TRƯỜNG THCS LÊ HỒNG PHONG
MÔN NGỮ VĂN 8
Kiểm tra bài cũ
VĂN BẢN
CHIẾU DỜI ĐÔ – Thiên đô chiếu
Lý Công Uẩn
I. Đọc - hiểu chú thích
1. Tác giả
- Lý Công Uẩn ( Lý Thái Tổ ) là người thông minh, nhân ái, có chí lớn, sáng lập vương triều nhà Lý.
2. Tác phẩm
- Hoàn cảnh: Lý Công Uẩn có ý định dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long.
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Tìm hiểu chung
* Thể loại:
VĂN BẢN
I. Đọc - hiểu chú thích
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Tìm hiểu chung
* Thể loại:
+ Thể chiếu (Là thể văn do vua dùng để ban bố mệnh lệnh. Chiếu có thể viết bằng văn vần, văn biền ngẫu hoặc văn xuôi; được công bố và đón nhận một cách trang trọng)
* Kiểu văn bản: Văn nghị luận
* Bố cục: 2 luận điểm:
(1) Vì sao phải dời đô ( Từ đầu -> không thể không đổi dời )
(2) Vì sao thành Đại La xứng đáng là kinh đô bậc nhất ( còn lại )
CHIẾU DỜI ĐÔ – Thiên đô chiếu
Lý Công Uẩn
VĂN BẢN
I. Đọc - hiểu chú thích
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Tìm hiểu chung
2. Đọc - hiểu chi tiết văn bản
CHIẾU DỜI ĐÔ – Thiên đô chiếu
Lý Công Uẩn

Thiên đô chiếu.
Tích Thương gia chí Bàn Canh ngũ thiên, Chu Thất Đãi Thành Vương tam tỉ. Khởi tam đại chi sổ quân câu tuần kỷ tư, vọng tự thiên tỉ? Dĩ kỳ trạch trung đồ đại, vi ức vạn thế tử tôn chi kế. Thượng cẩn thiên mệnh, hạ nhân dân nguyện, cẩn hữu thiện triếp cải; cố quốc tộ diên trường, phong tục phú phụ. Nhi Đinh Lê nhị thị, nãi tuần kỷ tư, hốt thiên mệnh, vọng đạo chi tích, thường an quyết ấp vu tư, trí thế đại phất trường, toán số đoản xúc bách tính hao tổn, vạn vật thất nghi. Trẫm thậm thống chi, bất đắc bất tỉ.
Huống Cao Vương cố đô Đại La thành, trạch thiên địa khu vực chi trung, đắc long bàn hổ cư chi thế, chính nam bắc đông tây chi vị, tiện giang sơn hướng bội chi nghi, kì địa quảng nhi thản bình, quyết thổ cao nhi sảng khải, dân cư miệt hôn điếm chi khôn, vạn vật cực phồn phu chi phong. Biến lãm Việt bang, tư vi thắng địa, thành tứ phương bức thấu chi yếu hội, vi vạn đế vương chi thượng đô. Trẫm dục nhân thử địa lợi, dĩ định quyết cư, khanh đẳng dĩ vi hà như ?





VĂN BẢN
I. Đọc - hiểu chú thích
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Đọc – Tìm hiểu chung.
2. Đọc - hiểu chi tiết văn bản
CHIẾU DỜI ĐÔ – Thiên đô chiếu
Lý Công Uẩn
VĂN BẢN
II. Đọc - hiểu văn bản
2. Đọc - hiểu chi tiết văn bản
a, Lí do dời đô
*. Việc dời đô của nhà Thương, nhà Chu
- Nhà Thương : 5 lần
- Nhà Chu : 3 lần
+ Mục đích:
- Đóng đô ở nơi trung tâm
- Mưu toan nghiệp lớn
- Trên vâng mệnh trời, dưới theo ý dân.
+ Kết quả: Vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh
*. Việc không dời đô của nhà Đinh, Lê:
+ Nguyên nhân:
- Theo ý riêng mình
- Khinh thường mệnh trời
- Không noi theo dấu cũ
+ Hậu quả: Số vận ngắn ngủi, trăm họ hao tổn
“Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi”
- So sánh, đối chiếu
- Dẫn chứng cụ thể, tiêu biểu; lí lẽ mạch lạc
- Kết hợp hài hoà lí và tình
-Việc dời đô là cấp thiết:
vì nước, vì dân
Khát vọng về một đất nước cường thịnh, trường tồn
CHIẾU DỜI ĐÔ – Thiên đô chiếu
Lý Công Uẩn
VĂN BẢN
I. Đọc - hiểu chú thích
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Đọc – Tìm hiểu chung.
2. Đọc - hiểu chi tiết văn bản
a, Lí do dời đô
*. Việc dời đô của nhà Thương, nhà Chu
- Quyết định dời đô là việc làm chính nghĩa, thể hiện thực lực lớn mạnh, ý chí tự cường của nước ta.
- Chứng tỏ Lí Công Uẩn là người có tầm nhìn xa trông rộng, tình cảm chân thành sâu sắc vì nước vì dân.
*. Việc không dời đô của nhà Đinh, Lê:
CHIẾU DỜI ĐÔ – Thiên đô chiếu
Lý Công Uẩn
Toàn cảnh Hoa Lư - Ninh Bình
CHIẾU DỜI ĐÔ – Thiên đô chiếu
Lý Công Uẩn
VĂN BẢN
VĂN BẢN
I. Đọc - hiểu chú thích
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Đọc – Tìm hiểu chung.
2. Đọc - hiểu chi tiết văn bản
trạch
thiên
địa
khu
vực
chi
trung
đắc
long
bàn
hổ
cứ
chi
thế
chính
Nam
Bắc
Đông
Tây
chi
vị
tiện
giang
sơn
hướng
bội
chi
nghi
b.Đại La xứng đáng là kinh đô
bậc nhất
CHIẾU DỜI ĐÔ – Thiên đô chiếu
Lý Công Uẩn
C�U H?I :Theo tỏc gi?, d?a th? th�nh D?i La cú nh?ng thu?n l?i gỡ d? cú th? ch?n l�m noi dúng dụ ? (Chỳ ý v? trớ d?a lý, hỡnh th? sụng nỳi, s? thu?n ti?n trong giao luu phỏt tri?n ).
CHIẾU DỜI ĐÔ – Thiên đô chiếu
Lý Công Uẩn
VĂN BẢN
VĂN BẢN
I. Đọc - hiểu chú thích
II. Đọc - hiểu văn bản
b.Đại La xứng đáng là kinh đô bậc nhất
Những lợi thế của thành Đại La
*Lịch sử: Kinh đô cũ của Cao Vương
* Vị trí địa lí:
+ Trung tâm trời đất
+Thế rồng cuộn hổ ngồi
+ Rộng, bằng, cao thoáng
* Đời sống dân cư:
+Dân cư thoát cảnh ngập lụt
+ muôn vật phong phú tốt tươi
*Vị thế chính trị, văn hoá:
+Chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương
+ Kinh đô bậc nhất của Đế vương muôn đời
“Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy
để định chỗ ở. Các khanh nghĩ thế nào?”
- Thế rồng cuộn hổ ngồi: thế đất giống hình rồng cuộn, hổ ngồi, được coi là thế đất đẹp, sẽ phát triển thịnh vượng.
-Thắng địa: chỗ đất có phong cảnh, địa thế đẹp.
-Trọng yếu: là nơi hết sức quan trọng, có tính chất cơ bản, mấu chốt.
Quý hiếm, sang trọng, đẹp đẽ, có nhiều khả năng phát triển.
CHIẾU DỜI ĐÔ – Thiên đô chiếu
Lý Công Uẩn
VĂN BẢN
I. Đọc - hiểu chú thích
II. Đọc - hiểu văn bản
b.Đại La xứng đáng là kinh đô bậc nhất
Những lợi thế của thành Đại La
*Lịch sử: Kinh đô cũ của Cao Vương
* Vị trí địa lí:
+ Trung tâm trời đất
+Thế rồng cuộn hổ ngồi
+ Rộng, bằng, cao thoáng
* Đời sống dân cư:
+Dân cư thoát cảnh ngập lụt
+ muôn vật phong phú tốt tươi
*Vị thế chính trị, văn hoá:
+Chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương
+ Kinh đô bậc nhất của Đế vương muôn đời
“Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy
để định chỗ ở. Các khanh nghĩ thế nào?”
Đại La
CHIẾU DỜI ĐÔ – Thiên đô chiếu
Lý Công Uẩn
VĂN BẢN
I. Đọc - hiểu chú thích
II. Đọc - hiểu văn bản
b.Đại La xứng đáng là kinh đô bậc nhất
Những lợi thế của thành Đại La
*Lịch sử: Kinh đô cũ của Cao Vương
* Vị trí địa lí:
+ Trung tâm trời đất
+Thế rồng cuộn hổ ngồi
+ Rộng, bằng, cao thoáng
* Đời sống dân cư:
+Dân cư thoát cảnh ngập lụt
+ muôn vật phong phú tốt tươi
*Vị thế chính trị, văn hoá:
+Chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương
+ Kinh đô bậc nhất của Đế vương muôn đời
“Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy
để định chỗ ở. Các khanh nghĩ thế nào?”
- Cuối văn bản: là câu hỏi chứ không phải mệnh lệnh mang tính chất đối thoại, đồng cảm giữa vua và dân, thuyết phục bằng lí và tình đó là nguyện vọng của vua và dân. Ý nguyện của vua trở thành ý nguyện của thần dân trăm họ


- Kết thúc ấy làm cho bài chiếu mang tính chất mệnh lệnh nghiêm khắc, độc thoại trở thành đối thoại, có phần dân chủ cởi mở, tạo ra sự đồng cảm ở mức độ nhất định giữa vua, dân và bầy tôi
CHIẾU DỜI ĐÔ – Thiên đô chiếu
Lý Công Uẩn
VĂN BẢN
I. Đọc - hiểu chú thích
II. Đọc - hiểu văn bản
b.Đại La xứng đáng là kinh đô bậc nhất
Những lợi thế của thành Đại La
*Lịch sử: Kinh đô cũ của Cao Vương
* Vị trí địa lí:
+ Trung tâm trời đất
+Thế rồng cuộn hổ ngồi
+ Rộng, bằng, cao thoáng
* Đời sống dân cư:
+Dân cư thoát cảnh ngập lụt
+ muôn vật phong phú tốt tươi
*Vị thế chính trị, văn hoá:
+Chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương
+ Kinh đô bậc nhất của Đế vương muôn đời
“Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy
để định chỗ ở. Các khanh nghĩ thế nào?”
- Câu văn biền ngẫu
Dẫn chứng
chọn lọc, sâu sắc, toàn diện.
- Lập luận chặt chẽ, thấu lí ,đạt tình
Đại La hội tụ đủ các yếu tố:
Thiên thời,
Địa lợi,
Nhân hoà
CHIẾU DỜI ĐÔ – Thiên đô chiếu
Lý Công Uẩn
VĂN BẢN
I. Đọc - hiểu chú thích
II. Đọc - hiểu văn bản
b.Đại La xứng đáng là kinh đô bậc nhất
Những lợi thế của thành Đại La
*Lịch sử: Kinh đô cũ của Cao Vương
* Vị trí địa lí:
+ Trung tâm trời đất
+Thế rồng cuộn hổ ngồi
+ Rộng, bằng, cao thoáng
* Đời sống dân cư:
+Dân cư thoát cảnh ngập lụt
+ muôn vật phong phú tốt tươi
*Vị thế chính trị, văn hoá:
+Chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương
+ Kinh đô bậc nhất của Đế vương muôn đời
“Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy
để định chỗ ở. Các khanh nghĩ thế nào?”
- Ý nguyện của vua trở thành ý nguyện của thần dân trăm họ.
- Vua sáng tôi hiền, đất nước thanh bình thịnh trị, cuộc sống nông dân ấm no hạnh phúc
+ Dời đô từ vùng núi Hoa Lư ra vùng đồng bằng đất rộng chứng tỏ triều đình nhà Lí đủ sức chấm dứt nạn phong kiến cát cứ.
+ Định đô ở Thăng Long là thực hiện nguyện vọng của nhân dân thu giang sơn về một mối, nguyện vọng xây dựng đất nước độc lập, tự cường.
CHIẾU DỜI ĐÔ – Thiên đô chiếu
Lý Công Uẩn
VĂN BẢN
I. Đọc - hiểu chú thích
II. Đọc - hiểu văn bản
III. Tổng kết.
1. Nghệ thuật
Kết cấu chặt chẽ; chứng cứ xác thực, lý lẽ rành mạch; câu văn biền ngẫu hài hoà cân xứng; lập luận giàu sức thuyết phục lý kết hợp với tình…
2. Nội dung
“Chiếu dời đô” phản ánh khát vọng của nhân dân về một đất nước độc lập, thống nhất; phản ánh ý chí tự cường của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh.
* 1: “Chiếu dời đô” là áng văn chính luận đặc sắc. Theo em những nét đặc sắc này được tạo nên bởi những yếu tố nào?
* 2: Sự ra đời của văn bản “Chiếu dời đô” có ý nghĩa gì?
CHIẾU DỜI ĐÔ – Thiên đô chiếu
Lý Công Uẩn
VĂN BẢN
I. Đọc - hiểu chú thích
II. Đọc - hiểu văn bản
III. Tổng kết.
1. Nghệ thuật
2. Nội dung
IV. Luyện tập.
* Em học tập được gì về cách viết văn nghị luận qua văn bản này?
- Cách triển khai luận điểm, luận cứ rành mạch, rõ ràng; cách lập luận chặt chẽ; cách đưa dẫn chứng xác thực; biết phối hợp yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận …
* Qua văn bản này em hiểu gì về Lí Thái Tổ?
- Một đấng minh quân chăm lo cho lợi ích muôn dân và đất nước; có tầm nhìn xa rộng, sáng suốt về thời cuộc; có ý chí tự lực, tự cường …Tài đức vẹn toàn
CHIẾU DỜI ĐÔ – Thiên đô chiếu
Lý Công Uẩn
Sơ đồ bài học
Chiếu
dời đô
(mệnh
lệnh
+
ý kiến)
Lý do dời đô cũ
(Hoa Lư không còn
phù hợp)
Đại La kinh đô
bậc nhất
(Đại La mảnh đất lý tưởng)
Gương sáng đời xưa
(Dời đô đúng nên phát triển)
Thực tế triều Đinh Lê
(Định đô chưa đúng,
khó phát triển)
Lợi thế của Đại La
(Lý tưởng về mọi mặt)
Quyết định của nhà vua
(Quyết định dời đô)
Bài 1. Hãy sắp xếp các ý dưới đây theo trình tự lý lẽ mà Lí Thái Tổ đưa ra để khẳng định việc dời đô là cân thiết.
a. Thuyết phục người nghe bằng cách chỉ rõ những điều kiện thuận lợi của thành Đại La.
b. Đưa ra những dẫn chứng lịch sử chứng tỏ việc dời đô xưa nay không phải là tuỳ tiện mà vì lợi ích muôn dân, vương triều vững mạnh, phù hợp với ý dân và mệnh trời.
c. Kết luận: Thật là chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời.
d . Kinh đô Hoa Lư không thích hợp nữa bởi nó không đáp ứng được những yêu cầu trên.
Bài 2 . Nối các ý ở cột A
và B cho đúng.
Cột A
Cột B
1. Đại Cồ Việt
4. Âu Lạc
3. Đại Việt
2. Văn Lang
a. Phong Châu
d. Thăng Long
c. Hoa Lư
b. Cổ Loa
b – d – a – c
VĂN BẢN
I. Đọc - hiểu chú thích
II. Đọc - hiểu văn bản
III. Tổng kết.
IV. Luyện tập.
CHIẾU DỜI ĐÔ – Thiên đô chiếu
Lý Công Uẩn
Thiên Đô Chiếu




Hướng dẫn học tập
- Học thuộc lòng văn bản “Chiếu dời đô”
- Hoàn thiện sơ đồ bài học
- Soạn bài “Nước Đại Việt ta”
CHIẾU DỜI ĐÔ – Thiên đô chiếu
Lý Công Uẩn
VĂN BẢN
BÀI GIẢNG KẾT THÚC

CẢM ƠN CÁC EM HỌC SINH 8A2 ĐÃ CHÚ Ý THEO DÕI


******