2

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

NGỮ
VĂN 6

Khởi động

Ảnh a

Ảnh b

Ảnh c

Ảnh d

Hãy nhận xét cách cư
xử của con người với
động vật được thể
hiện trong các bức
tranh. Theo em,
chúng ta cần có cách
cư xử với các loài
động vật nói chung
như thế nào?

2

NGỮ
VĂN 6

I. Tìm hiểu chung

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức

1. Tác giả Cao Duy Sơn
 Nhà văn Cao Duy Sơn tên thật là Nguyễn
Cao Sơn.
 Sinh ngày 28-4-1956 tại Thị trấn Trùng
Khánh, tỉnh Cao Bằng.
 Ông là Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Hiện
ông là Phó Chủ tịch Hội Văn học – Nghệ
thuật các dân tộc Thiểu số Việt Nam, Tổng
biên tập Tạp chí Văn hóa các dân tộc.
 Ông còn là một trong tám tác giả tiêu biểu ở
Đông Nam Á được Hoàng Thái tử Thái Lan
Maha Vajiralongkorn cùng phu nhân đích
thân trao giải thưởng.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

I. Tìm hiểu chung

Hình thành kiến thức

1. Tác giả Cao Duy Sơn
 Tác phẩm:
+ Sự hấp dẫn của Andersen lại nằm ở thể loại truyện cổ
tích. Năm 1835, ông bắt đầu sáng tác truyện kể nhan
đề Chuyện kể cho trẻ em .
+ Tiểu thuyết: Người lang thang; Cực lạc; Hoa mận đỏ;
Đàn trời; Chòm ba nhà…
+ Truyện ngắn: Những chuyện ở lũng Cô Sầu; Những
đám mây hình người; Hoa bay cuối trời; Ngôi nhà xưa
bên suối,…

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
I. Tìm hiểu chung
2.Truyện “Chích bông ơi”
Giọng đọc chậm, thiết
a. Đọc và giải thích từ khó. tha, thể hiện được
tình cảm và sự day dứt
của người cha về kí ức
ấu thơ bắt chim chích
bông nuôi. 

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
I. Tìm hiểu chung
2.Truyện “Chích bông ơi”
b. Thể loại: truyện ngắn
HCST, Xuất xứ: Viết tại Cao Bằng 3/1999; trích Tuyển tập truyện viết về
thiếu nhi dân tộc và miền núi.
c.  PTBĐ: Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm
d. Ngôi kể: ngôi thứ  ba

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
I. Tìm hiểu chung

2.Truyện “Chích bông ơi”
e. Cốt truyện:
 Nhân vật chính: Ò Khìn (người
con) và Dế Vần (người cha)

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

e. Cốt truyện:

Hình thành kiến thức

Tóm tắt :

Cậu bé Ò Khìn phát hiện ra một chú chim chích
bông non nớt tập bay bị mắc vào bụi gai. Cậu bé gọi cha
ra xem. Nhìn chú chim con, người cha là Dế Vần hồi
tưởng và kể cho con trai nghe kí ức hồi nhỏ vì muốn bắt
chú chim chích bông con để nuôi nên đã làm chết chích
bông con, làm chim mẹ cứ kêu mãi vì tìm con. Kí ức
buồn thời thơ ấu vẫn làm cho người cha ân hận cho mãi
đến bây giờ. Cậu bé Khìn nghe xong câu chuyện của bố
thì kêu bố hãy cứu chim con bị mắc trong bụi gai và thả
chim lên bầu trời. Hai cha con cùng nhìn chú chim tung
cánh lên bầu trời, trong lòng người cha cảm thấy nhẹ
nhõm hơn.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức

2.Truyện “Chích bông ơi”

f. Bố cục: 3 phần

Phần 1 (Từ đầu
đến Dế Vân bối
rối): Sự việc gặp
chú chim nhỏ.

Phần 2 (Tiếp
đến run rẩy trong Phần 3 (Còn
lòng): Dế Vần lại): Dế Vần và
(người cha) hồi Ò Khìn cứu và
tưởng lại câu
thả chú chim
chuyện trong quá lên bầu trời.
khứ.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
II. Đọc- hiểu văn bản
1. Cốt truyện truyện lồng truyện
1.1. Câu chuyện của người cha trong quá khứ
Hoạt động
nhóm
Hoàn thành phiếu học tập 01

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
1.1. Câu chuyện của người cha trong quá khứ
PHIẾU HỌC TẬP 01
Tìm hiểu câu chuyện của người cha trong quá khứ
Câu hỏi
1. Người cha đã hồi tưởng lại kỉ niệm gì trong
quá khứ? Điều gì đã khiến người cha nhớ lại kỉ
niệm đó?
2. Diễn biến cảm xúc,
hành động, tâm trạng
của Dế Vần lúc còn
nhỏ

Khi bắt gặp chích bông
con
 
 
Khi thấy chích bông mẹ
tìm con và làm chích
bông con chết

Câu trả lời
........................................
...........
........................................
...........
........................................
..........
........................................
...........
........................................
...........
........................................

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
1.1. Câu chuyện của người cha trong quá khứ

* Lí do
nhớ lại kỉ
niệm cũ

Nhìn hình ảnh cậu con trai háo hức
trước chú chim chích bông con bị
mắc trong bụi gai, muốn bắt chim
con để nuôi khiến người cha nhớ lại
kỉ niệm buồn trong quá khứ cũng
gắn với câu chuyện bắt chim chích
bông con để nuôi.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
1.1. Câu chuyện của người cha trong quá khứ
* Hồi ức buồn về câu chuyện bắt chim chích bông
con để nuôi:
Hồi hộp, nín thở, kiễng chân lên ngó.
Khi
Không nén nổi sự vui sướng, thò tay nhấc sinh
bắt
linh đỏ hỏn ra khỏi tổ.
gặp
chích
Khoe với pa trong vui sướng.
bông:
Không nghe lời ba nói, cầm chim non chạy đi
chơi.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
1.1. Câu chuyện của người cha trong quá khứ
* Hồi ức buồn về câu chuyện bắt chim chích bông con để nuôi:
Khi thấy chích bông mẹ tìm con và làm chích bông con chết:
Bật khóc
Ám ảnh
nức
nở,
Rân rấn nước
trước tiếng
nước
mắt
mắt,
giọng
Lo lắng
chim kêu,
chảy
nghẹn ngào,
khi chim
tiếng nức nở
tay run run
trên
ngày nào
mẹ tìm
đưa ra chú
khuôn
như vẫn run
chích
bông
con
mặt
rẩy trong
đã chết.
lòng.
đượm ân
hận.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
1.1. Câu chuyện của người cha trong quá khứ
* Hồi ức buồn về câu chuyện bắt chim chích bông con để nuôi:
Khi thấy chích bông mẹ tìm con và làm chích bông con chết:

Dễ Vần hồi nhỏ là cậu bé hồn nhiên,
hiền lành, giàu cảm xúc, biết nhận lỗi
sai và ân hận, day dứt về những hành
vi sai lầm của mình.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
2. Câu chuyện hiện tại của hai cha con Ò Khìn
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 02:
Tìm hiểu về câu chuyện hiện tại của hai cha con Ò
So sánh
Người con (Ò Khìn)
Người cha (Dế Vần)
Khìn
Diễn biến
Khi phát hiện chích
hành động, bông con bị mắc vào
cảm xúc của bụi gai trong vườn
nhân vật
Khi người cha kể xong
câu chuyện trong quá
khứ

..................................... .....................................
..................................... .....................................

Nhận xét về tính cách nhân vật

..................................... .....................................
..................................... ....................................
 

Nghệ thuật xây dựng nhân vật

..................................... .....................................
..................................... .....................................

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 02:
Tìm hiểu về câu chuyện hiện tại của hai cha con Ò
So sánh
Người con
(Ò Khìn)
Người cha (Dế Vần)
Khìn

Diễn biến
hành
động, cảm
xúc của
nhân vật

Khi phát hiện chích
bông con bị mắc vào
bụi gai trong vườn
Khi người cha kể
xong câu chuyện
trong quá khứ

Nhận xét về tính cách nhân vật

Nghệ thuật xây dựng nhân vật

- Háo hức, muốn pa bắt cho để
nuôi chích bông

- Nhớ lại kỉ niệm buồn trong quá khứ

- Kêu pa không bắt chích bông
- Cùng con trai giải cứu chú chích bông
nữa, cùng cha giải cứu và thả
con.
chích bông về với bầu trời.
- Nở nụ cười, nhìn theo đôi cách của
- Dõi theo cánh chim tung bay
chích bông bay trên bầu trời mà trong
trên bầu trời, giơ bàn thay chào lòng thấy nhẹ nhõm.
tạm biệt.
Ò Khìn là chú bé hồn nhiên, đáng Dế Vần là một người cha rất giàu lòng
yêu, thích tìm hiểu và khám phá nhân hậu, yêu thương (yêu thương
thế giới. Cậu bé có tấm lòng nhân con, yêu quý động vật chim muông,...).
hậu, hiểu chuyện, biết yêu Anh biết giáo dục con từ chính những
thương loài vật.
trải nghiệm của bản thân.
Xây dựng nhân vật qua ngoại hình, lời nói, hành động; đặc biệt nhân vật
Dế Vần được miêu tả chủ yếu qua diễn biến tâm trạng, cảm xúc

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
2. Câu chuyện hiện tại của hai cha con Ò Khìn
* Ban đầu
khi bắt gặp
chú chim
nhỏ bị mắc
vào bụi gai
trong
vườn:

Ò Khìn háo hức trước chú chim
con, muốn pa bắt cho để chơi.
Người cha nhớ lại kỉ niệm buồn
trong quá khứ.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
2. Câu chuyện hiện tại của hai cha con Ò Khìn
* Khi người cha hồi tưởng và kể lại câu chuyện trong quá khứ:
Ò Khìn sau khi nghe câu
Ò Khìn cùng pa
chuyện của cha, em đã hiểu
đã cứu giúp
nỗi buồn và sự ăn năn của cha chích bông và
về cái chết của con chim nhỏ
quyết định thả
năm xưa nên không muốn
chim chích bông
điều tương tự lặp lại.
về với mẹ.

Hai cha con dõi
theo chim con
tung cánh trên
bầu trời, người
cha chợt thấy
lòng mình nhẹ
nhõm.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
2. Câu chuyện hiện tại của hai cha con Ò Khìn
* Nhận xét:
- Cốt truyện truyện lồng truyện: hai câu chuyện đều giống
nhau ở chỗ cả 2 cha con đều gặp tình huống giống nhau:
thấy con chim chích bông nhỏ nên rất thích và muốn bắt
để nuôi.
- Vẻ đẹp tích cách của các nhân vật:
+ Ò Khìn là chú bé hồn nhiên, đáng yêu, thích tìm hiểu và
khám phá thế giới. Cậu bé có tấm lòng nhân hậu, hiểu
chuyện, biết yêu thương loài vật.
+ Dế Vần là một người cha rất giàu lòng nhân hậu, yêu
thương (yêu thương con, yêu quý động vật chim
muông,...). Anh biết giáo dục con từ chính những trải

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức

2. Ý nghĩa của câu chuyện
 Qua câu chuyện, nhà văn muốn
truyền tải đến người đọc thông
điệp giàu ý nghĩa: Hãy biết yêu
thương, nâng niu và bảo vệ loài
vật; đừng vô tình trở thành kẻ
nhẫn tâm, thô bạo.
 Truyện cũng nhằm ca ngợi
những tâm hồn trong sáng,
nhân hậu.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
III. Tổng kết
2. Nội
Truyện ngắn “Chích
dung
1. Nghệ thuật
bông ơi” (Cao Duy
Sơn) là câu chuyện
Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn "truyện
giàu ý nghĩa giáo dục
lồng trong truyện" độc đáo, sinh động.
con người về lòng
nhân hậu, yêu
Ngôi kể thứ ba, ngôn ngữ kể linh hoạt,
thương động vật.
kết hợp tự sự, miêu tả và biểu cảm.
Đồng thời nhắn nhủ
mọi
người
phải suy
Miêu tả nội tâm nhân vật tinh tế
nghĩ kĩ trước khi hành
động để không hối
Ngôn ngữ bình dị, trong sáng, gần gũi.
hận.