Tàu đô đốc La-tu-sơ Tơ-rê-vin

TỨC CẢNH PÁC BÓ
-HỒ CHÍ MINH-

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả

- Hồ Chí Minh (1890-1969)
- Quê: làng Sen, xã Kim Liên,
huyện Nam Đàn, Nghệ An.
- Vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc,
nhà cách mạng lỗi lạc, danh nhân
văn hóa thế giới.
- Người còn là nhà văn, nhà thơ
lớn của dân tộc.

* Hoàn cảnh sáng tác:
Năm 1941, khi Người sống và làm việc
tại hang Pác Bó- Cao Bằng.

ĐỊA DANH PÁC BÓ
Pác Bó
(Hà Quảng – Cao Bằng)

Bác về đến cột mốc 108,
ngày 28/01/1941 tại Pác Bó (Cao Bằng)

Đường vào hang Pác Bó)

Dòng suối khởi nguồn Pác Bó được Bác
Đặt tên là suối Lê-nin

Bàn đá nơi Bác làm việc

Khu vực nơi Bác làm việc trước đây)

Ôi sáng xuân nay, Xuân 41
Trắng rừng biên giới nở hoa mơ
Bác về... Im lặng. Con chim hót
Thánh thót bờ lau, vui ngẩn ngơ...
Bác đã về đây, Tổ quốc ơi!
Nhớ thương, hòn đất ấm hơi Người
Ba mươi nǎm ấy, chân không nghỉ
Mà đến bây giờ mới tới nơi!

QUAN SÁT HÌNH ẢNH

TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác phẩm

Sáng ra bờ suối, tối vào hang,
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,
Cuộc đời cách mạng thật là sang.

* Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt
* Phương thức biểu đạt: Biểu cảm kết hợp với miêu tả.
* Bố cục: Hai phần
+ P1: Ba câu thơ đầu: Cuộc sống của Bác nơi núi rừng Pác Bó.
+ P2: Câu thơ cuối: Cảm nhận của Bác về cuộc đời cách mạng.

I/ TÌM HIỂU CHUNG
II/ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN

Sáng ra bờ suối, tối vào hang.

1, Cuộc sống của Bác nơi núi rừng Pác Bó.

* Câu thơ thứ nhất - Thời gian: sáng >< tối
- Hoạt động: ra >< vào
- Nơi chốn: bờ suối >< hang
-> Điều kiện chỗ ở rất khó khăn
-> Nghệ thuật đối: Làm nổi bật nếp sống của Bác
nhịp nhàng hòa hợp với thiên nhiên
=> Bác sống ung dung tự tại, vượt lên hoàn
cảnh khó khăn.

Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.

Thảo luận (1 phút) ? Câu thơ này có
thể hiểu theo hai cách:
* Câu thơ thứ nhất
+ Cách hiểu  thứ nhất: Lương thực,
- Điều kiện chỗ ở rất khó khăn
- Nếp sống nhịp nhàng hài hòa với
thực phẩm ở đây là “ cháo bẹ, rau
thiên nhiên.
măng” luôn sẵn có, thật đầy đủ tới mức
=> Bác sống ung dung tự tại, vượt
dư thừa,.
lên hoàn cảnh khó khăn.
+ Cách hiểu thứ hai: Dù phải ăn “cháo
* Câu thơ thứ hai
bẹ, rau măng” rất cực khổ nhưng tinh
- Bữa ăn đạm bạc, thiếu
thần vẫn “sẵn sàng”
thốn với ngô, măng.
- “sẵn sàng ”-> thể hiện Theo em cách hiểu nào sẽ phù hợp hơn
tinh thần lạc quan, vui với tính cách của Bác và tinh thần của
bài thơ?
đùa dí dỏm của Bác.
Những món ăn
=> Bác là người lạc
dân dã đạm bạc
quan, làm chủ cuộc sống
I/ TÌM HIỂU CHUNG
II/ TÌM HIỂU VĂN BẢN

1, Cuộc sống của Bác nơi núi rừng Pác Bó.

I/ TÌM HIỂU CHUNG
II/ TÌM HIỂU VĂN BẢN

1, Cuộc sống của Bác nơi núi
rừng Pác Bó.
* Câu thơ thứ nhất
=> Bác sống ung dung tự tại,
vượt lên hoàn cảnh khó khăn.
* Câu thơ thứ hai
=> Bác là người lạc quan, làm
chủ cuộc sống.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,

Điều kiện làm
việc rất khó
khăn thiếu
thốn,tạm bợ

Công việc lớn
lao, thiêng
liêng, có ý
nghĩa với toàn
dân tộc

* Câu thơ thứ ba

- Điều kiện làm việc khó
khăn, thiếu thốn: bàn đá
- Công việc lớn lao, thiêng
liêng: dịch sử Đảng

=> Tinh thần lạc quan,
tầm vóc vĩ đại của Bác

Tinh thần lạc quan, tầm
vóc vĩ đại, sự hi sinh lớn
lao của Bác dành cho
dân tộc

• Câu hỏi thảo luận: (2 phút)
? Hãy so sánh “thú lâm tuyền” của Bác và Nguyễn
Trãi có gì giống và khác nhau?

*Giống nhau: Có cùng chung một tình cảm
gắn bó chan hòa với tạo vật: rất yêu thích
thiên nhiên và đặc biệt thích thú khi được
sống giữa thiên nhiên, hòa mình với suối
rừng, gió trăng, non xanh nước biếc.

*Khác nhau: Người xưa như Nguyễn Trãi tìm
đến thú lâm tuyền vì cảm thấy bất lực trước thực
tế, xã hội, muốn “lánh đục về trong”, tự an ủi
bằng lối sống “an bần lạc đạo”.
Còn Hồ Chí Minh, sống hòa nhịp với cuộc sống
lâm tuyền nhưng vẫn nguyên vẹn cốt cách chiến
sĩ; và chính cuộc sống lâm tuyền đó là một biểu
hiện của cuộc đời cách mạng của Người. Vì vậy
nhân vật trữ tình của bài thơ tuy có dáng vẻ ẩn sĩ,
song thực chất vẫn là chiến sĩ.

Cuộc đời cách mạng thật là sang.
I/ TÌM HIỂU CHUNG
II/ TÌM HIỂU VĂN BẢN
1, Cuộc sống của Bác nơi núi rừng Pác Bó.

- Điều kiện nơi ăn, chốn ở, chổ làm
việc của Bác rất khó khăn.
- Tinh thần của Bác luôn vui tươi, yêu
thiên nhiên, lạc quan cách mạng.
2, Cảm nhận của Bác về cuộc đời Cách mạng.

* Câu thơ cuối
- Cuộc đời cách mạng “sang”, tuy gian khổ nhưng thật
đẹp

=> Bác là người yêu thiên nhiên, lạc quan
cách mạng, yêu nước, yêu dân tộc sâu sắc

-Có
Chữý sang
tinhrằng:
toàn
kiếnkếtcho
tinh
của
chữ
sang
kết
thúc
bài
?bộ
Theo em
vì
sao Bácthần
thấy
cuộc đời
cách mạng
của
mình “thật là sang”?
thơ:
yêu
thiên
thơ
coi
là tin“nhãn
A.
Sang vì được
Báctình
được làm
cách
mạng,
tưởng vào
tương lai tươi sáng của đất nước
nhiên,
tinh
lạc
tự”
tinh,
tỏa
sáng
B.
Sang vì kết
được sống
chan hòa thần
với
thiên nhiên
núi
rừng
quan
cuộc
sống,
lạc
tinh
của
bài
thơ.
C.
Sang vì thần
Bác luôn
có
tinh thần
lạc quan
trong
cuộc sống cách mạng đầy gian khổ
quan
Cách
mạng...
D.
Cả 3 ý trên
Em
cảm
nhận
được giá
=>
trị nó
củachính
chữ là
đónhãn
như tự
thế
của
nào?bài thơ

Cuộc đời cách mạng thật là sang.
I/ TÌM HIỂU CHUNG
II/ TÌM HIỂU VĂN BẢN
a, Cuộc sống của Bác nơi núi rừng Pác Bó.

-

b, Cảm nhận của Bác về
cuộc đời Cách mạng.

* Câu thơ cuối
gian
- Cuộc đời cách mạng “sang”, tuy
khổ nhưng thật đẹp

=> Bác là người yêu thiên nhiên, lạc quan
cách mạng, yêu nước, yêu dân tộc sâu sắc

-Có
Chữý sang
tinhrằng:
toàn
kiếnkếtcho
tinh
của
chữ
sang
kết
thúc
bài
?bộ
Theo em
vì
sao Bácthần
thấy
cuộc đời
cách mạng
của
mình “thật là sang”?
thơ:
yêu
thiên
thơ
coi
là tin“nhãn
A.
Sang vì được
Báctình
được làm
cách
mạng,
tưởng vào
tương lai tươi sáng của đất nước
nhiên,
tinh
lạc
tự”
tinh,
tỏa
sáng
B.
Sang vì kết
được sống
chan hòa thần
với
thiên nhiên
núi
rừng
quan
cuộc
sống,
lạc
tinh
của
bài
thơ.
C.
Sang vì thần
Bác luôn
có
tinh thần
lạc quan
trong
cuộc sống cách mạng đầy gian khổ
quan
Cách
mạng...
D.
Cả 3 ý trên
Em
cảm
nhận
được giá
=>
trị nó
củachính
chữ là
đónhãn
như tự
thế
của
nào?bài thơ

TỨC CẢNH PÁC BÓ
CỔ ĐIỂN
- Đề tài
- Thi liệu
- Thể thơ
- Thú lâm tuyền
- ......

HIỆN ĐẠI
- Cảm xúc CM
- Lạc quan CM
- Giọng điệu
- Ngôn ngữ
- ....

PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH

I/ TÌM HIỂU CHUNG
II/ TÌM HIỂU VĂN BẢN

III/ TỔNG KẾT
1, Nghệ thuật:

Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt
đường luật, ngắn gọn,
hàm súc. Lời thơ bình dị
pha giọng vui đùa hóm
hỉnh. Nghệ thuật đối, tứ
thơ độc đáo, bất ngờ và
sâu sắc.

2, Nội dung:
Phong thái ung dung,
niềm vui, lạc quan
cách mạng của Bác
trong cuộc sống gian
khổ ở Pác Bó.

Bài tập 1: Sưu tầm những câu thơ,
bài thơ của Bác mà em thích?
Những ý nào là đúng với nghệ
Mộtđộc
số đáo
vầncủa
thơbài
của
Bác:
thuật
thơ?
Bài thơ
thơ:Thất
Cảnh
khuya
A,- Thể
ngôn
tứ tuyệt
- Bàiluật,
đường
hàmgiêng
xúc.
thơ:ngắn
Rằmgọn,
tháng
B,- Lời
bình
dị Bó
phahùng
giọng vĩ
vui
Bàithơ
thơ:
Pác
đùa
hómthơ:
hỉnhCảnh rừng Việt
- Bài
C, Nghệ thuật đối, tứ thơ độc đáo,
Bắc
bất ngờ và sâu sắc
Tập thơ
Nhật
kí trong
tù
D,- Phong
thái: ung
dung,
niềm tin
- Thơ
chúc
của lợi
Bác
vững
chắc
về sựtết
thắng
của cách
- ....
mạng
E, Ý A,B,C
Bài tập 2: Tình cảm của em sau
khi được học thơ Bác?

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ
Học thuộc lòng bài thơ.
Nắm được nội dung của bài.
Làm bài tập 2 phần luyện tập
(Viết 1 đoạn văn theo cấu trúc quy nạp)
* Chuẩn bị:
- Soạn : Câu cầu khiến .

Tiết học kết thúc
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!!!