• Nghệ thuật tuồng chèo
(Sơn Hậu, Quan Âm Thị
Kính)
• Tranh dân gian Hàng Trống

• Quốc Tử Giám & các làng
khoa bảng (Đông Ngạc,
Nhân Mục...)
• Tác phẩm Nôm giá trị
(Cung oán ngâm khúc)
• Nét sống 'Thanh lịch người
Tràng An'

🏆 BẢNG VÀNG CÔNG BỐ ĐIỂM SỐ & TRAO GIẢI 🏆
🥇 GIẢI NHẤT - VÒNG
NGUYỆT QUẾ
TỔ ... (Điểm số: ... ĐIỂM)

🥉 GIẢI BA
TỔ ... (Điểm số: ... ĐIỂM)

🥈 GIẢI NHÌ
TỔ ... (Điểm số: ... ĐIỂM)

🎖 GIẢI KHUYẾN KHÍCH
TỔ ... (Điểm số: ... ĐIỂM)

XIN CẢM ƠN THẦY CÔ & CÁC EM HỌC SINH!

📌 DẶN DÒ VỀ NHÀ:
1. Ôn tập lại toàn bộ kiến thức Chủ đề 1 trong SGK (Trang 4 - 11).
2. Sưu tầm hình ảnh/tư liệu về 1 di tích hoặc làng nghề cổ Thăng Long (Ngũ
Xã, Bát Tràng, Đền Quán Thánh...).
3. Chuẩn bị trước bài học tiếp theo: Chủ đề 2 - Hà Nội thời Pháp thuộc.