NỘI DUNG CƠ BẢN HÓA LỚP 8
Chương 1. Chất, nguyên tử, phân tử
Chương 2. Phản ứng hóa học
Chương 3. Mol và tính chất hóa học
Chương 4. Ôxi – không khí
Chương 5. Hidro – nước
Chương 6. Dung dịch
CHƯƠNG 1.
CHẤT – NGUYÊN TỬ - PHÂN TỬ
Bài 2. Chất
Bài 3. Bài thực hành 1
Bài 4. Nguyên tử
Bài 5. Nguyên tố hóa học
Bài 6. Đơn chất và hợp chất – phân tử
Bài 7. Bài thực hành 2
Bài 8. Bài luyên tập 1
Bài 9. Công thức hóa học
Bài 10. Hóa trị
Bài 11. Bài luyện tập 2
BÀI 2: CHẤT
CHẤT CÓ Ở ĐÂU?
TÍNH CHẤT CỦA CHẤT
CHẤT TINH KHIẾT
CHẤT CÓ Ở ĐÂU?
Vật thể tạo nên từ chất. Chất có mặt khắp nơi trong đời sống.
Có hai loại vật thể:
Vật thể tự nhiên
Vật thể nhân tạo
VẬT THỂ TỰ NHIÊN
Trong nho có chất đường (Glucozo), nước, vitamin,…
Trong bông vải có chất xenlulozo
Sông suối có các chất như: cát, bụi, muối khoáng,…
Khí quyển gồm nhiều chất khí: khí Nitơ, khí Oxi, khí cacbonic, khí sunfurơ
Nước biển có chất muối ăn, còn gọi là Natri clorua – gây ra vị mặn
VẬT THỂ NHÂN TẠO
Cốc thủy tinh làm từ thủy tinh và một số chất nền
Thép có chất chính là sắt, thêm chất nền như cacbon, silic, mangan, crom,…
Túi nilon làm từ chất dẻo etilen
Dây điện có vỏ làm từ chất nhựa, lõi làm bằng đồng
II. TÍNH CHẤT CỦA CHẤT
Tính chất vật lý: nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi, khối lượng riêng, tính dẫn điện, dẫn nhiệt, màu, mùi, vị,….
Tính chất hóa học: tính cháy, tính phân hủy, tính khử, tính oxi hóa,…
Đường
Thể rắn
Màu trắng
Dễ tan
Vị ngọt
Muối
Thể rắn
Màu trắng
Dễ tan
Vị mặn
MỖI CHẤT CÓ MỘT TÍNH CHẤT ĐẶC TRƯNG
Dầu ăn
Thể lỏng
Màu vàng
Không tan trong nước
Rượu
Thể lỏng
Trong suốt
Tan nhiều trong nước
III. CHẤT TINH KHIẾT
1. Hỗn hợp là hai hay nhiều chất trộn lẫn với nhau
VD: nước sông, nước mưa, nước muối, nước đường,…
2. Chất tinh khiết là chất không pha trộn với chất nào khác.
VD: nước cất, nhôm tinh khiết, vàng 9999,…
PHƯƠNG PHÁP TÁCH CHẤT
PHƯƠNG PHÁP VẬT LÝ
PHƯƠNG PHÁP HÓA HỌC
LỌC
CÔ CẠN
CHƯNG CẤT
CHIẾT
KẾT TINH
LOẠI BỎ
TÁI TẠO
3. Tách chất ra khỏi hỗn hợp
KẾT LUẬN
Chất có ở khắp nơi, ở đâu có vật thể ở đó có chất. Mỗi chất (tinh khiết) có những tính chất vật lý và hóa học nhất định
Nước tự nhiên gồm nhiều chất trộn lẫn là một hỗn hợp, nước cất là chất tinh khiết
Dựa vào sự khác nhau về tính chất vật lý có thể tách một chất ra khỏi hỗn hợp
Dạng bài tập
Dạng 1.
Phân loại vật thể và chất; phân loại chất theo thành phần hóa học
Dạng 2.
Phân loại biến đổi vật lí và biến đổi hóa học, tách các chất đơn giản từ hỗn hợp bằng phương pháp vật lý
Dạng 1. Phân loại vật thể và chất; phân loại chất theo thành phần hóa học
Kiểu hỏi 1. Xác định vật thể và chất
Ví dụ: Dây điện làm từ đồng.
Vật thể
Chất
Dạng 1. Phân loại vật thể và chất; phân loại chất theo thành phần hóa học
Ví dụ: Hãy xác định vật thể và chất trong các trường hợp sau
a. Nước giải khát gồm nước, đường, chất tạo mầu, chất tạo hương
b. Vỏ chai nước được làm từ nhựa
c. Ghế làm từ gỗ, nhựa và hợp kim
Dạng 1. Phân loại vật thể và chất; phân loại chất theo thành phần hóa học
Ví dụ: Hãy xác định vật thể và chất trong các trường hợp sau
a. Nước giải khát gồm nước, đường, chất tạo mầu, chất tạo hương
b. Vỏ chai nước được làm từ nhựa
c. Ghế làm từ gỗ, nhựa và hợp kim
Dạng 1. Phân loại vật thể và chất; phân loại chất theo thành phần hóa học
Kiểu hỏi 2. Phân loại các chất theo thành phần hóa học
Chất có thể phân thành hai loại: Chất tinh khiết và hỗn hợp
Trong đó, Chất tinh khiết gồm
Đơn chất
Hợp chất
Dạng 1. Phân loại vật thể và chất; phân loại chất theo thành phần hóa học
Kiểu hỏi 2. Phân loại các chất theo thành phần hóa học
Ví dụ: Phân loại các chất sau theo thành phần hóa học: Nước biển, không khí, nitơ, vàng, thép, thủy ngân, natri.
Chất tinh khiết
Chất hỗn hợp
Ví dụ: Phân loại các chất sau theo thành phần hóa học: Nước biển, không khí, ôxi, nitơ, vàng, thép, thủy ngân, natri.
Chất tinh khiết
(chỉ chứa một loại hạt
Chất hỗn hợp (gồm nhiều chất)
Kiểu hỏi 2. Phân loại các chất theo thành phần hóa học
Ví dụ: Phân loại các chất sau theo thành phần hóa học: Nước biển, không khí, ôxi, nitơ, vàng, thép, thủy ngân, natri.
Chất hỗn hợp (gồm nhiều chất)
Không khí gồm: nitơ, ôxi, hidro, cácbon...
Nước biển gồm: nước, các muối kim loại...
Thép gồm: sắt, cácbon...
Kiểu hỏi 2. Phân loại các chất theo thành phần hóa học
Ví dụ: Phân loại các chất sau theo thành phần hóa học: Rượu, sắt, chì, bạc, nước tinh khiết.
Chất hỗn hợp (gồm nhiều chất)
Chất tinh khiết
(chỉ chứa một loại hạt
Kiểu hỏi 2. Phân loại các chất theo thành phần hóa học
Dạng 1. Phân loại vật thể và chất; phân loại chất theo thành phần hóa học
Kiểu hỏi 2. Phân loại các chất theo thành phần hóa học
Ví dụ: Phân loại các chất sau theo thành phần hóa học: Rượu, sắt, chì, bạc, nước tinh khiết.
Chất hỗn hợp (gồm nhiều chất)
Chất tinh khiết
(chỉ chứa một loại hạt
Dạng 2.
Phân loại biến đổi vật lí và biến đổi hóa học, tách các chất đơn giản từ hỗn hợp bằng phương pháp vật lý
Kiểu câu hỏi 1: phân loại biến đổi vật lý và biến đổi hóa học
Nếu không có chất mới được tạo thành mà chỉ có sự biến đổi trạng thái vật lí, hình dạng... thì là biến đổi vật lí
Có chất mới được tạo thành thì là biến đổi hóa học
(chú ý biến đổi hóa học thường kèm theo thay đổi mầu sắc, mùi)
ví dụ 1
Biến đổi nào sau đây không phải biến đổi vật lí?
Nóng chảy
Sôi
Đốt cháy
ví dụ 2
Biến đổi nào sau đây không phải biến đổi vật lí?
Nóng chảy
Sôi
Đốt cháy
Sôi và nóng chảy chỉ thay đổi trạng thái vật lý của chất rắn => lỏng và ngược lại
Đốt cháy thì tạo chất mới => BĐ hóa học
Ví dụ
Biến đổi nào sau đây không phải biến đổi vật lí?
Quá trình nước bay hơi
Đốt cháy lưu huỳnh
Quá trình tôi vôi
Dạng 2.
Phân loại biến đổi vật lí và biến đổi hóa học, tách các chất đơn giản từ hỗn hợp bằng phương pháp vật lý
Kiểu câu hỏi 2: Tách đơn chất ra khỏi hỗn hợp bằng phương pháp vật lý
Bước 1. Sử dụng sự khác biệt về tính chất vật lý của các chất cần tách
Bước 2. Sử dụng các phương pháp vật lý thường gặp để tách chất
ví dụ
Dùng phương pháp vật lí tách chất sau ra khỏi hỗn hợp?
Bột sắt và bột đồng
Gạo và muối
ví dụ
Dùng phương pháp vật lí tách chất sau ra khỏi hỗn hợp?
Bột sắt và bột đồng
Gạo và muối
Đáp:
Sd nam châm vì sắt có từ tính, đồng thì không
b. Cho vào nước, muối tan còn gạo thì không
ví dụ
Dùng phương pháp vật lí tách chất sau ra khỏi hỗn hợp?
Muối ra khỏi nước biển
Tách rượu khỏi nước
Đáp:
Làm bay hơi
chưng cất, rượu có nhiệt độ sôi thấp hơn nước => Khi chưng chất rượu bay hơn trước