CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ
NGUYỄN TUÂN


GV: TRƯƠNG THỊ THÁI HÒA
I. ĐỌC - HIỂU CHÚ THÍCH
1. TÁC GIẢ
- Nguyễn Tuân là nhà văn lớn, một nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp.
- Ông đặc biệt thành công ở thể tùy bút với phong cách tài hoa và độc đáo.
- Những tác phẩm chính của Nguyễn Tuân: Vang bóng một thời, Thiếu quê hương, Chiếc lư đồng mắt cua, Người lái đò sông Đà...
bãi
cát
dài,
lại
bãi
cát
dài
2. VĂN BẢN
a. Xuất xứ:
Trích từ tập truyện “Vang bóng một thời”
b. Chủ đề:
Câu chuyện về chí khí ngạo nghễ của nhân vật Huấn Cao, một con người tài hoa, không chỉ có tài mà còn có cái tâm trong sáng, mặc dù chí lớn không thành nhưng tư thế lúc nào cũng hiên ngang bất khuất.
tóm tắt truyện:
ii. đọc - hiểu văn bản
1. Hoàn cảnh ông Huấn Cao bị giải tới đề lao:
- Khi ông Huấn Cao cùng với năm người bạn tù khác chưa đến đề lao đã nghe mọi người bàn tán.
- Viên quản ngục và thầy thơ lại đã bàn nhau về cái tài viết chữ tốt, lại còn có tài bẻ khóa và vượt ngục của người tù mắc tội phản loạn triều đình có tên Huấn Cao.
2. Nhân vật mắc án tử Huấn Cao:
- Xuất hiện với khí khái khác người:
+ lạnh lùng, chúc mũi gông nặng, khom mình thúc mạnh đầu thang gông xuống thềm đá tảng đánh thuỳnh một cái..., một trận mưa rệp đã làm nền đá xanh nhạt lấm tấm những điểm nâu đen
+thản nhiên nhận rượu thịt, coi như đó là một việc vẫn làm trong cái hứng sinh bình
+ trước sự đặc cách vì cảm mến cái tài viết chữ rất nhanh và rất đẹp, ông vẫn ngang tàng đáp “Ta chỉ muốn có một điều . Là nhà ngươi đừng đặt chân vào đây”
Mỗi năm hoa đào nở
lại thấy ông đồ già
bày mực tàu giấy đỏ
Trên phố đông người qua
Nhân vật Huấn Cao đã đắc tội với triều đình nên bị bắt giam cùng với năm người bạn tù khác, chí lớn không thành ở trong nhà ngục nhưng ông vẫn thể hiện bản thân là một người có chí khí, khó bị khuất phục.
3. Nhân vật viên quản ngục và thầy thơ lại
a. Nhân vật viên quản ngục:
- Cảm thấy băn khoăn, ngờ ngợ về cái tin Huấn Cao sắp được giải đến nhà lao tỉnh Sơn Tây, “người ngồi đấy, đầu đã điểm hoa râm, râu đã ngả màu...”
- Ông biệt đãi Huấn Cao bằng rượu và thịt, khi nhận lời khuyên chân thành, viên quản ngục lễ phép lui ra và nói “xin lĩnh ý”.
Viên quản ngục là người biết nhận ra người tài và cảm mến cái tài hoa ở ông Huấn Cao, có lòng biệt đãi Huấn Cao.
thầy đồ cho chữ


b. Nhân vật thầy thơ lại
- Cảm động khi nghe kể về nỗi lo lắng của viên quản ngục, ngày mai đây, Huấn Cao và những người bạn tù sẽ bị khép vào tội tử, muốn có được cái chữ của Huấn Cao.
- Trong suy nghĩ của viên quản ngục: “Có lẽ lão bát này, cũng là một người khá đây. Có lẽ hắn cũng như mình, chọn nhầm nghề mất rồi.”
4. Cảnh cho chữ:
Bối cảnh không gian - thời gian:
-“Đêm hôm ấy, lúc trại giam tỉnh Sơn chỉ còn vắng có tiếng mõ trên vọng canh, một cảnh tượng xưa nay chưa từng có, đã bày ra trong một buồng tối chật hẹp, ẩm ướt, tường đầy mạng nhện, đất bừa bãi phân chuột, phân gián. trong một không khí khói tỏa như đám cháy nhà, ánh sáng đỏ rực của một bó đuốc tẩm dầu rọi lên ba cái đầu người đang chăm chú trên một tấm lụa bạch còn nguyên vẹn lần hồ...”
- Lời khuyên của Huấn Cao: ta khuyên thầy Quản nên thay chốn ở đi... Ở đây khó giữ thiên lương cho lành vững và rồi cũng đến nhem nhuốc mất cái đời lương thiện đi
Cảnh cho chữ diễn ra vào đêm khuya trong nhà lao tỉnh Sơn Tây đậm chất điện ảnh, đó là vẻ đẹp của lòng biết trân trọng cái đẹp, còn giữ chút thiên lương trong hoàn cảnh đề lao khắc nghiệt.
III. Kết luận:
1. Nội dung:
Hình tượng nhân vật Huấn Cao, một con người tài hoa, có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang bất khuất. qua đó nhà văn thể hiện quan niệm về cái đẹp, khẳng định sự bất tử của cái đẹp và bộc lộ thầm kín lòng yêu nước.
2. Nghệ thuật:
Nghệ thuật dựng cảnh, khắc họa tính cách nhân vật, tạo không khí cổ kính trang trọng, nghệ thuật đối lập và ngôn ngữ giùa tính tạo hình.
phần dặn dò
1/ Học sinh tóm tắt được lại truyện “Chữ người tử tù”
2/ Nắm được văn phong nhà văn Nguyễn Tuân qua truyện ngắn