Tìm kiếm Bài giảng
Bài 5. Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Vũ Thái Sơn
Ngày gửi: 21h:06' 28-08-2022
Dung lượng: 12.4 MB
Số lượt tải: 152
Nguồn:
Người gửi: Vũ Thái Sơn
Ngày gửi: 21h:06' 28-08-2022
Dung lượng: 12.4 MB
Số lượt tải: 152
Số lượt thích:
0 người
*Mời các em xem đoạn video sau đây và cho cảm nhận của mình về những chi tiết có trong đoạn video?
*Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh
*Phạm Đình Hổ
*Mục tiêu cần đạt
*Đánh giá được giá trị nghệ thuật của một bài tuỳ bút cổ.
*Nêu được cốt truyện, nhân vật, nội dung truyện
*Phân tích được lối sống xa hoa của vua chúa, sự những nhiễu của quan lại thời Lê- Trịnh
*Tìm hiểu, tóm tắt truyện, phân tích truyện.
*I. Tìm hiểu chung
*Phạm Đình Hổ
*Trình bày sản phẩm dự án
*Các nhóm dùng giấy A0 hoặc Power Point trong vòng 1 phút thuyết trình: *1. Trình bày sự hiểu biết của em về tác giả Phạm Đình Hổ và văn bản “”Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh””? *2. Giới thiệu với các bạn trong lớp về phủ chúa Trịnh?
*1. Tác giả
*_Để lại nhiều công trình biên soạn, khảo cứu có giá trị ở nhiều lĩnh vực_: Văn học, triết học, lịch sử... bằng chữ Hán
*_Phạm Đình Hổ (1768-1839) hiệu Đông Dã Tiều, người làng Đan Loan, huyện Đường An, tỉnh Hải Dương_
*Sống vào thời buổi đất nước loạn lạc, muốn ẩn cư
*2. Tác phẩm
* "Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh" là một trong 88 mẩu chuyện của "Vũ Trung tuỳ bút".
*"Vũ trung tuỳ bút" : Tùy bút trong những ngày mưa
*Là một tác phẩm văn xuôi xuất sắc viết bằng chữ Hán, vào khoảng đầu đời Nguyễn - thế kỉ XIX
*Gồm 88 mẩu chuyện nhỏ viết theo thể tuỳ bút.
*Nội dung: Bàn về những lễ nghi, phong tục, tập quán ghi chép những việc xảy ra trong xã hội lúc đó
*Phủ chúa Trịnh- đã từng là một công trình kiến trúc đồ sộ vào bậc nhất thời Lê trung hưng. Được xây dựng trong thời gian một thế kỷ rưỡi (1592 - 1749), công trình này là một tòa thành, được xây bằng gạch, bao bọc nhiều cung điện, lầu các mà các đời chúa Trịnh đã lần lượt cho xây dựng. Ngoài ra, các chúa còn cho xây nhiều cung điện ngoài phủ.
*Phủ chúa Trịnh
*Trò chơi “Ai nhanh tay nhanh mắt”
*Luật chơi
*_Đọc và ghi nhớ nghĩa của các từ trong phần chú giải. Trong vòng 1 phút các thanh viên trong nhóm sẽ ghép các từ và nghĩa sao cho nghĩa đó giải thích đúng nghĩa của từ kia? (Nhóm nào mở sách nhóm đó thua cuộc)_
*1. Trân cầm dị thú:
*2. Li cung:
*3. Cổ mộc quái thạch:
*4. Sức:
*5. Triệu bất tường:
*e. Chim quý, thú lạ (trân: quý, dị: lạ)
*c. Chỗ vua chúa ở khi đi ra ngoài kinh thành
*b. Cây sống lâu năm, phiến đá có hình thù kì lạ
*a. Lệnh bằng văn bản
*d. Dấu hiệu không lành, điểm gở
*Từ khó
*- Li cung: Chỗ vua chúa ở khi đi ra ngoài kinh thành
*- Sức: Lệnh bằng văn bản
*- Cổ mộc quái thạch: Cây sống lâu năm, phiến đá có hình thù kì lạ
*- Trân cầm dị thú: Chim quý, thú lạ (trân: quý, dị: lạ)
*- Triệu bất tường: Dấu hiệu không lành, điểm gở
*P1: Từ đầu -> “...triệu bất tường”: Thói ăn chơi của chúa Trịnh.
*_Phần 1:_
*_Phần 2:_
*P2: Còn lại: Sự tham lam, nhũng nhiễu của quan lại trong phủ chúa.
*Bố cục
*II. Đọc hiểu văn bản
*1. Thói ăn chơi của chúa Trịnh.
*Thích chơi đèn đuốc, bày đặt lễ nghi, xây dựng nhiều đình đài
*Thú chơi những loài trân cầm dị thú, cổ mộc quái thạch
*? Chi tiết chỉ ra thú thích chơi đèn đuốc, bày đặt lễ nghi, xây dựng nhiều đình đài
*? Chi tiết chỉ ra thú thích chơi đèn đuốc, bày đặt lễ nghi, xây dựng nhiều đình đài?
*? Nhận xét cách kể chuyện?
*? Nhận xét cách kể chuyện?
*? Nhận xét về thú vui đó của chúa Trịnh?
*? Nhận xét về thú vui đó của chúa Trịnh?
*Hoàn thành phiếu học tập sau:
*a. Thích chơi đèn đuốc, bày đặt lễ nghi, xây dựng nhiều đình đài
*+ Xây dựng đình đài cứ liên miên.
*+ Mỗi tháng ba, bốn lần ... ra cung Thuỵ Liên.
*+ ... Binh lính dàn hầu vòng quanh bốn mặt hồ ... Các nội thần thì đều bịt khăn ...mặc áo đàn bà, bày bách hoá...bán. Thuyền ngự ... ghé vào mua bán.., trong chợ...
*_ Kể, tả chân thực, cụ thể, sinh động (thời gian, triều đại, sự việc). _
*_ Sự tốn kém, lố lăng, xô bồ, thiếu văn hoá. _
*+ Thường ngự ở các li cung trên Tây Hồ, núi Tử Trầm,...
*b. Thú chơi những loài trân cầm dị thú, cổ mộc quái thạch
*- ... Cây đa to, cành lá như cây cổ thụ ... phải một cơ binh mới khiêng nổi.
*- Trong phủ, ... Hình núi non bộ trông như ... bến bể đầu non.
*_ Dùng quyền lực để cưỡng đoạt của quý, tàn phá sức dân._
*_ Lời văn chân thực, khách quan, từ hán Việt, miêu tả tỉ mỉ._
*- Những loài trân cầm dị thú, cổ mộc quái thạch chậu hoa cây cảnh ... chúa đều sức thu lấy, không thiếu một thứ gì.
*Những bức tranh toàn cảnh trong phủ chúa
*_“_Mỗi khi đêm thanh cảnh vắng, tiếng chim kêu vượn hót ran khắp bốn bề, hoặc nửa đêm ồn ào như trận mưa sa gió táp, vỡ tổ, tan đàn, kẻ thức giả biết đó là triệu bất tường_”_
*_ Cảnh xa hoa nhưng rùng rợn, bí hiểm, ma quái, âm thanh ghê sợ như điềm báo trước sự đau thương._
*Lê Hữu Trác
*Cảm xúc của Hải Thượng Lãn Ông (Lê Hữu Trác)
*Khác nào ngư phủ Đào Nguyên thuở nào.
*Lính gác cửa vác đòng nghiêm ngặt
*Lính gác cửa vác đòng nghiêm ngặt
*Cả trời Nam sang nhất là đây
*Lầu từng gác vẽ tung mây
*Rèm châu, hiên ngọc, bóng mai ánh vào.
*Hoa cung thoảng ngạt ngào đưa tới
*Vườn ngự nghe vẹt nói đòi phen
*Quê mùa, cung cấm chưa quen
*2. Sự tham lam, nhũng nhiễu của quan lại trong phủ chúa
*- Thủ đoạn: nhờ gió bẻ măng, vu khống...
*- Hành động: doạ dẫm, cướp, tống tiền ...
*+ ...dò xem nhà nào có chậu hoa, cây cảnh, chim tốt khiếu hay,.. biên ngay cho hai chữ "phụng thủ".
*+ Đêm đến ... trèo qua tường thành lẻn ra ... đem lính lấy phăng đi rồi buộc cho tội... giấu vật cung phụng để doạ lấy tiền.
*+ ...phá nhà, huỷ tường khiêng ra.
*_ Ngang ngược, tham lam, tàn bạo, bất công_
*3. Thái độ của tác giả
*“Mỗi khi đêm thanh cảnh vắng, tiếng chim kêu vượn hót ran khắp bốn bể, hoặc nửa đêm ồn ào như trận mưa sa gió táp, vỡ tổ tan đàn, kẻ thức giả biết đó là triệu bất thường”
*- Âm thanh trong phủ chúa: Gợi cảm, ghê rợn, chết chóc
*- Xem đó là triệu bất thường: Điềm gở chẳng lành, báo trước sự suy vong tất yếu của một triều đại chỉ biết ăn chơi hưởng lạc.
*Kể chuyện nhà mình *Kín đáo thể hiện thái độ bất bình, phê phán chúa Trịnh
*? Đọc đoạn văn trên và nhận xét cách miêu tả âm thanh và hình ảnh như thế nào?
*?Xem “đó là triệu bất thường “ báo hiệu điều gì?
*?Kể chuyện nhà mình có tác dụng gì? Điều đó thể hiện thái độ nào của tác giả?
*III. Tổng kết
*2. Nội dung
*Tổng kết
*1. Nghệ thuật
*Chọn chi tiết chân thực, khách quan, cụ thể, khắc họa sinh động
*Với thể tuỳ bút, bằng lối văn ghi chép sự việc cụ thể, chân thực, phương pháp: liệt kê, so sánh, miêu tả, hình ảnh đối lập...
*Phản ánh đời sống xa hoa của chúa Trịnh và sự nhũng nhiễu dân lành của bọn quan lại
*Thảo luận nhóm
*Thể tùy văn tùy bút trong bài có gì khác so với thể truyện mà các em đã học ở các bài trước?
* Ghi chép về con người, sự việc cụ thể, có thực, qua đó bộc lộ sự đánh giá của mình về con người và cuộc sống một cách trực tiếp. Ghi chép tuỳ theo cảm hứng chủ quan, tản man, không gò bó theo hệ thống, kết cấu, nhưng vẫn đi theo một tư tưởng hay cảm hứng chủ đạo.
*Tuỳ bút
* Hiện thực của cuộc sống được phản ánh thông qua số phận con người cụ thể nên có cốt truyện, nhân vật … Cốt truyện được triển khai, nhân vật được khắc hoạ nhờ hệ thống chi tiết nghệ thuật phong phú: Sự kiện, xung đột, nội tâm, ngoại hình, tính cách ... có thể hư cấu.
*Truyện
*Thảo luận nhóm
*Sử dụng giấy A0 vẽ sơ đồ tư duy trình bày các nội dung đã học trong tiết học hôm nay
*Thank you!
*Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh
*Phạm Đình Hổ
*Mục tiêu cần đạt
*Đánh giá được giá trị nghệ thuật của một bài tuỳ bút cổ.
*Nêu được cốt truyện, nhân vật, nội dung truyện
*Phân tích được lối sống xa hoa của vua chúa, sự những nhiễu của quan lại thời Lê- Trịnh
*Tìm hiểu, tóm tắt truyện, phân tích truyện.
*I. Tìm hiểu chung
*Phạm Đình Hổ
*Trình bày sản phẩm dự án
*Các nhóm dùng giấy A0 hoặc Power Point trong vòng 1 phút thuyết trình: *1. Trình bày sự hiểu biết của em về tác giả Phạm Đình Hổ và văn bản “”Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh””? *2. Giới thiệu với các bạn trong lớp về phủ chúa Trịnh?
*1. Tác giả
*_Để lại nhiều công trình biên soạn, khảo cứu có giá trị ở nhiều lĩnh vực_: Văn học, triết học, lịch sử... bằng chữ Hán
*_Phạm Đình Hổ (1768-1839) hiệu Đông Dã Tiều, người làng Đan Loan, huyện Đường An, tỉnh Hải Dương_
*Sống vào thời buổi đất nước loạn lạc, muốn ẩn cư
*2. Tác phẩm
* "Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh" là một trong 88 mẩu chuyện của "Vũ Trung tuỳ bút".
*"Vũ trung tuỳ bút" : Tùy bút trong những ngày mưa
*Là một tác phẩm văn xuôi xuất sắc viết bằng chữ Hán, vào khoảng đầu đời Nguyễn - thế kỉ XIX
*Gồm 88 mẩu chuyện nhỏ viết theo thể tuỳ bút.
*Nội dung: Bàn về những lễ nghi, phong tục, tập quán ghi chép những việc xảy ra trong xã hội lúc đó
*Phủ chúa Trịnh- đã từng là một công trình kiến trúc đồ sộ vào bậc nhất thời Lê trung hưng. Được xây dựng trong thời gian một thế kỷ rưỡi (1592 - 1749), công trình này là một tòa thành, được xây bằng gạch, bao bọc nhiều cung điện, lầu các mà các đời chúa Trịnh đã lần lượt cho xây dựng. Ngoài ra, các chúa còn cho xây nhiều cung điện ngoài phủ.
*Phủ chúa Trịnh
*Trò chơi “Ai nhanh tay nhanh mắt”
*Luật chơi
*_Đọc và ghi nhớ nghĩa của các từ trong phần chú giải. Trong vòng 1 phút các thanh viên trong nhóm sẽ ghép các từ và nghĩa sao cho nghĩa đó giải thích đúng nghĩa của từ kia? (Nhóm nào mở sách nhóm đó thua cuộc)_
*1. Trân cầm dị thú:
*2. Li cung:
*3. Cổ mộc quái thạch:
*4. Sức:
*5. Triệu bất tường:
*e. Chim quý, thú lạ (trân: quý, dị: lạ)
*c. Chỗ vua chúa ở khi đi ra ngoài kinh thành
*b. Cây sống lâu năm, phiến đá có hình thù kì lạ
*a. Lệnh bằng văn bản
*d. Dấu hiệu không lành, điểm gở
*Từ khó
*- Li cung: Chỗ vua chúa ở khi đi ra ngoài kinh thành
*- Sức: Lệnh bằng văn bản
*- Cổ mộc quái thạch: Cây sống lâu năm, phiến đá có hình thù kì lạ
*- Trân cầm dị thú: Chim quý, thú lạ (trân: quý, dị: lạ)
*- Triệu bất tường: Dấu hiệu không lành, điểm gở
*P1: Từ đầu -> “...triệu bất tường”: Thói ăn chơi của chúa Trịnh.
*_Phần 1:_
*_Phần 2:_
*P2: Còn lại: Sự tham lam, nhũng nhiễu của quan lại trong phủ chúa.
*Bố cục
*II. Đọc hiểu văn bản
*1. Thói ăn chơi của chúa Trịnh.
*Thích chơi đèn đuốc, bày đặt lễ nghi, xây dựng nhiều đình đài
*Thú chơi những loài trân cầm dị thú, cổ mộc quái thạch
*? Chi tiết chỉ ra thú thích chơi đèn đuốc, bày đặt lễ nghi, xây dựng nhiều đình đài
*? Chi tiết chỉ ra thú thích chơi đèn đuốc, bày đặt lễ nghi, xây dựng nhiều đình đài?
*? Nhận xét cách kể chuyện?
*? Nhận xét cách kể chuyện?
*? Nhận xét về thú vui đó của chúa Trịnh?
*? Nhận xét về thú vui đó của chúa Trịnh?
*Hoàn thành phiếu học tập sau:
*a. Thích chơi đèn đuốc, bày đặt lễ nghi, xây dựng nhiều đình đài
*+ Xây dựng đình đài cứ liên miên.
*+ Mỗi tháng ba, bốn lần ... ra cung Thuỵ Liên.
*+ ... Binh lính dàn hầu vòng quanh bốn mặt hồ ... Các nội thần thì đều bịt khăn ...mặc áo đàn bà, bày bách hoá...bán. Thuyền ngự ... ghé vào mua bán.., trong chợ...
*_ Kể, tả chân thực, cụ thể, sinh động (thời gian, triều đại, sự việc). _
*_ Sự tốn kém, lố lăng, xô bồ, thiếu văn hoá. _
*+ Thường ngự ở các li cung trên Tây Hồ, núi Tử Trầm,...
*b. Thú chơi những loài trân cầm dị thú, cổ mộc quái thạch
*- ... Cây đa to, cành lá như cây cổ thụ ... phải một cơ binh mới khiêng nổi.
*- Trong phủ, ... Hình núi non bộ trông như ... bến bể đầu non.
*_ Dùng quyền lực để cưỡng đoạt của quý, tàn phá sức dân._
*_ Lời văn chân thực, khách quan, từ hán Việt, miêu tả tỉ mỉ._
*- Những loài trân cầm dị thú, cổ mộc quái thạch chậu hoa cây cảnh ... chúa đều sức thu lấy, không thiếu một thứ gì.
*Những bức tranh toàn cảnh trong phủ chúa
*_“_Mỗi khi đêm thanh cảnh vắng, tiếng chim kêu vượn hót ran khắp bốn bề, hoặc nửa đêm ồn ào như trận mưa sa gió táp, vỡ tổ, tan đàn, kẻ thức giả biết đó là triệu bất tường_”_
*_ Cảnh xa hoa nhưng rùng rợn, bí hiểm, ma quái, âm thanh ghê sợ như điềm báo trước sự đau thương._
*Lê Hữu Trác
*Cảm xúc của Hải Thượng Lãn Ông (Lê Hữu Trác)
*Khác nào ngư phủ Đào Nguyên thuở nào.
*Lính gác cửa vác đòng nghiêm ngặt
*Lính gác cửa vác đòng nghiêm ngặt
*Cả trời Nam sang nhất là đây
*Lầu từng gác vẽ tung mây
*Rèm châu, hiên ngọc, bóng mai ánh vào.
*Hoa cung thoảng ngạt ngào đưa tới
*Vườn ngự nghe vẹt nói đòi phen
*Quê mùa, cung cấm chưa quen
*2. Sự tham lam, nhũng nhiễu của quan lại trong phủ chúa
*- Thủ đoạn: nhờ gió bẻ măng, vu khống...
*- Hành động: doạ dẫm, cướp, tống tiền ...
*+ ...dò xem nhà nào có chậu hoa, cây cảnh, chim tốt khiếu hay,.. biên ngay cho hai chữ "phụng thủ".
*+ Đêm đến ... trèo qua tường thành lẻn ra ... đem lính lấy phăng đi rồi buộc cho tội... giấu vật cung phụng để doạ lấy tiền.
*+ ...phá nhà, huỷ tường khiêng ra.
*_ Ngang ngược, tham lam, tàn bạo, bất công_
*3. Thái độ của tác giả
*“Mỗi khi đêm thanh cảnh vắng, tiếng chim kêu vượn hót ran khắp bốn bể, hoặc nửa đêm ồn ào như trận mưa sa gió táp, vỡ tổ tan đàn, kẻ thức giả biết đó là triệu bất thường”
*- Âm thanh trong phủ chúa: Gợi cảm, ghê rợn, chết chóc
*- Xem đó là triệu bất thường: Điềm gở chẳng lành, báo trước sự suy vong tất yếu của một triều đại chỉ biết ăn chơi hưởng lạc.
*Kể chuyện nhà mình *Kín đáo thể hiện thái độ bất bình, phê phán chúa Trịnh
*? Đọc đoạn văn trên và nhận xét cách miêu tả âm thanh và hình ảnh như thế nào?
*?Xem “đó là triệu bất thường “ báo hiệu điều gì?
*?Kể chuyện nhà mình có tác dụng gì? Điều đó thể hiện thái độ nào của tác giả?
*III. Tổng kết
*2. Nội dung
*Tổng kết
*1. Nghệ thuật
*Chọn chi tiết chân thực, khách quan, cụ thể, khắc họa sinh động
*Với thể tuỳ bút, bằng lối văn ghi chép sự việc cụ thể, chân thực, phương pháp: liệt kê, so sánh, miêu tả, hình ảnh đối lập...
*Phản ánh đời sống xa hoa của chúa Trịnh và sự nhũng nhiễu dân lành của bọn quan lại
*Thảo luận nhóm
*Thể tùy văn tùy bút trong bài có gì khác so với thể truyện mà các em đã học ở các bài trước?
* Ghi chép về con người, sự việc cụ thể, có thực, qua đó bộc lộ sự đánh giá của mình về con người và cuộc sống một cách trực tiếp. Ghi chép tuỳ theo cảm hứng chủ quan, tản man, không gò bó theo hệ thống, kết cấu, nhưng vẫn đi theo một tư tưởng hay cảm hứng chủ đạo.
*Tuỳ bút
* Hiện thực của cuộc sống được phản ánh thông qua số phận con người cụ thể nên có cốt truyện, nhân vật … Cốt truyện được triển khai, nhân vật được khắc hoạ nhờ hệ thống chi tiết nghệ thuật phong phú: Sự kiện, xung đột, nội tâm, ngoại hình, tính cách ... có thể hư cấu.
*Truyện
*Thảo luận nhóm
*Sử dụng giấy A0 vẽ sơ đồ tư duy trình bày các nội dung đã học trong tiết học hôm nay
*Thank you!
 








Các ý kiến mới nhất