CHỦ ĐỀ: XÁC ĐỊNH SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ
VÀO MỘT TRONG 3 YẾU TỐ CHIỀU DÀI TIẾT DIỆN,VẬT LIỆU DÂY DẪN
I. Xác định sự phụ thuộc cảu điện trở dây dẫn vào 1 trong những yếu tố khác nhau.
Những yếu tố có thể ảnh hưởng tới điện trở của dây: Vật liệu; chiều dài; tiết diện.
2. Cần phải xác định xem điện trở của dây dẫn có phụ thuộc vào chiều dài dây ta cần phải dữ nguyên yếu tố nào? Và thay đổi yếu tố nào?
II. Thí nghiệm kiểm tra sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài, tiết diện, vật liệu của dây dẫn.
Đo điện trở của dây dẫn có chiều dài l, 2l, 3l nhưng có tiết diện như nhau và được làm từ cùng loại vật liệu. So sánh các giá trị điện trở tìm ra mối quan hệ giữa điện trở và chiều dài dây dẫn.
Dự kiến cách làm:
- Một dây dẫn dài l có điện trở R. Nếu cho rằng dây dẫn cùng loại đó dài 2l là gồm hai dây dẫn dài l được mắc nối tiếp với nhau thì hãy dự đoán xem dây dẫn này có điện trở là bao nhiêu? Tương tự như thế một dây dẫn có chiều dài 3l sẽ có điện trở là bao nhiêu?

K
A
B
0,5
0
1
1,5
A
+
-
A
(1)
Chiều dài 1l
Hình a.
U=6V; I=1,5A
K
A
B
0,5
0
1
1,5
A
+
-
A
(2)
Hình b.
(1)
Chiều dài 2l
U=6V; I=0,75A
K
A
B
0,5
0
1
1,5
A
+
-
A
(1)
(2)
(3)
Hình c.
Chiều dài 3l
U=6V; I=0,5A
Nhận xét:
- Vậy điện trở của dây dẫn phụ thuộc như thế nào vào chiều dài dây?
=> Với các dây dẫn cùng tiết diện, cùng làm từ một loại vật liệu thì điện trở tỉ lệ thuận với chiều dài của dây dẫn R ~ l.
Kết quả thí nghiệm.
2. Thí nghiệm 2:
1. Mắc dây dẫn có tiết diện S1 (ứng với đường kính tiết diện là d1) như sơ đồ mạch điện hình 8.3.
Đóng công tắc, đọc và ghi các giá trị đo được vào bảng 1
I1
U1
2. Thay dây dẫn có tiết diện S2 (ứng với đường kính tiết diện là d2 (có cùng chiều dài, cùng vật liệu
S2
R2
I2
U2
R1
R2
K
A
B
0,5
0
1
1,5
A
+
-
A
R1=U1/I1= 6/0,5= 12
S1- R1 (d1)
Thí nghiệm với dây có tiết diện S1
II. THÍ NGHIỆM KIỂM TRA
K
A
B
0,5
0
1
1,5
A
+
-
A
R1=U1/I1= 6/1= 6
S2 - R2 (d2)
. Thí nghiệm với dây có tiết diện S2
Ghi kết quả vào bảng 1
U1= 6
U2= 6
I1= 0,5
R1= 12
I2 = 1
R2= 6
II. THÍ NGHIỆM KIỂM TRA
..
II. Thí nghiệm kiểm tra:
a)kết quả thí nghiệm kiểm tra đã cho :
S = r2.Π (r bán kính)
d = 2r (đường kính)
Lưu ý:
Suy ra
.b)Nhận xét
2.TN2
3.Thí nghiệm 3 :
a)Bảng ghi kết quả thí nghiệm

b)KL:Điện trở dây dẫn phụ thuộc vào vật liệu làm dây dẫn
b)Kết luận:
Điện trở dây dẫn phụ thuộc vào vật liệu làm dây dẫn
Điện trở suất:
Rnhôm= 2.8.10-8 Ω
Rđồng= 1,7.10-8 Ω
Điện trở suất:
Để đặt trưng cho sự khác nhau của vật liệu làm dây người ta đưa ra khái niệm điện trở suất
Điện trở suất của một vật liệu có trị số bằng điện trở của một đoạn dây dẫn hình trụ được làm bằng vật liệu đó có chiều dài 1m và có tiết diện 1m2
Kí hiệu : ρ ( rô )
Đơn vị : Ωm ( ôm mét )
TIẾT 8: CÔNG THỨC TÍNHĐIỆNTRỞ
Bảng điện trở suất của một số chất (ở 200C):
Công thức điện trở

Suy ra công thức:
*Gi�o d?c mơi tru?ng
+ Di?n tr? l� nguy�n nh�n g�y ra s? t?a nhi?t tr�n d�y, nhi?t lu?ng t?a ra tr�n d�y l� vơ ích, l�m hao phí di?n nang.
+ M?i d�y d?n ch?u du?c m?t cu?ng d? dịng di?n x�c d?nh.
Nếu sử dụng dây không đúng cường độ dòng điện cho phép thì gây ra hiện tượng gì?
Trả lời: Làm dây dẫn nóng chảy, gây ra hỏa hoạn
*Tiết kiệm năng lượng:
Để tiết kiệm điện năng ta cần sử dụng dây
dẫn có điện trở lớn hay nhỏ?
Trả lời: Dây dẫn có điện trở nhỏ

III. VẬN DỤNG:
C2: Mắc một bóng đèn vào hiệu điện thế không đổi bằng dây dẫn ngắn thì bóng đèn sáng bình thường, nhưng nếu thay bằng dây dẫn khá dài có cùng tiết diện và được làm cùng từ loại vật liệu thì đèn sáng yếu hơn. Hãy giải thích tại sao?
Khi giữ HĐT không đổi, nếu mắc đèn vào HĐT này vào dây dẫn dài thì điện trở của đoạn mạch càng lớn. Theo định luật Ôm, cường độ dòng điện chạy qua đèn càng nhỏ và đèn sáng yếu hơn
Trả lời:
Hình minh hoạ


C4 Tính điện trở của đoạn dây dẫn đồng dài l = 4m có tiết diện tròn, đường kính d=1mm (lấy =3,14)
Tóm tắt
l = 4m
d=1mm=10-3 m
=1,7.10-8 m
R=?
Giải:
Tiết diện dây dẫn:
Điện trở dây dẫn:
IV.BÀI TẬP VẬN DỤNG:
C5 Từ bảng 1 hãy tính:
Điện trở sợi dây nhôm dài 2m có tiết diện 1mm2.
Điện trở của sợi dây nikêlin dài 8m, có tiết diện tròn và đường kính là 0,4mm (lấy =3,14)
Điện trở sợi dây đồng dài 400m và có tiết diện 2mm2
Tóm tắt
a)
l = 2m
S=1mm2=10-6 m2
=2,8.10-8 m
R=?
Giải:
Điện trở dây dẫn:
IV.BÀI TẬP VẬN DỤNG:
TIẾT 9 .BÀI TẬP VẬN DỤNG
III. Vận dụng:
C5 Từ bảng 1 hãy tính:
Điện trở sợi dây nhôm dài 2m có tiết diện 1mm2.
Điện trở của sợi dây nikêlin dài 8m, có tiết diện tròn và đường kính là 0,4mm (lấy =3,14)
Điện trở sợi dây đồng dài 400m và có tiết diện 2mm2
Tóm tắt
b)
l = 8m
d=0,4mm=0,4.10-3 m
=0,4.10-6 m
R=?
Giải:
Tiết diện dây dẫn:
Điện trở dây dẫn:
III. Vận dụng:
C5 Từ bảng 1 hãy tính:
Điện trở sợi dây nhôm dài 2m có tiết diện 1mm2.
Điện trở của sợi dây nikêlin dài 8m, có tiết diện tròn và đường kính là 0,4mm (lấy =3,14)
Điện trở sợi dây đồng dài 400m và có tiết diện 2mm2
Tóm tắt
c)
l = 400m
S=2mm2=2.10-6 m2
=1,7.10-8 m
R=?
Giải:
Điện trở dây dẫn:
Hướng dẫn
C6 Một sợi dây tóc bóng đèn làm bằng vonfam ở 200C có điện trở 25 , có tiết diện tròn bán kính 0,01mm. Hãy tính chiều dài của dây tóc này (lấy =3,14)
Tóm tắt
R=25
r=0,01mm=0,01.10-3 m
=5,5.10-8 m
l = ?m
Giải:
Tiết diện dây dẫn:
Điện trở dây dẫn:
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
*Đối với bài học ở tiết này:
Đọc “Có thể em chưa biết”
Học thuộc bài
Làm bài tập: C6/sgk/ trang27
9.1  9.9 sách bài tập/ trang 24,25
* Đối với bài học ở tiết sau:
Chuẩn bị bài 10 “ BIẾN TRỞ - ĐIỆN TRỞ DÙNG TRONG KĨ THUẬT” Tìm hiểu trước phần cấu tạo và hoạt động của biến trở