Chào mừng các em học sinh
D?N V?I
Môn: Ngữ Văn 8
Những hình ảnh trên là biểu tượng của quốc gia nào ?
Tiết 29, 30 VĂN BẢN
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
(O Hen- ri)
8
TÁC PHẨM CHÍNH:
- CĂN GÁC XÉP
- TÊN CẢNH SÁT VÀ GÃ LANG THANG
- QUÀ TẶNG CỦA CÁC ĐẠO SĨ
- CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
…….
I. Đọc tìm hiểu chung :
1. Tác giả :
- O Hen-ri (1862-1910) Là nhà văn nổi tiếng của Mĩ, chuyên viết truyện ngắn.

-Truyện của ông thường nhẹ nhàng và tràn đầy tinh thần nhân đạo cao cả.
Tiết 29,30 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
 ? Em nêu vài nét về tác giả O Hen-ri ?
Nơi ở của Ô Hen-ri
Nơi làm việc của ông
12
2. Tác phẩm:

I. Đọc tìm hiểu chung
1. Tác giả :
Tiết 29, 30 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
* Tác phẩm "Chiếc lá cuối cùng" là truyện ngắn hay nhất của Ô.Hen- ri
* Đoạn trích: Là phần cuối trong truyện "Chiếc lá cuối cùng".
 ? Em nêu xuất xứ, thể loại, phương thức biểu đạt, văn bản?
- Thể loại: Truyện ngắn
- Phương thức: Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm.
13
Tiết 29, 30 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
I. Đọc tìm hiểu chung
1. Tác giả :
2. Tìm hiểu chung về văn bản:
* Đọc, tóm tắt, chú thích
Nhẹ nhàng, cảm động, nghẹn ngào, chú ý phân biệt lời kể, tả của tác giả, chú ý đọc các lời đối thoại.
(Xiu và Giôn-xi là hai nữ hoạ sĩ nghèo, còn trẻ, sống trong một căn hộ thuê ở gần công viên Oa-sinh-tơn. Cụ Bơ-men cũng là một hoạ sĩ nghèo thuê phòng ở tầng dưới. Bốn chục năm nay cụ mơ ước vẽ một kiệt tác nhưng chưa thực hiện được; cụ thường ngồi làm mẫu vẽ cho các hoạ sĩ để kiếm tiền. Lúc ấy là vào mùa đông. Giôn-xi bị bệnh sưng phổi. Bệnh tật và nghèo túng khiến cô tuyệt vọng không muốn sống nữa. Cô đếm từng chiếc lá còn lại trên cây thường xuân bám vào bức tường gạch đối diện với cửa sổ, chờ khi nào chiếc lá cuối cùng rụng nốt thì cô cũng buông xuôi, lìa đời...)
Khi hai người lên trên gác thì Giôn-xi đang ngủ. Xiu kéo tấm mành mành xống che kín cửa sổ và ra hiệu cho cụ Bơ-men sang buồng bên cạnh. Sang đến nơi, họ sẹo sệt ngó ra ngoài cửa sổ, nhìn cây thường xuân. Rồi họ nhìn nhau một lát, chẳng nói năng gì. Một cơn mưa lạnh lẽo, dai dẳng vẫn đang rơi, lẫn cùng với tuyết. Cụ Bơ-men mặc chiếc sơ mi cũ màu xanh, ngồi đóng vai một tay thợ mỏ già trên cái ấm đun nước lật úp giả làm tảng đá.
Sáng hôm sau, Xiu tỉnh dậy sau khi chợp mắt được một tiếng đồng hồ thì thấy Giôn-xi đang mở to cặp mắt thẫn thờ nhìn tấm mành màu xanh đã kéo xuống.
“Kéo nó lên, em muốn nhìn”, cô thều thào ra lệnh.
Xiu làm theo một cách chán nản.
Nhưng, ô kìa! Sau trận mưa vùi dập và những cơn gió phũ phàng kéo dài suốt cả một đêm, tưởng chừng như không bao giờ dứt, vẫn còn một chiếc lá thường xuân bám trên bức tường gạch. Đó là chiếc lá cuối cùng trên cây. Ở gần cuống lá còn giữ màu xanh sẫm, nhưng với rìa lá hình răng cưa đã nhuốm màu vàng úa, chiếc lá vẫn dũng cảm treo bám vào cành cách mặt đất chừng hai mươi bộ.
“Đó là chiếc lá cuối cùng”, Giôn-xi nói, “Em cứ tưởng là nhất định trong đêm vừa qua nó đã rụng. Em nghe thấy gió thổi. Hôm nay nó sẽ rụng thôi và cùng lúc đó thì em sẽ chết.
“Em thân yêu, thân yêu!”, Xiu nói, cúi khuôn mặt hốc hác xuống gần gối, “Em hãy nghĩ đến chị, nếu em không còn muốn nghĩ đến mình nữa. Chị sẽ làm gì đây?”.
Nhưng Giôn-xi không trả lời. Cái cô đơn nhất trong khắp thế gian là một tâm hồn đang chuẩn bị sẵn sàng cho chuyến đi xa xôi bí ẩn của mình. Khi những dây ràng buộc cô với tình bạn và với thế gian cứ lơi lỏng dần từng sợi một, ý nghĩ kì quặc ấy hình như càng choán lấy tâm trí cô mạnh mẽ hơn.
Ngày hôm đó trôi qua và ngay cả trong ánh hoàng hôn, họ vẫn có thể trông thấy chiếc lá thường xuân đơn độc níu vào cái cuống của nó trên tường. Thế rồi, cùng với màn đêm buông xuống, gió bấc lại ào ào, trong khi mưa vẫn đập mạnh vào cửa sổ và rơi lộp độp xuống đất từ mái hiên thấp kiểu Hà Lan.
Khi trời vừa hửng sáng thì Giôn-xi, con người tàn nhẫn, lại ra lệnh kéo mành lên.
Chiếc lá thường xuân vẫn còn đó.
Giôn-xi nằm nhìn chiếc lá hồi lâu. Rồi cô gọi Xiu đang quấy món cháo gà trên lò hơi đốt.
“Em thật là một con bé hư, chị Xiu thân yêu ơi”, Giôn-xi nói, “Có một cái gì đấy đã làm cho chiếc lá cuối cùng vẫn còn đó để cho em thấy rằng mình đã tệ như thế nào. Muốn chết là một tội. Giờ thì chị có thể cho em xin tí cháo và chút sữa pha ít rượu vang đỏ và – khoan – đưa cho em chiếc gương tay trước đã, rồi xếp mấy chiếc gối lại quanh em, để em ngồi dậy xem chị nấu nướng”.
Một tiếng đồng hồ sau, cô nói: “Chị Xiu thân yêu ơi, một ngày nào đó em hi vọng sẽ được vẽ vịnh Na-plơ”.
Buổi chiều, bác sĩ tới và khi ông ra về, Xiu kiếm cớ ra ngoài hành lang.
“Được năm phần mười rồi”, bác sĩ nói và cầm lấy bàn tay mảnh dẻ run rẩy của Xiu, “Chăm sóc chu đáo thì chị sẽ thắng. Và bây giờ tôi phải xuống dưới nhà thăm một bệnh nhân khác, tên là Bơ-men, hình như là một nghệ sĩ thì phải. Cũng lại chứng sưng phổi. Ông cụ là một người già yếu, bệnh tình nguy kịch. Chẳng còn hy vọng gì, nhưng hôm nay ông cụ sẽ vào nằm bệnh viện để được chăm sóc chu đáo hơn”.
Hôm sau, bác sĩ bảo Xiu: “Cô ấy khỏi nguy hiểm rồi, chị đã thắng. Giờ chỉ còn việc bồi dưỡng và chăm nom - thế thôi”.
“tám” và “bảy” thì hầu như được đếm cùng lúc.
Và buổi chiều hôm đó, Xiu tới bên giường Giôn-xi nằm, thấy Giôn-xi đang vui vẻ đan một chiếc khăn choàng len màu xanh thẫm rất vô dụng, chị ôm lấy người Giôn-xi lẫn những chiếc gối.
“Chị có chuyện này muốn nói với em, con chuột bạch của chị”, cô nói, “Cụ Bơ-men đã chết vì sưng phổi hôm nay ở bệnh viện rồi. Cụ ốm chỉ có hai ngày. Buổi sáng ngày thứ nhất, bác gác cổng thấy cụ ốm nặng trong căn phòng của cụ ở tầng dưới. Giày và áo quần của cụ ướt sũng và lạnh buốt. Chẳng ai hình dung nổi cụ đã ở đâu trong một đêm khủng khiếp như thế. Nhưng rồi người ta tìm thấy một chiếc đèn bão vẫn còn thắp sáng và một chiếc thang đã bị lôi ra khỏi chỗ để của nó, và vài chiếc bút lông rơi vung vãi, và một bảng pha màu có màu xanh và màu vàng trộn lẫn với nhau, và - em thân yêu ơi, em hãy nhìn ra ngoài cửa sổ, nhìn chiếc lá thường xuân cuối cùng ở trên tường. Em có lấy làm lạ tại sao chẳng bao giờ nó rung rinh hoặc lay động khi gió thổi không? Ồ, em thân yêu, đó chính là kiệt tác của cụ Bơ-men, - cụ vẽ nó ở đấy vào cái đêm mà chiếc lá cuối cùng đã rụng”.
18
Tiết 29, 30 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
I. Đọc tìm hiểu chung
1. Tác giả :
2. Tìm hiểu chung về văn bản:
* Đọc, tóm tắt, chú thích
Nhẹ nhàng, cảm động, nghẹn ngào, chú ý phân biệt lời kể, tả của tác giả, chú ý đọc các lời đối thoại.
1. Giôn-xi bị sưng phổi và cô rất tuyệt vọng, chán nản.
2. Giôn-xi tin rằng khi chiếc lá cuối cùng rụng xuống cũng là lúc cô chết
3. Xiu và cụ Bơ-men đều rất lo lắng
4. Cụ Bơ-men đã vẽ chiếc lá cuối cùng trong đêm mưa tuyết.
5. Giôn-xi khỏe trở lại còn cụ Bơ-men chết vì bệnh sưng phổi.
19
Tiết 29, 30 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
I. Đọc tìm hiểu chung
1. Tác giả :
2. Tìm hiểu chung về văn bản:
* Đọc, tóm tắt, chú thích
Xiu và Giôn-xi là 2 nữ họa sĩ trẻ sống trong một khu nhà trọ.Giôn-xi mắc bệnh viêm phổi, cô không chịu chữa trị, tuyệt vọng không muốn sống tiếp. Hằng ngày cô ngắm những chiếc lá thường xuân và đợi chiếc lá cuối cùng rơi là cô cũng lìa đời. Biết được ý định đó, cụ Bơ- men đã lặng lẽ vẽ chiếc lá thường xuân cuối cùng vào đêm mưa gió. Giôn-xi nhìn chiếc lá cuối cùng không rụng nên quyết tâm vực lại mình, cuối cùng cô khỏi bệnh. Còn cụ Bơ-men thì chết vì sưng phổi khi sáng tạo kiệt tác chiếc lá cuối cùng cứu sống Giôn-xi.
- Thường xuân:



20
Tác phẩm nghệ thuật đặc sắc.
(còn gọi là trường xuân): một loại cây leo, bám vào tường gạch, lá rụng dần về mùa đông
Tiết 29, 30 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
I. Đọc tìm hiểu chung
1. Tác giả :
2. Tìm hiểu chung về văn bản:
* Đọc tóm tắt, chú thích
- Kiệt tác:
Đoạn 1: “Khi hai người ….tảng đá” => cụ Bơ-men và Xiu lên gác thăm Giôn-xi.
Đoạn 2:”Sáng hôm sau….thế thôi” => chiếc lá cuối cùng không rụng và Giôn-xi đã qua cơn nguy hiểm.
Đoạn 3: Còn lại => Xiu kể cho Giôn-xi đang bình phục về cái chết bất ngờ của cụ Bơ-men.
21
 Trình tự câu chuyện liền mạch theo dòng thời gian và sự việc tiếp nối
Tiết 29, 30 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
Bố cục:
 ? Em nêu bố cục đoạn trích?
* Hoàn cảnh sống:
Là một nữ hoạ sĩ nghèo
Bị sưng phổi nặng, không có tiền mua thuốc.
=> Nghèo túng, bệnh tật -> Tội nghiệp.
1. Nhân vật Giôn-xi
Trong văn bản giôn-xi được giới thiệu như thế nào?
II. Tìm hiểu chi tiết văn bản
*Diễn biến tâm trạng của Giôn - xi
Diễn biến tâm trạng Giôn - xi lúc đầu và sau như thế nào?
Diễn biến tâm trạng của Giôn - xi
Chán nản, tuyệt vọng; Thờ ơ trước sự quan tâm của mọi người
“Khi nào chiếc lá cuối cùng rụng xuống thì mình cũng lìa đời.”=> Ngớ ngẩn, đáng thương.
Thấy chiếc lá cuối cùng không rụng: Lấy lại nghị lực sống và dần hồi phục => Tự trách bản thân.
- Lúc đầu:
- Suy nghĩ:
- Sau đó:
Giôn-xi hồi phục
Vì chiếc lá cuối cùng không rụng.
 Tiếp thêm nghị lực sống cho Giôn - xi

Vì tình yêu thương của Xiu
Nghị lực và tình yêu cuộc sống giúp con người ta ntn?
Theo em, nguyên nhân nào khiến Giôn-xi dần hồi phục, thoát khỏi bệnh tật nguy hiểm?
Diễn biến tâm trạng của Giôn - xi
Chán nản, tuyệt vọng; Thờ ơ trước sự quan tâm của mọi người
“Khi nào chiếc lá cuối cùng rụng xuống thì mình cũng lìa đời.”=> Ngớ ngẩn, đáng thương.
Thấy chiếc lá cuối cùng không rụng: Lấy lại nghị lực sống và dần hồi phục => Tự trách bản thân.
- Lúc đầu:
- Suy nghĩ:
- Sau đó:
Nếu trong cuộc sống em gặp khó khăn và bất hạnh, em có thái độ và cách sống như thế nào?
Biết quý trọng bản thân
Tạo cơ hội cho mình vượt qua khó khăn
Có nghị lực, niềm tin vượt lên cuộc sống
Hãy vượt lên chính bản thân mình
CÙNG CHIA SẺ
Hãy sống để yêu thương, lạc quan vượt lên khó khăn, có niềm tin và nghị lực tình yêu vào cuộc sống
 Ai có nỗi tự ti về bản thân thì người đó mới là người có bệnh
2. Nhân vật Xiu
Tìm những chi tiết cho thấy tấm lòng yêu thương của Xiu giành cho Giôn - xi
- Là một họa sĩ nghèo, thuê chung căn hộ, coi nhau như chị em thân thiết.
? Xiu và Giôn –xi có mối quan hệ như thế nào ?
Tấm lòng yêu thương của Xiu dành cho Giôn - xi
Quan tâm, chăm sóc, động viên Giôn xi
Lo sợ khi thấy lá thường xuân rụng dần
Lo lắng cực độ khi Giôn-xi nhờ kéo rèm lên
Ngạc nhiên + vui mừng khi thấy chiếc lá chưa rụng
Xiu không biết việc cụ Bơ – men vẽ chiếc lá và tâm trạng lo lắng vẫn đeo đẳng cô cho tới khi biết được sự thật.
Theo em, Xiu có biết trước việc cụ Bơ men đã vẽ chiếc lá không?
Theo em, nếu Xiu biết trước việc cụ Bơ men đã vẽ chiếc lá, câu chuyện có hấp dẫn hơn không?
- Nếu Xiu biết trước ý định của cụ Bơ-men  Truyện sẽ kém hay đi vì Xiu không bị bất ngờ và người đọc không được chứng kiến và thấu hiểu tâm trạng lo lắng, thấm đượm tình người của cô.
Xiu là người như thế nào?
2. Nhân vật Xiu
- Là một họa sĩ nghèo, thuê chung căn hộ, coi nhau như chị em thân thiết.
=> Xiu là người chị bao dung, giàu tình yêu thương, nhẫn nại. Có tình bạn thắm thiết, thủy chung, chân thành.
3. CỤ BƠ MEN VÀ KIỆT TÁC CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
a) Nhân vật cụ Bơ - men
* Hoàn cảnh sống:
- Là một hoạ sĩ vô danh, ngoài 60 tuổi, kiếm sống bằng việc làm mẫu vẽ cho các hoạ sĩ trẻ.
Mơ ước cháy bỏng vẽ được một kiệt tác mà chưa thực hiện được.
Già yếu, cô độc, thất bại trong sự nghiệp
* Tấm lòng yêu thương của cụ
Bơ – men dành cho Giôn - xi
Lúc đến thăm Giôn – xi



Sau khi thăm Giôn – xi



Vẽ chiếc lá trong cơn mưa tuyết, mong cứu sống Giôn - xi
Lo lắng cho bệnh tình của Giôn – xi
Tấm lòng hi sinh cao thượng, quên mình vì người khác
Hai ngày sau cụ ốm chết
Tấm lòng nhân đạo mà O Hen – ri muốn thể hiện
* Tấm lòng yêu thương của cụ Bơ – men dành cho Giôn – xi.
b) Kiệt tác “Chiếc lá cuối cùng”
Theo em, như thế nào thì được gọi là kiệt tác?
Kiêt tác nghệ thuật phải là một tác phẩm nghệ thuật có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, đem lại niềm vui và khoái cảm thẩm mĩ cho người xem, người nghe, người đọc.
“Chiếc lá cuối cùng” là kiệt tác vì:
1
2
3
4
Chiếc lá vẽ y như thật
Chiếc lá đã cứu sống Giôn-xi.
Được vẽ bằng tình thương bao la và sự hi sinh cao thượng
Vẽ trong hoàn cảnh đặc biệt
Thông điệp
Thông điệp nhân văn:
Thông điệp nghệ thuật:
Hi sinh vì cuộc sống con người
 Tác phẩm nghệ thuật: Nghệ thuật vị nhân sinh (phải bám sát vào cuộc đời, vì con người mà phụng sự)
 Nghệ sĩ đích thực: Quan tâm đến sự sống của con người
TÌNH HUỐNG ĐẢO NGƯỢC TRUYỆN
Tìm 2 tình huống đảo ngược trong truyện và điền vào bảng sau:
Tình huống được đảo ngược
Tình huống 1



Tình huống 2




Giôn – xi mắc bệnh viêm phổi, có thể không qua khỏi  Hồi phục
Cụ Bơ – men đang khỏe mạnh, vì muốn cứu Giôn – xi mà bị sưng phổi  Chết
TỔNG KẾT
III.
1. Nghệ thuật
Tình huống bất ngờ, gây hứng thú cho người đọc.
Nghệ thuật đảo ngược tình huống
2. Nội dung
- Ca ngợi tình yêu thương cao cả của những con người nghèo khổ với nhau
- Sức mạnh của tình yêu cuộc sống đã chiến thắng bệnh tật
- Sức mạnh của giá trị nhân sinh, nhân bản của nghệ thuật chân chính
Cụ Bơ – men đã nghĩ gì khi nảy ra ý định vẽ chiếc lá thường xuân?
A. Cụ nghĩ Giôn – xi cần sống vì cô còn quá trẻ
C. Cụ nghĩ mình nên chết để cứu Giôn - xi
B. Cụ muốn để lại một kiệt tác cho đời
D. Cụ muốn trả lại niềm tin yêu cuộc sống cho Giôn - xi
Thông qua việc miêu tả tâm trạng Giôn – xi, kể lại những việc làm tốt của Xiu và cụ Bơ – men dành cho cô. Tác giả muốn:
A. Làm nổi bật tình yêu thương cao cả giữa những người nghèo khổ với nhau
C. Làm nổi bật đức tính cao cả và sự hi sinh quên mình của cụ Bơ - men
B. Làm nổi bật sự lo lắng khôn nguôi của Xiu giành cho Giôn - xi
D. Làm nổi bật nguyên nhân sâu xa quyết định sự hồi sinh của Giôn - xi
Cái chết của cụ Bơ – men có ý nghĩa như thế nào với nghệ thuật?
A. Chứng minh nghệ thuật phải vị nghệ thuật
C. Chứng minh nghệ thuật phải vị nhân sinh
B. Đó là hành động cao cả và đẹp đẽ
D. Chiếc lá sẽ sống mai trong lòng người đọc
Qua câu chuyện, em hiểu thế nào là một tác phẩm nghệ thuật được coi là kiệt tác?
A. Tác phẩm đó phải rất đẹp
C. Tác phẩm đó phải rất độc đáo
B. Tác phẩm đó phải đẹp và có ích cho cuộc sống
D. Tác phẩm đó phải đồ sộ
Nhận xét nào nói đúng nhất về con người cụ Bơ – men?
A. Là một người yêu thương và lo lắng cho số phận của Giôn – xi
C. Là một người sống lặng lẽ, âm thầm
B. Là một người cao thượng, biết quên mình vì người khác
D. Cả 3 nội dung trên đều đúng
Hướng dẫn tự học
1. Tìm đọc văn bản Gió lạnh đầu mùa của Thạch Lam và chỉ ra điểm tương đồng với văn bản CLCC.
2. Nghĩ 1 cái kết khác cho câu chuyện, vẽ minh họa cho 1 chi tiết em ấn tượng nhất
3. Soạn bài Chương trình địa pương phần tiếng Việt
+ Thống kê những từ ngữ địa phương mà em biết
+ Sưu tầm 1 số ca dao có sử dụng từ ngữ địa phương
52
Là một họa sĩ già 60 tuổi, sống độc thân.
Kiếm sống bằng cách ngồi làm mẫu vẽ cho các họa sĩ trẻ.
Ước mơ vẽ được một bức tranh kiệt tác.
- Đối lập giữa ngoại hình và tính cách
- Ước mơ cao đẹp
Tiết 29, 30 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
II. Tìm hiểu chi tiết văn bản
1. Nhân vật cụ Bơ-men
a. Gia cảnh
Trong văn bản gia cảnh cụ Bơ – men được giới thiệu như thế nào?
53
- “Sợ sệt nhìn cây thường xuân…không nói năng gì”
- Âm thầm vẽ chiếc lá trong đêm mưa gió bão tuyết
=> Tình thương vô bờ bến của con người giàu lòng nhân ái, cao thượng
b. Tấm lòng của cụ đối với Giôn-xi :
Tiết 29, 30 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
Tấm lòng của cụ Bơ – men đối với Giôn –xi như thế nào? Thể hiện qua những chi tiết nào?
54
Tiết 29, 30 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
II. Tìm hiểu chi tiết văn bản
c. Chiếc lá cuối cùng là kiệt tác :
55
Kiêt tác nghệ thuật phải là một tác phẩm nghê thuât - ở đây là bức tranh thuộc lĩnh vực hội hoạ - có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, đem lại niềm vui và khoái cảm thẩm mĩ cho người xem, người nghe, người đọc.
56
Tại sao tác giả bỏ qua chi tiết cụ Bơ-men vẽ chiếc lá mà phải đợi đến dòng cuối cùng mới cho bạn đọc biết qua lời kể của Xiu ?
Tạo bất ngờ cho Giôn-xi và cả Xiu, đồng thời mang lại cảm giác hồi hộp cho Xiu và người đọc khi Xiu kéo mành lên thì sẽ đầy hứng thú, bất ngờ khi chiếc lá cuối cùng vẫn còn đó
Tiết 29,30 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O. HEN-RI
57
Em có đồng ý với ý kiến của Xiu : chiếc lá “chính là tác phẩm kiệt xuất của cụ Bơ-men đấy” không? Vì sao ?
Đó chính là kiệt tác của cụ Bơ-men vì:
Nó sống động như thật, đánh lừa các cặp mắt nhà nghề của các cô hoạ sĩ.
Được vẽ bằng tấm lòng thương yêu, đức hi sinh thầm lặng và cao quý của người hoạ sĩ.
Chiếc lá có tác dụng nhiệm màu: cứu sống Giôn-xi, khôi phục ở cô ước mơ sáng tác.
58
Hình ảnh chiếc lá: Ở gần cuống lá còn giữ một màu xanh sẫm, nhưng rìa lá hình răng cưa đã nhuốm màu vàng úa, chiếc lá vẫn dũng cảm đeo bám vào cành.
=>kể, tả đan xen, kết hợp từ ngữ miêu tả màu sắc.
- Chiếc lá cuối cùng ấy chính là kiệt tác của cụ Bơ-men, là tác phẩm nghệ thuật bất tử.
Tiết 29, 30 Văn bản CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
c. Chiếc lá cuối cùng là kiệt tác :
Em hãy tìm chi tiết nói về hình ảnh chiếc lá “kiệt tác” của cụ Bơ – men.
Tác giả đã dùng nghệ thuật gì để nói về chiếc lá do cụ Bơ – men vẽ?
Cụ Bơ- men xứng đáng là người nghệ sĩ chân chính, sáng tạo nghệ thuật vì cuộc đời, vì cuộc sống của con người. Thật đáng trân trọng và cảm phục !
59
…khi vẽ chiếc lá cụ Bơ-men hoàn toàn không nghĩ là mình đang làm một kiệt tác. Chính vì vậy mà thông qua hình tượng này đã cho ta thấy quy luật nghiệt ngã của nghệ thuật: kiệt tác là hiếm hoi, là ngoài ý muốn của con người. Kiệt tác chỉ có giá trị khi nó hướng tới con người, phục vụ con người… Lòng vị tha, ý nghĩa của nghệ thuật là động lực giúp người hoạ sĩ sáng tạo nên những tác phẩm có giá trị .
Tiết 29,30 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
60
2.Nhân vật Xiu hay tấm lòng một người bạn
Các chi tiết:
sợ sệt nhìn cây thường xuân
… cúi khuôn mặt hốc hác
làm theo một cách chán nản
 hết lòng thương yêu chăm sóc, ân cần kiên nhẫn động viên, quan tâm bạn hơn chính bản thân mình.
Tình bạn tốt đáng trân trọng học tập.
Tiết 29,30 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
Tấm lòng của Xiu đối với Giôn –xi được khắc họa qua những chi tiết nào?
Qua những chi tiết đó em có cảm nhận gì về nhân vật Xiu?
61
Theo em Xiu được biết sự thật vào lúc nào?
Khi chưa biết được ý định của cụ Bơ-men Xiu vô cùng sợ hãi và làm theo lời Giôn-Xi một cách chán nản... Đối với Xiu tâm trạng căng thẳng chỉ diễn ra ở lần kéo mành đầu tiên. Trải qua một ngày một đêm chắc cô đã biết đó là lá vẽ (mưa, tuyết, gió vẫn dai dẵng). Có điều chưa chắc chắn tác giả là cụ Bơ-Men
Nếu Xiu biết trước ý định của cụ Bơ-Men, tác phẩm sẽ kém hay ở chỗ nào?
Xiu sẽ không bị bất ngờ, người đọc không được thưởng thức một đoạn văn thể hiện tâm trạng lo lắng đượm tình người của Xiu
62
3. Diễn biến tâm trạng của Giôn-Xi
Tiết 29,30 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
63
3. Diễn biến tâm trạng của Giôn-Xi:
- Bị sưng phổi, mệt mỏi, “Chiếc lá cuối cùng sẽ rụng, cùng lúc đó thì em sẽ chết…”
“Em là một con bé hư…”
“Muốn chết là một tội…”
“Em hi vọng sẽ vẽ được vịnh Na-plơ…”
 Từ tuyệt vọng, thản nhiên đón nhận cái chết đến hội sinh, hi vọng về tương lai tốt đẹp là nhờ chiếc lá.
Tiết 29,30 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
a. Lúc đầu:
b. Sau đó:
Kể, miêu tả tâm trạng, diễn biến tâm lí đặc sắc, đảo ngược tình huống.
Trước khi thấy chiếc lá cuối cùng tâm trạng của Giôn –xi như thế nào?
Sau khi thấy chiếc lá cuối cùng tâm trạng của Giôn –xi có gì thay đổi? Thể hiện qua những chi tiết nào?
Theo em Giôn –xi hồi sinh là do đâu?
Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì khi thể hiện sự thay đổi tâm trạng của Giôn -xi
- Lần thứ nhất kéo mành: mở to cặp mắt thẫn thờ nhìn tấm mành màu xanh. : trên cây còn một chiếc lá thường xuân.




Ngạc nhiên và nói: Em cứ tưởng là nhất định trong đêm qua nó rụng và … em sẽ chết. Cái cô đơn nhất…chuyến đi xa bí ẩn
- Lần thứ hai kéo mành: chiếc lá thường xuân vẫn còn
- Em thật là con bé hư hỏng
- Muốn chết là một tội

Muốn

ăn cháo
uống sữa
ít rượu vang đỏ
soi gương
- Hy vọng được vẽ vịnh Na - plơ
64
65
3. Diễn biến tâm trạng của Giôn-Xi
- từ tuyệt vọng, thản nhiên đón nhận cái chết đến hội sinh nhờ chiếc lá
=> bằng nghị lực, bằng tinh yêu cuộc sống, bằng sự đấu tranh và chiến thắng bệnh tật người ta có thể chữa lành bệnh cho mình.
Tiết 29,30 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
66
Tại sao khi nghe Xiu kể chuyện về cái chết của cụ
Bơ-Men, tác giả không để cho Giôn-Xi nói gì?
 Để truyện có dư âm, người đọc nhiều suy nghĩ dự đoán (cùng bâng khuâng tiếc nhớ cảm phục một lão nghệ sĩ chân chính) để sự cảm động thật sâu xa thấm thía, thấm vào tâm hồn Giôn-Xi và người đọc
Tiết 29,3 0 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
67
Giôn-Xi từ chỗ đi gần đến cái chết đến chỗ thoát khỏi cơn nguy hiểm.
Cụ Bơ-Men từ chỗ khoẻ mạnh dẫn đến cái chết bất ngờ.
*Nghệ thuật đảo ngược tình huống hai lần
 Cả hai tình huống trên đều gắn với bệnh sưng phổi và hình ảnh chiếc lá cuối cùng
Tiết 29, 30 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
*Ý nghĩa văn bản :
Chiếc lá cuối cùng là câu chuyện cảm động về tình yêu thương giữa những người họa sĩ nghèo. Qua đó, tác giả thể hiện quan niệm của mình về mục đích sáng tạo của nghệ thuật.
68
Tiết 29,30 Văn bản
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O HEN-RI
69
CỦNG CỐ
Sức mạnh của tình yêu cuộc sống chiến thắng bệnh tật
Sức mạnh và giá trị nhân sinh,nhân bản của nghệ thuật
Truyện có mấy nhân vật? Ai là nhân vật chính ? (Xiu? Giôn-xi? Bơ-men?)
Họ là những con người như thế nào?
 Nghèo khổ, bệnh tật, có tài, có tâm và say mê nghệ thuật
Hoàn cảnh số phận của họ gợi cho em suy nghĩ gì?
 một mảng hiện thực của nước Mỹ : bên cạnh cuộc sống giàu sang vẫn có những con người nghèo khổ
Cách cư xử của họ đã nói lên điều gì?
Tình yêu thương giữa những con người cùng cảnh ngộ
Qua đó em có thể phát biểu chủ đề tư tưởng của truyện?
- kết cấu chặt chẽ, đảo ngược tình huống hai lần
-miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc
Em có nhận xét gì về giá trị nghệ thuật của truyên?
Hướng dẫn học bài ở nhà
- Tìm đọc phần đầu văn bản để nắm được cốt truyện.
- Nhớ một số chi tiết hay trong tác phẩm. Nắm nội dung ghi nhớ và ý nghĩa văn bản.
Soạn bài :
Hai cây phong: _Tìm hiểu tác giả Ai-ma-tốp
_Phân tích hình ảnh hai cây phong.
Tiết tiếp theo: Chương trình địa phương ( Phần TV )
Xem và trả lời câu hỏi SGK/ 91
 
71
CHUC CÁC EM HỌC TỐT