Hình ảnh người phụ nữ trong thơ ca dân gian
Giáo viên : Ngô Thị Vân
* Năm học 2009-2010 *
Bố cục chuyên đề
I. Cuộc sống của người phụ nữ trong thơ ca dân gian.
II. Vẻ đẹp của người phụ nữ trong thơ ca dân gian.
III. Luyện tập
I. Cuộc sống của người phụ nữ trong thơ ca dân gian
-Thân em như lá đài bi
Ngày thì dãi nắng đêm thì dầm sương
-Bồng bồng mẹ bế con sang
Đò ngang nước lớn mẹ mang con về
Mang về đến gốc bồ đề
Xoay trở hết nghề mẹ bán con đi
- Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai
-Thân em như hạt mưa sa
Hạt vào đài các, hạt ra ruộng cày
I. Cuộc sống của người phụ nữ trong thơ ca dân gian
1. Nỗi khổ về đời sống vật chất
*Nguyên nhân:
* Biểu hiện
Ca dao được sáng tác và lưu truyền trong nhân dân, dưới xã hội
phong kiến.
+ Xã hội với nền nông nghiệp lạc hậu
+ Chế độ phong kiến có nhiều bất công
Đời sống của người dân nhìn chung là vất vả cực nhọc trong đó
có người phụ nữ.
Thân em như lá đài bi
Ngày thì dãi nắng đêm thì dầm sương
Bồng bồng mẹ bế con sang
....Xoay trở hết nghề mẹ bán con đi
lam lũ, nghèo khổ
I. Cuộc sống của người phụ nữ trong thơ ca dân gian
2. Nỗi khổ về đời sống tinh thần
- Thân .....vào tay ai.
-Thân em ....ruộng cày

- Khăn thương nhớ ai
... Đêm qua em những lo phiền
Lo vì một nỗi không yên một bề
Thân phận thấp hèn, bị phụ thuộc
Lo sợ triền miên đặc biệt là trong tình yêu và hôn nhân
* Nguyên nhân:
Xã hội phong kiến với những lễ giáo phong kiến nghiệt ngã
- Quan niệm "trọng nam khinh nữ"
* Biểu hiện:
II. Vẻ đẹp của người phụ nữ trong thơ ca dân gian
1. Vẻ đẹp ngoại hình
-Trúc xinh trúc mọc đầu đình
Em xinh em đứng một mình cũng xinh
- Một thương tóc xõa đuôi gà
Hai thương ăn nói mặn mà có duyên
Ba thương má núm đồng tiền
Bốn thương răng lánh hạt huyền kém thua
......
2. Vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ.
"- Gió mùa thu mẹ ru con ngủ
Đêm năm canh chày mẹ thức đủ vừa năm
- Chồng ta áo rách ta thương
Chồng người áo gấm xông hương mặc người
- Muối ba năm muối còn đang mặn
Gừng chín tháng gừng hãy còn cay
Đôi ta tình nặng nghĩa dày
Dẫu có xa nhau đi chăng nữa cũng ba vạn sáu nghìn ngày mới xa.
yêu con, yêu gia đình
Đề cao lòng chung thủy
2. Vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ.
-Khăn thương nhớ ai
Khăn rơi xuống đất
Khăn thương nhớ ai
Khăn vắt lên vai
Khăn thương nhớ ai
Khăn chùi nước mắt
.....
Ước gì sông rộng một gang
Bắc cầu dải yếm cho chàng sang chơi
=> mãnh liệt trong tình yêu nhưng cũng dịu dàng, kín đáo, thận trọng
nỗi nhớ thương người yêu da diết.
Câu hỏi tu từ -> nỗi nhớ được nén chặt vào trong lòng.
Cô gái chủ động bắc cây cầu tình yêu rất đẹp cho người yêu của mình.
2. Vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ.
....Người ta thách lợn thách gà
Còn em thách cưới một nhà khoai lang:
Củ to thì để mời làng,
Củ nhỏ thì để họ hàng ăn chơi
Bao nhiêu củ mẻ, chàng ơi!
Để cho con trẻ ăn chơi giữ nhà
Bao nhiêu củ rím củ hà
Để cho con lợn con gà nó ăn
.......
Nghị lực sống, tâm hồn lạc quan
Hình ảnh người phụ nữ trong thơ ca dân gian
Nỗi khổ đau bất hạnh: đời sống vật chất, đời sống tinh thần.
Vẻ đẹp của người phụ nữ: ngoại hình, tâm hồn.
Kết luận: "Mẹ ru con bên nôi, trai gái tự tình bên cối gạo, những người chống đò hát với đêm trăng, họ đã truyền từ đời này qua đời khác những câu thơ tuyệt vời của họ. Biết bao thế hệ đã đi qua, thời gian đã tàn phá hết nhưng những câu hát ấy không có gì phá vỡ nổi vì nó quả thất trong veo như ngọc và trong khối ngọc ấy hiện lên bóng dáng của con người Việt Nam" , trong đó có người phụ nữ Việt Nam với tâm hồn trong veo như ngọc.
III. Luyện tập: Từ hình ảnh người phụ nữ trong ca dao,
em hãy liên hệ đến người phụ nữ hôm nay?
XIN TRÂN TRọNG CảM ƠN CáC THầy Giáo, CÔ GIáO VA` CA?C EM !