TIẾT 50
CHÍ PHÈO
PHẦN HAI. TÁC PHẨM
I.TÌM HIỂU CHUNG
Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm?
1. Hoàn cảnh sáng tác
Chí Phèo là một trong những truyện ngắn đặc sắc nhất của Nam Cao giai đoạn trước cách mạng, ra đời năm 1941
2. Nhan đề
Hãy cho biết những tên gọi khác nhau của tác phẩm Chí Phèo?
- Nhan đề đầu tiên 1940: “ Cái lò gạch cũ ”
→ Cách gọi này dựa vào hình ảnh cái lò gạch bỏ hoang ở phần đầu và được lặp lại ở câu kết của tác phẩm → sự quẩn quanh, bế tắc của người nông dân
- Khi in thành sách 1941,NXB Đời mới tự ý đổi thành “Đôi lứa xứng đôi”
→ Cách gọi này hướng vào mối tình giữa Chí Phèo - Thị Nở, nhằm gợi trí tò mò của một số độc giả đương thời
- Mãi đến năm 1946, tác giả mới đổi thành “Chí Phèo” khi in trong tập “ Luống cày ”
→ Cách gọi này thống nhất với tác phẩm khác của Nam Cao - lấy tên nhân vật chính để đặt tên truyện tạo sự chú ý của người đọc vào diễn biến cuộc đời và số phận của nhân vật trung tâm
3. Chủ đề
Nêu chủ đề của tác phẩm?
Qua tác phẩm, nhà văn tố cáo mạnh mẽ xã hội thực dân nửa phong kiến tàn bạo đã cướp đi của người nông dân lương thiện cả nhân hình lẫn nhân tính. Đồng thời nhà văn cũng trân trọng phát hiện và khẳng định bản chất tốt đẹp của những con người này ngay khi tưởng chừng họ đã bị biến thành quỷ dữ.
4. Tóm tắt
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1. Hình ảnh làng Vũ Đại
Hãy xác định không gian của truyện? Chỉ ra đội ngũ cường hào địa chủ đàn áp nông dân trong truyện?
- Toàn bộ truyện diễn ra ở làng Vũ Đại. Đây chính là không gian nghệ thuật của tác phẩm
- Làng này dân "không quá hai nghìn, xa phủ, xa tỉnh", có tôn ti trật tự thật nghiêm ngặt
- L� noi xu?t hi?n nh?ng tờn cu?ng h�o ỏc bỏ , nham hi?m v� x?o quy?t chúng kết thành bè cánh, mỗi cánh kết thành bè đảng xung quanh một người nh?m t?ng ch? h? d? m� tr? nhau: cỏnh ụng Bỏ Ki?n, cỏnh ụng d?i T?o, cỏnh ụng tu D?m , cỏnh ụng bỏt Tựng ..
? nằm trong thế " qu?n ngu tranh th?c " (d�n cỏ tranh m?i)
- Là nơi có nhiều người nông dân thấp cổ bé họng, suốt đời bị đè nén, áp bức , bị dồn đến bước đường cùng- điển hình là Chí Phèo
- Là nơi có những kiếp người tàn tạ: Thị Nở “ dòng giống mã hủi ”; Tự Lãng vừa làm hoạn lợn vừa làm thầy cúng, vợ chết, con gái chửa hoang; bà cô Thị Nở dở hơi, một Chí Phèo con quỷ dữ của làng Vũ Đại.
- Là nơi có một số người bị bọn cường hào lợi dụng , trở thành những kẻ đâm thuê chém mướn, sống tối tăm như thú vật : Năm Thọ, Binh Chức, Chí Phèo ..
Dựng lên bức tranh về nông thôn VN trước cách mạng tháng Tám Nam Cao muốn nói gì với bạn đọc?
? Nam Cao tố cáo hiện thực xấu xa, tàn ác của xã hội thực dân phong kiến: mâu thuẫn giai cấp gay gắt, âm thầm, quyết liệt, không khí tối tăm, ngột ngạt. Những cảnh đời dữ dội, những con người đáng sợ, nguồn gốc tội ác và đau thương đã và đang xô đẩy bao con người lương thiện vào con đường đau khổ, tội lỗi, bế tắc l� hỡnh ?nh thu nh? c?a nụng thụn Vi?t Nam tru?c Cỏch m?ng thỏng Tỏm