BÀI 18: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG
DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
CHƯƠNG IV:
ỨNG DỤNG DI TRUYỀN HỌC
KIỂM TRA BÀI CŨ
Cho các quần thể sau:
P1 : 0,25 AA : 0,5Aa : 0,25 aa.
P2 : 0,7 AA : 0,2 Aa : 0,1 aa
Quần thể nào đã cân bằng di truyền, quần thể nào chưa cân bằng di truyền. Nêu điều kiện để một quần thể ngẫu phối đạt trạng thái cân bằng di truyền?
I. TẠO GIỐNG THUẦN DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP:
1- Mục đích:
2- Quy trình:
3- Vai trò:
II. TẠO GIỐNG CÓ ƯU THẾ LAI CAO:
1- Khái niệm ưu thế lai
2- Cơ sở khoa học của hiện tượng ưu thế lai
3- Phương pháp tạo ưu thế lai
Tiết 18– Bài 18: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
CẤU TRÚC BÀI
HOẠT ĐỘNG 1: MỘT SỐ KIẾN THỨC CĂN BẢN
Yêu cầu: Dựa vào tài liệu SGK, Điện thoại có internet để tìm hiểu về kiến thức (thời gian hoạt động 3 phút)
Giống thuần là gì?
Những biến dị nào di truyền được?
Khái niệm biến dị tổ hợp?
DỰ KIẾN NỘI DUNG KIẾN THỨC HOẠT ĐỘNG 1: MỘT SỐ KIẾN THỨC CĂN BẢN
Giống thuần là giống có đặc tính di truyền đồng nhất và ổn định, các thế hệ con cháu sinh ra giống với thế hệ trước (không phân ly kiểu gen, kiểu hình)
Những biến dị di truyền: Biến dị tổ hợp, đột biến và ADN tái tổ hợp
Khái niệm biến dị tổ hợp: là biến dị xuất hiện do sự tổ hợp vật chất di truyền của bố mẹ trong quá trình sinh sản hữu tính.
 là nguồn nguyên liệu phong phú cho chọn giống và tiến hóa
Cơ chế:
2. Quy trình:
I. TẠO GIỐNG THUẦN DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
Tiết 21: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
Các gen nằm trên các NST khác nhau sẽ phân li độc lập tạo tổ hợp gen mới.
Cơ chế:
2. Quy trình:
Bước 1: Tạo ra các dòng thuần chủng khác nhau
Bước 2: Lai giống và chọn lọc ra những tổ hợp gen mong muốn
Bước 3: Cá thể có tổ hợp gen mong muốn tự thụ phấn hoặc giao phối gần để tạo ra các dòng thuần chủng
I. TẠO GIỐNG THUẦN DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
Tiết 21: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
Các gen nằm trên các NST khác nhau sẽ phân li độc lập tạo tổ hợp gen mới.
Cơ chế:
2. Quy trình:
I. TẠO GIỐNG THUẦN DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
Tiết 21: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
3. Ví dụ minh họa:
Một phần trong sơ đồ tạo giống lùn năng suất cao
Giống lúa Dee-geo woo-gen
Giống lúa IR8
Thu hoạch giống lúa IR8
II. TẠO GIỐNG CÓ ƯU THẾ LAI CAO
1. Khái niệm ưu thế lai.
Bố
Mẹ
CON LAI F1
I. TẠO GIỐNG THUẦN DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
Tiết 21: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
II. TẠO GIỐNG CÓ ƯU THẾ LAI CAO
1. Khái niệm ưu thế lai.
I. TẠO GIỐNG THUẦN DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
Tiết 21: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
Mẹ: Lợn Ỉ
Bố: Lanđrat
X
Lợn Ỉ lai
II. TẠO GIỐNG CÓ ƯU THẾ LAI CAO
1. Khái niệm ưu thế lai.
I. TẠO GIỐNG THUẦN DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
Tiết 21: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
2. Cơ sở di truyền của ưu thế lai.
AABBCC AaBbCc aabbcc
AAbbCC Ưu thế lai aaBBcc
- Giả thuyết siêu trội
Giả thuyết siêu trội đã giải thích về ưu thế lai như thế nào?
Khi ở trạng thái dị hợp về nhiều cặp gen, con lai có được kiểu hình vượt trội nhiều mặt so với bố mẹ ở trạng thái đồng hợp.
Tiết 21: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
3. Phương pháp tạo ưu thế lai.
Dòng C
x
Dòng D
Dòng E
Con lai
Dòng G
x
Tiết 21: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
3. Phương pháp tạo ưu thế lai.
Ưu thế lai biểu hiện cao nhất ở F1, sau đó giảm dần qua các thế hệ. Thường dùng con lai F1 vào mục đích kinh tế (thương phẩm) mà không dùng làm giống.
Tại sao ưu thế lai giảm dần qua các thế hệ?
F1 x F1: ♂ AaBbCc x ♀ AaBbCc
F2 :
AaBbCc = 2/4 x 2/4 x 2/4 = 8/64 = 1/8
Trình bày ưu nhược điểm của phương pháp tạo ưu thế lai?
* Ưu điểm: Con lai có năng suất cao, được sử dụng vào mục đích kinh tế.
* Nhược điểm: tốn nhiều công sức, tốn kém.
 F1: 1 tạ/10 tháng tuổi. Tỉ lệ nạc > 40%.
Thành tựu ứng dụng ưu thế lai trong sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam.
Thành tựu ứng dụng ưu thế lai trong sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam.
Ngô lai khác dòng năng suất tăng 30%
Su hào lai: 1 → 1,5 kg/củ
Thành tựu ứng dụng ưu thế lai trong sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam.
Giống lúa mới có tên gọi HYT100, cho gạo ngon, cơm mềm, có mùi thơm nhẹ, đã được đăng ký thương hiệu độc quyền Thiên Hương HYT100.
Thành tựu ứng dụng ưu thế lai trong sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam.
Ngô rau, cà chua VT3: ưu thế lai
Tạo ra từ lai đơn giữa 2 dòng 244/2649 x LV2D
Ngắn ngày, chín sớm,15-18 quả/ cây, thu hoạch kéo dài
Ngô rau
Cà chua VT3
Thành tựu ứng dụng ưu thế lai trong sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam.
Cà chua HT.42 – Chất lượng cao khẩu vị ngọt, quả chắc, có thể cất giữ và vận chuyển mà không gây hỏng
Thành tựu ứng dụng ưu thế lai trong sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam.
Cá lai đẹp hơn
Tạo giống ưu thế lai F1
Giống cá
x
Trê châu phi
Trê vàng
Trê lai
Thành tựu ứng dụng ưu thế lai trong sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam.
Trê lai to hơn
Thành tựu ứng dụng ưu thế lai trong sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam.
Vịt cỏ
Vịt Anh đào
Vịt Bạch tuyết = ( Vịt cỏ x Vịt Anh đào )
Trọng lượng to hơn vịt cỏ, biết kiếm mồi, lông dùng làm len
Vịt bạch tuyết
Bò Sin
Thành tựu ứng dụng ưu thế lai trong sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam.
Vì F1 có ưu thế lai
Vì F1 có kiểu gen đồng hợp
Vì thế hệ sau có hiện tượng phân tính
Vì tỉ lệ dị hợp giảm, đồng hợp tăng nên biểu hiện ưu thế lai giảm
 Vì sao người ta không dùng con lai kinh tế để nhân giống ?
05
Khi lai kinh tế, người ta thường dùng đực giống cao sản ngoại nhập, con cái giống địa phương, vì:
Con đực giống ngoại nhập có khả năng giao phối với nhiều con cái địa phương
Con lai có khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu và chăn nuôi của giống mẹ
Con lai có sức tăng sản của giống bố..
Cả A, B và C
05
CHÀO TẠM BIỆT!