Khởi động

Ở lớp 10,
cá
Chuyên đề c bạn đã học
2: Sân khấ
u hoá
tác phẩm
văn học. N
goài
những kịc
h bản sân
kh
hoạt cảnh
sân khấu h ấu,
oá, bạn
hãy nêu m
ột số văn b
ản văn
học được
chuyển th
ể th
bài hát, bả
n nhạc, bứ ành
c tranh,
… mà bạn
biết.

Cá nhân HS đọc lướt yêu cầu cần
đạt (SGK Chuyên đề học tập
Ngữ văn 12, trang 25) và tên các
đề mục phần thứ nhất, phần thứ
hai, phần thứ ba.

Phần thứ nhất
TỪ TÁC PHẨM VĂN HỌC ĐẾN
TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT CHUYỂN THỂ

I. Tác phẩm nghệ thuật được chuyển thể từ văn học

NHIỆM VỤ 1
Nhóm 2 HS đọc mục Tác phẩm văn học, tác phẩm nghệ
thuật (SGK Chuyên đề học tập Ngữ văn 12, trang 26) và
điền vào Phiếu học tập số 1.
Phiếu học tập số 1
Tác phẩm
Tác phẩm văn học
Tác phẩm nghệ thuật

TÌM HIỂU KHÁI NIỆM
Khái niệm/ đặc trưng

I. Tác phẩm nghệ thuật được chuyển thể từ văn học
1) Tìm hiểu khái niệm
Tác phẩm

Khái niệm/ Đặc trưng

Tác phẩm
văn học

Sản phẩm nghệ thuật ngôn từ (truyền miệng/ viết)
được sáng tạo bởi các nhà văn (vô danh/ hữu
danh): thơ, truyện, kí, kịch,...

Tác phẩm
nghệ thuật

Các tác phẩm thuộc các ngành nghệ thuật khác
nhau: kiến trúc, điêu khắc, hội hoạ, âm nhạc, vũ
đạo, điện ảnh,...

I. Tác phẩm nghệ thuật được chuyển thể từ văn học

NHIỆM VỤ 2

Cá nhân HS nghe 2 clip: clip ngâm thơ bài thơ Lá đỏ (Nguyễn Đình
Thi); clip bài hát Lá đỏ (nhạc Hoàng Hiệp, lời thơ Nguyễn Đình Thi)
và thực hiện Phiếu học tập số 2.
Phiếu học tập số 2
SO SÁNH TÁC PHẨM VĂN HỌC VÀ BÀI HÁT
Bài thơ Lá đỏ
Bài hát Lá đỏ
(Nguyễn Đình Thi)
(nhạc Hoàng Hiệp)
Điểm giống nhau …
Điểm khác nhau
…
…
https://www.youtube.com/watch?v=bXfUEMylOCw

I. Tác phẩm nghệ thuật được chuyển thể từ văn học
2) Nêu những điểm giống và khác nhau giữa bài thơ Lá đỏ và bài
hát Lá đỏ:

Bài thơ Lá đỏ
Bài hát Lá đỏ
Điểm giống – Khắc hoạ hình ảnh cuộc gặp gỡ tình cờ, vội vã giữa đoàn quân
nhau
giải phóng và cô gái (có thể là du kích) giữa rừng Trường Sơn lá
đỏ, mịt mù khói lửa.
– Lời bài hát, lời bài thơ: cơ bản giống nhau.
– Gợi cảm xúc vừa tha thiết vừa hùng tráng.
Điểm khác – Chất liệu: ngôn từ.
nhau
– Kết hợp các dòng thơ 6 chữ
và 7 chữ.
– Cách ngắt nhịp ngắn (2/4,
4/3, 3/4).

– Chất liệu: ca từ, giai điệu.
– Tiết tấu: mạnh mẽ, dứt khoát.
– Giai điệu: mang âm hưởng
hành khúc.

I. Tác phẩm nghệ thuật được chuyển thể từ văn học

NHIỆM VỤ 3

Nhóm 4 HS đọc đoạn văn bản Thánh Gióng, quan sát đường nét, màu
sắc của bức tranh Thánh Gióng (trang 31) và thực hiện Phiếu học tập
số 3.
Phiếu học tập số 3
SO SÁNH TÁC PHẨM VĂN HỌC VÀ BỨC TRANH
Tác phẩm
Chất liệu
Nội dung
Đoạn văn (truyền thuyết …
…
Thánh Gióng)
Tranh vẽ Thánh Gióng
…
…

I. Tác phẩm nghệ thuật được chuyển thể từ văn học
3) So sánh tác phẩm văn học và bức tranh:
Bài thơ Lá đỏ
Bài hát Lá đỏ
Điểm giống – Khắc hoạ hình ảnh cuộc gặp gỡ tình cờ, vội vã giữa đoàn quân
nhau
giải phóng và cô gái (có thể là du kích) giữa rừng Trường Sơn lá
đỏ, mịt mù khói lửa.
– Lời bài hát, lời bài thơ: cơ bản giống nhau.
– Gợi cảm xúc vừa tha thiết vừa hùng tráng.
Điểm khác – Chất liệu: ngôn từ.
nhau
– Kết hợp các dòng thơ 6 chữ
và 7 chữ.
– Cách ngắt nhịp ngắn (2/4,
4/3, 3/4).

– Chất liệu: ca từ, giai điệu.
– Tiết tấu: mạnh mẽ, dứt khoát.
– Giai điệu: mang âm hưởng
hành khúc.

I. Tác phẩm nghệ thuật được chuyển thể từ văn học

Chuyển thể tác phẩm văn học là dựa
Từ kết quả trả lời cho các câu hỏi
trên những nội dung cơ bản của tác
trên,
cách
thế nào
phẩmnêu
văn
họchiểu
để sáng
tạolàtác phẩm
chuyểnthể
thểloại
tác mới
phẩmnhư
vănđiện
học?ảnh, âm
thuộc
nhạc, hội hoạ,...

II. Tính sáng tạo trong quá trình chuyển thể tác phẩm văn học thành
tác phẩm nghệ thuật

NHIỆM VỤ 1
Nhóm 2 HS đọc văn bản 1 (trang 33 – 35), trả lời các yêu cầu/ câu hỏi sau:
1) Nêu sự khác biệt về chất liệu giữa văn học với các loại hình nghệ thuật
khác (âm nhạc, hội hoạ, điêu khắc,...).
2) Ngôn ngữ văn học có những đặc điểm gì?
3) Tại sao mỗi người đọc có thể có những cách hiểu khác nhau về tác
phẩm văn học? Điều này đem đến thuận lợi gì cho việc chuyển thể tác
phẩm văn học sang những loại hình nghệ thuật khác?

II. Tính sáng tạo trong quá trình chuyển thể tác phẩm văn học thành
tác phẩm nghệ thuật
1) Chất liệu của văn học là ngôn từ, chất liệu của âm nhạc là ca từ, giai
điệu; chất liệu của hội hoạ, điêu khắc là màu sắc, đường nét, hình khối
được thể hiện trên giấy, lụa, đồng,...
2) Ngôn ngữ văn học có các đặc điểm:
a. Sức truyền cảm (hay tính hiểu cảm);
b. Tính đa nghĩa (hay tính nhiều tầng ý nghĩa);
c. Tính hình ảnh (hay cách nói bằng hình ảnh).

II. Tính sáng tạo trong quá trình chuyển thể tác phẩm văn học thành
tác phẩm nghệ thuật
3) Do ngôn từ trong tác phẩm văn học có tính đa nghĩa, có thể gợi lên
nhiều cách hiểu khác nhau, do vốn sống, quan điểm thẩm mĩ,... của người
đọc khác nhau. Vì thế, vai trò của người đọc còn được xem là "đồng sáng
tạo" với tác giả. Đây là điều kiện thuận lợi cho việc chuyển thể tác phẩm
văn học sang các loại hình nghệ thuật khác. Tuỳ theo cách đọc tác phẩm
và tài năng của mình, người nghệ sĩ tìm thấy ở tác phẩm văn học tiềm
năng cải biên, chuyển thể thành tác phẩm thuộc loại hình nghệ thuật mới.
Lưu ý: cùng một tác phẩm văn học có thể có nhiều tác phẩm nghệ thuật
chuyển thể. Cơ hội sáng tạo, đồng sáng tạo dành cho nghệ sĩ là rất nhiều
và rất đa dạng.

III. Mục đích, yêu cầu của việc chuyển thể tác phẩm văn học
NHIỆM VỤ
Nhóm 2 HS đọc văn bản Văn học – điện ảnh, hành trình chung và
riêng (trang 36 – 39), thực hiện các nhiệm vụ sau:
1) Trả lời câu hỏi 1 (trang 39).
2) Trả lời câu 2 (trang 40) bằng cách điền vào bảng sau:
Chuyển thể trung thành

Chuyển thể tự do

…

…

3) Trả lời câu 3 (trang 40).
4) Trả lời câu 4 (trang 40).

III. Mục đích, yêu cầu của việc chuyển thể tác phẩm văn học
Câu 1:
– Ngôn từ trong phim truyện, ở đây là ngôn ngữ văn học (lời thoại của
nhân vật, phụ đề,…) được sử dụng trong phim truyện.
– Hiện tượng “ngôn từ xuất hiện ngày càng nhiều trong phim truyện” có
thể do nhiều nguyên nhân, trong đó có nhận thức ngày càng cao của
người làm phim truyện chuyển thể về vai trò hỗ trợ hình ảnh hoặc ưu thế
của “ngôn từ” trong việc thể hiện tính cách, tâm lí của nhân vật phim
hoặc thể hiện nội dung, chủ đề của phim truyện.
– Qua đó, có thể rút ra kết luận: Giữa văn học và nghệ thuật điện ảnh
luôn có mối quan hệ mật thiết, ngôn ngữ văn học nếu được phát huy sẽ
hỗ trợ đắc lực cho ngôn ngữ điện ảnh.

III. Mục đích, yêu cầu của việc chuyển thể tác phẩm văn học
Câu 2:

.

Chuyển thể trung thành

Chuyển thể tự do (cải biên)

Còn được gọi là “dựa theo”, trong đó
“nhà biên kịch bám sát đường dây câu
chuyện, tôn trọng cấu trúc, thậm chí cả
hình thức của tác phẩm văn học gốc”.

Còn gọi là “phỏng theo”, trong đó “nhà
biên kịch lựa chọn trong tác phẩm gốc
những yếu tố thích hợp theo cách nhìn của
mình, hoặc theo ý muốn của nhà sản xuất
để đưa lên phim”.

Có tính chất minh hoạ cho tác phẩm văn Người chuyển thể thể hiện sự sáng tạo của
học.
mình qua việc đọc và tiếp nhận nội dung,
 
ý nghĩa từ tác phẩm văn học. Có thể dùng
thuật ngữ “cải biên” thay cho “chuyển
thể”.

III. Mục đích, yêu cầu của việc chuyển thể tác phẩm văn học
Câu 3:
Có thể đồng tình với ý kiến của tác giả bài viết: “... bức hoạ vẽ một người
phụ nữ với nụ cười mỉm nhưng không có ngôn từ nào có thể miêu tả
được đầy đủ ý nghĩa những điều mà bức hoạ này gợi ra”. HS cũng có thể
giải thích thêm: Nhận định của tác giả bài viết không phủ nhận ưu thế
riêng của ngôn ngữ văn học (ngôn từ). Lí do: Ngôn ngữ hội hoạ có những
ưu thế về màu sắc, đường nét, khả năng tạo hình và biểu cảm riêng mà
ngôn ngữ văn học không có.

III. Mục đích, yêu cầu của việc chuyển thể tác phẩm văn học
Câu 4:
Ý kiến đã nhấn mạnh mục đích của việc chuyển thể tác phẩm nghệ thuật từ
văn học là nhằm:
– Giúp cho độc giả và khán giả nhận thấy được những nét riêng biệt trong
từng loại hình.
– Chỉ ra sự tác động qua lại lẫn nhau giữa hai loại hình này. 
Như vậy cần tránh một số ngộ nhận:
– Chuyển thể là phụ thuộc vào văn bản gốc, chỉ nhằm minh hoạ cho văn
bản gốc.
– Lấy văn bản gốc (tác phẩm văn học) làm chuẩn mực để so sánh, đánh giá
tác phẩm nghệ thuật, trong đó có phim truyện chuyển thể (trái lại, cần “chỉ
ra sự tác động qua lại lẫn nhau giữa hai loại hình”).

III. Mục đích, yêu cầu của việc chuyển thể tác phẩm văn học
Lưu ý:
– Sau quá trình chuyển thể, (các) tác giả chuyển thể có quyền đứng tên và là
chủ sở hữu tác phẩm nghệ thuật cùng với tác giả văn học.
– Tìm hiểu, giới thiệu việc chuyển thể tác phẩm nghệ thuật từ tác phẩm văn
học phải “nhằm giúp cho độc giả và khán giả nhận thấy được những nét
riêng biệt trong từng loại hình cũng như sự tác động qua lại lẫn nhau giữa
hai loại hình này”.

THỰC HÀNH
NHIỆM VỤ
1) Nhóm 2 HS thực hiện Phiếu học tập số 4 (bài tập 1, trang 40) và
bài tập 2, trang 41.
2) 2 – 4 đại diện nhóm báo cáo sản phẩm.
Phiếu học tập số 4
TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT ĐƯỢC CHUYỂN THỂ
TỪ TÁC PHẨM VĂN HỌC
Lĩnh vực nghệ thuật/ Tên tác phẩm
Tên tác phẩm văn học/
thể loại
nghệ thuật – tác giả
thể loại/ tác giả
Âm nhạc (ca khúc)
…
…
Hội hoạ (tranh vẽ)
…
…
Điện ảnh (phim truyện)
…
…
Sân khấu (chèo/ tuồng/ …
…
cải lương/ kịch nói)
Lĩnh vực/ loại hình nghệ …
…
thuật khác

Bài tập 1:

Lĩnh
vực
nghệ Tên tác phẩm nghệ thuật – tác giả
thuật/ thể loại
Âm nhạc (ca khúc)
Đi trong hương tràm
(nhạc: Thuận Yến; lời thơ: Hoài Vũ)
Hội hoạ (tranh vẽ)

Điện ảnh
truyện)
Sân khấu
tuồng/ cải
kịch nói)

Tên tác phẩm văn học/
thể loại/ tác giả
Đi trong hương tràm
(thơ: Hoài Vũ)

Thánh Gióng
Thánh Gióng
(tranh Đông Hồ; tranh bột màu/ tranh sơn (truyền thuyết dân gian)
mài của Nguyễn Tư Nghiêm)
(phim Mùa len trâu (đạo diễn: Nguyễn Võ Mùa len trâu
Nghiêm Minh)
(truyện ngắn: Sơn Nam)
(chèo/ Hồn Trương Ba, da hàng thịt (kịch bản Hồn Trương Ba, da hàng
lương/ sân khấu của Lưu Quang Vũ)
thịt (truyện cổ dân gian
Việt Nam)

Lĩnh vực/ loại hình  
nghệ thuật khác

Bài tập 2 (ví dụ):
 

Bài thơ Đi trong
Bài hát Đi trong
hương tràm
hương tràm
Điểm tương Bày tỏ tình yêu thương, nỗi nhớ tiếc và niềm tin của chủ thể
đồng (chủ đề/ “anh” (người chiến sĩ) về sự bất tử cùng hương tràm và sông
nước Đồng Tháp Mười của nhân vật “em” (cô gái giao liên
cảm hứng) những năm chống Mỹ cứu nước).

Điểm khác – Chất liệu: ngôn từ.
biệt (sáng tạo – Thể thơ tự do hiện đại với
nghệ thuật) các yếu tố: từ ngữ, hình ảnh,
vần, nhịp, âm điệu, biện
pháp trùng điệp, ẩn dụ, hoán
dụ,

– Chất liệu: ca từ, giai điệu.
– Ca từ: điều chỉnh lời thơ theo
lối mở đầu, kết thúc, có điệp
khúc, luyến láy theo yêu cầu cấu
trúc của một ca khúc.
– Giai điệu: nhịp 2/4, âm hưởng
dân ca.

Phần hai
YÊU CẦU VÀ CÁCH THỨC VIẾT BÀI GIỚI
THIỆU TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT ĐƯỢC
CHUYỂN THỂ TỪ VĂN HỌC

Khởi động

Câu 1: Dựa theo các đề mục NHIỆM
trong SGK
VỤ Chuyên đề học tập Ngữ văn
12, HS
những
chính.
1) HStóm
đọc lược
SGK lại
Chuyên
đềnội
họcdung
tập Ngữ
văn 12, trang 41 – 61.
Câu
2: Chuyên
nàycầu/
yêucâu
cầu
2) HS
trả lời cácđềyêu
hỏichúng
sau: ta thực hiện hai nội dung chính
của
Câu 1: Tóm tắt những nội dung chính của yêu cầu cách thức viết bài
phần
giớiviết:
thiệu tác phẩm nghệ thuật được chuyển thể từ văn học.
– Viết
bàiChúng
giới thiệu
tác phẩm
nghệ thuật
được
từ tác phẩm
Câu 2:
ta sẽ thực
hiện những
yêu cầu
nào chuyển
của phầnthể
viết?
vănThực
học.hiện nhiệm vụ: Nhóm 4 – 6 HS thực hiện nhiệm vụ.
– Viết kịch bản phim ngắn chuyển thể.

I. Tìm hiểu cách viết bài giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật được
chuyển thể và thực hành
NHIỆM VỤ
Cá nhân HS đọc mục SGK Chuyên đề học tập Ngữ văn 12, trang 41 và
thực hiện Phiếu học tập số 5.
2) GV chia lớp làm ba nhóm lớn (tạm gọi là nhóm A, nhóm B, nhóm C),
mỗi nhóm gồm các nhóm nhỏ 4 – 5 HS.
Nhóm A đọc ngữ liệu 1: Cảm xúc chung của hai nghệ sĩ tạo nên Em ơi
Hà Nội phố (trang 42 – 44), trả lời 5 câu hỏi (trang 44).
Nhóm B đọc ngữ liệu 2: Tác phẩm văn học và những đôi cánh mới (trang
45 – 48), trả lời 6 câu hỏi (trang 50).
Nhóm C đọc ngữ liệu 3: Tác phẩm kinh điển Làng Vũ Đại ngày ấy trở lại
với chất lượng HD (trang 48 – 49), trả lời 6 câu hỏi (trang 50).

I. Tìm hiểu cách viết bài giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật được chuyển
thể và thực hành
1) Những từ khoá cần chú ý như: lí lẽ, bằng chứng, giá trị, đóng góp, mối
liên hệ,…
2)
Ngữ liệu 1:
Câu 1:
– Em ơi Hà Nội phố do nhạc sĩ Phú Quang chọn lọc một số câu thơ của
Phan Vũ làm lời bài hát.
– Đoạn mở đầu đã đáp ứng yêu cầu của phần mở bài (HS có thể phân tích
thêm: Từ ý thơ trong Em ơi Hà Nội phố, nhạc sĩ Phú Quang đồng cảm với
nhà thơ Phan Vũ đã làm nên ca khúc bất hủ này).
– Phần kết bài: Khẳng định sức sống vượt thời gian của thơ Phan Vũ và
nhạc Phú Quang.

I. Tìm hiểu cách viết bài giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật được chuyển
thể và thực hành
Câu 2:
Ý chính (ở phần thân bài) của bài viết có thể tóm tắt như sau:
– Cảm xúc, hoài niệm của Phan Vũ về sự kiện máy bay B52 tàn phá Hà
Nội tháng 12 năm ấy được Phú Quang chọn để xây dựng thành lời bài
hát (sự đồng điệu tri âm giữa Phú Quang và Phan Vũ).
– Những cảm xúc chung của hai nghệ sĩ, hai người con xa Hà Nội đã gặp
nhau ở cùng một ca khúc.
– Ca sĩ thể hiện lần đầu là Lệ Thu; sau đó tiếp tục được các ca sĩ nổi
tiếng thể hiện, cho thấy sức sống ngay lần đầu và sức sống vượt thời gian
của tác phẩm.

I. Tìm hiểu cách viết bài giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật được chuyển
thể và thực hành
Câu 2:
Nhận xét: Bố cục của bài viết mạch lạc. Quá trình sáng tác và chuyển
thể từ thơ thành bài hát được thuật lại từ sự ra đời của bài thơ đến sự ra
đời của bài hát; từ tiếng nói tri âm của hai tác giả đến tình cảm tri âm của
ca sĩ, người thưởng thức. Đó là bố cục phù hợp để truyền tải ý chính cần
giới thiệu về bài hát phổ nhạc từ tác phẩm thơ.

I. Tìm hiểu cách viết bài giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật được chuyển
thể và thực hành
Câu 3: Có thể nêu một số biểu hiện của sự gặp gỡ “tri âm” giữa hai tác
giả, chẳng hạn ở đoạn văn sau: “Một Hà Nội của quá khứ đã lùi xa …
trong hoài niệm” (trang 43).
Câu 4: Bằng chứng: a) là những câu hát, hình ảnh, từ ngữ trong lời bài
hát – lời thơ được trích dẫn chọn lọc; khéo léo lồng chúng vào trong lời
giới thiệu; b) về sức sống của bài hát gắn với tên tuổi các ca sĩ thể hiện.
Câu 5: Phương pháp phân tích – tổng hợp được sử dụng để chỉ ra những
tình cảm, cảm xúc chung giữa hai tác giả. Phương pháp so sánh được sử
dụng để làm nổi bật điểm chung giữa các thế hệ ca sĩ, người nghe.

I. Tìm hiểu cách viết bài giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật được chuyển
thể và thực hành
Ngữ liệu 2, 3:
Câu 1:
Ngữ liệu 2 (Tác phẩm văn học và những đôi cánh mới) giới thiệu một
chùm tác phẩm điện ảnh, ba-lê nổi tiếng chuyển thể từ văn học:
– Hồ Thiên Nga chuyển thể từ truyện cổ dân gian thành ba-lê, kể về câu
chuyện tình yêu của công chúa Ô-đét (người bị phù thuỷ biến thành thiên
nga vào ban ngày và trở thành người vào ban đêm) với hoàng tử Sít-phơ-ri.
Phần âm nhạc do nhà soạn nhạc P. Trai-cốp-xki viết.

I. Tìm hiểu cách viết bài giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật được chuyển
thể và thực hành
Ngữ liệu 2, 3:
Câu 1:
– Sin-đơ-rê-la là truyện cổ do anh em nhà Grimm sưu tầm, được chuyển
thể thành tác phẩm nghệ thuật thuộc nhiều loại hình khác nhau: ba-lê,
phim hoạt hình, phim truyện,...
– Rô-mê-ô và Giu-li-ét là tác phẩm bi kịch của U. Sếch-xpia được các
nhà biên soạn chuyển thể thành tác phẩm ba-lê; sau đó, các nhà làm phim
chuyển thể thành phim truyện.
(Ở ngữ liệu 3 thực hiện tương tự).

I. Tìm hiểu cách viết bài giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật được chuyển
thể và thực hành
Ngữ liệu 2, 3:
Câu 2:
HS tự tóm tắt được ý chính trong phần thân bài của ngữ liệu 2, nhưng cần
lưu ý đến phần thân bài và kết bài ở ngữ liệu 3:
– Phần thân bài:
+ Bộ phim góp phần mang lại giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ
thuật cho đạo diễn – Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Văn Khoa với ê-kíp diễn
viên nổi tiếng.

I. Tìm hiểu cách viết bài giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật được chuyển
thể và thực hành
Ngữ liệu 2, 3:
Câu 2:
+ Kịch bản của bộ phim được nhà văn, nữ biên kịch Đoàn Lê chuyển thể
từ ba tác phẩm độc lập của Nam Cao.
+ Mạch chuyện (được kết nối qua lời kể của nhân vật giáo Thứ) và chủ đề
của phim.
+ Tính đột phá táo bạo của đạo diễn, Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Văn Khoa
vào thời điểm đầu những năm 1980.

I. Tìm hiểu cách viết bài giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật được chuyển
thể và thực hành
Ngữ liệu 2, 3:
Câu 2:
– Phần kết bài:
+ Thông tin về phiên bản mới phim Làng Vũ Đại ngày ấy với chất lượng
HD trong Tuần phim Việt trên VTVGo.
+ Nhận xét chung: Bài viết được bố cục mạch lạc, tự nhiên.

I. Tìm hiểu cách viết bài giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật được chuyển
thể và thực hành
Ngữ liệu 2, 3:
Câu 3:
– Với các tác phẩm nhạc kịch, tác giả bài viết (ngữ liệu 2) chủ yếu nêu
thông tin về tác phẩm ba-lê, điện ảnh và tác phẩm văn học, nhấn mạnh
thông tin về sáng tạo âm nhạc, biên đạo ba-lê, đạo diễn điện ảnh.
– Với tác phẩm điện ảnh (phim truyện), tác giả (ngữ liệu 3) bắt đầu với
việc giới thiệu đạo diễn, diễn viên, sau đó giới thiệu tác giả kịch bản và
mạch tự sự kết nối nội dung các tác phẩm văn học của Nam Cao.

I. Tìm hiểu cách viết bài giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật được chuyển
thể và thực hành
Ngữ liệu 2, 3:
Câu 3:
Ở ngữ liệu này, quá trình chuyển thể từ truyện thành phim như được nói
lướt qua và lồng vào việc giới thiệu đạo diễn, diễn viên và tác giả kịch bản.
– Một số điểm sáng tạo đáng ghi nhận của các tập thể tác giả chuyển thể
phim Làng Vũ Đại ngày ấy từ tác phẩm của Nam Cao:
+ Các nhân vật chính của Nam Cao như giáo Thứ, lão Hạc, Chí Phèo, Thị
Nở, Bá Kiến, Lý Cường,... được quy tụ về trong một không gian văn hoá
của làng Vũ Đại trước Cách mạng tháng Tám năm 1945.

I. Tìm hiểu cách viết bài giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật được chuyển
thể và thực hành
Ngữ liệu 2, 3:
Câu 3:
+ Kết nối sự kiện của nhiều tác phẩm, tăng cường tính chất tự truyện, sử
dụng điểm nhìn và lời kể của nhân vật giáo Thứ và kể bằng ngôn ngữ diện
ảnh.
+ Sử dụng “cảnh nóng” táo bạo, hiệu quả.

I. Tìm hiểu cách viết bài giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật được chuyển
thể và thực hành
Ngữ liệu 2, 3:
Câu 4:
Về sự kết hợp phương tiện ngôn ngữ với phương tiện phi ngôn ngữ của tác
giả:
– Ở ngữ liệu 2: Mỗi tác phẩm đều chọn dùng một ảnh đẹp (từ vở diễn balê), khá tiêu biểu, chọn lọc, nhằm phát huy sự hỗ trợ của phương tiện giao
tiếp phi ngôn ngữ.
– Ở ngữ liệu 3: Tác giả bài viết sử dụng một chùm ảnh phim khá ấn tượng.
Về cách thức sử dụng bằng chứng: Bằng chứng được (trong ngữ liệu 3)
trích dẫn chủ yếu là tên các nhân vật trong truyện và trong phim truyện.
Điều này bảo đảm cho tính hàm súc và số chữ cho phép của một bài báo.

I. Tìm hiểu cách viết bài giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật được chuyển
thể và thực hành
Ngữ liệu 2, 3:
Câu 5: GV gợi ý HS thực hiện như với câu 5 ở ngữ liệu 1.
Câu 6: GV hướng dẫn HS dựa vào ngữ liệu 2 (giới thiệu nhiều vở ba-lê,
điện ảnh chuyển thể từ văn học qua một bài viết ngắn), tự rút ra một số lưu
ý khi giới thiệu nhiều tác phẩm nghệ thuật chuyển thể trong một bài viết
ngắn.

II. Khái quát bố cục bài giới thiệu tác phẩm nghệ thuật được chuyển thể
từ văn học
NHIỆM VỤ
1) Nhóm 4 – 6 HS thực hiện Phiếu học tập số 6 và số 7 trên giấy A0.
2) Trình bày sản phẩm theo kĩ thuật phòng tranh.
3) Cá nhân HS trả lời câu hỏi: Trong quá trình thực hiện, chúng ta cần lưu ý
những điều gì?
Phiếu học tập số 6
KHÁI QUÁT BỐ CỤC BÀI GIỚI THIỆU TÁC PHẨM ÂM NHẠC/
HỘI HOẠ ĐƯỢC CHUYỂN THỂ TỪ TÁC PHẨM VĂN HỌC
Bố cục
Nội dung
Thể hiện qua ngữ liệu 1
Mở bài
…
…
Thân bài
…
…
Kết bài
…
…

Phiếu học tập số 7
TÌM HIỂU BỐ CỤC BÀI GIỚI THIỆU TÁC PHẨM SÂN KHẤU,
ĐIỆN ẢNH CHUYỂN THỂ TỪ TÁC PHẨM VĂN HỌC
Bố cục
Nội dung
Thể hiện qua ngữ liệu
2 hoặc ngữ liệu 3
Mở bài
…
…
Thân bài
…
…
Kết bài
…
…

III. Tìm hiểu quy trình viết bài giới thiệu tác phẩm nghệ thuật
được chuyển thể từ văn học
NHIỆM VỤ
1)Nhóm 4 HS đọc SGK Chuyên
đề học tập Ngữ văn 12, trang 51
– 53 và thực hiện Phiếu học tập
số 8 trên giấy A0.
2) Trình bày sản phẩm theo kĩ
thuật phòng tranh.

Phiếu học tập số 8
NHỮNG LƯU Ý TRONG QUY TRÌNH VIẾT BÀI GIỚI THIỆU
TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT
Các bước trong
Những điểm cần lưu ý
quy trình viết
Bước 1: Chuẩn bị viết
Bước 2: Tìm ý
Lập dàn ý
Bước 3: Viết bài
Bước 4: Xem lại và chỉnh
sửa

IV. Thực hành viết bài giới thiệu tác phẩm nghệ thuật được chuyển thể
 NHIỆM VỤ
Nhóm 4 – 5 HS thực hiện các nhiệm vụ sau:
1) Chọn một tác phẩm nghệ thuật (bài hát, bức tranh, bộ phim,...) được chuyển thể
từ tác phẩm văn học để viết bài giới thiệu.
2) Đọc tác phẩm được chuyển thể và đọc tác phẩm văn học để tìm ý dựa trên định
hướng sau:
3) Lập dàn ý. Lưu ý: tuỳ theo việc chọn giới thiệu
 
Tác phẩm văn
Tác phẩm được
học
chuyển thể
tác phẩm chuyển thể là âm nhạc, hội hoạ hay sân
Tên tác phẩm
 
 
Tên tác giả
 
 
khấu, điện ảnh mà chọn bố cục phù hợp (xem lại
Loại hình
 
 
Chất liệu
 
 
Phiếu học tập số 6 và 7).
Chủ đề
 
 
Cốt truyện/ nội  
 
4) Viết bài giới thiệu dựa trên dàn ý, trong khi viết
dung chính
Bố cục
 
 
cần thường xuyên đối chiếu với bảng kiểm (trang
53) và chỉnh sửa kịp thời để bài viết đáp ứng yêu

V. Tìm hiểu cách viết viết kịch bản phim ngắn chuyển thể từ tác phẩm
văn học và thực hành
1. Tìm hiểu yêu cầu đối với kịch bản phim ngắn chuyển thể từ tác phẩm văn
học

NHIỆM VỤ

1) Nhóm 2 HS đọc khung Cấu trúc chung của kịch bản phim
ngắn (trang 54 – 55) và ngữ liệu Đăm Săn chiến thắng Mtao Mxây
(trang 55 – 59), sau đó hoàn thành Phiếu học tập số 9.
Phiếu học tập số 9
TÌM HIỂU CẤU TRÚC CỦA KỊCH BẢN PHIM NGẮN
Cấu trúc
Nội dung
Thể hiện qua Đăm Săn
chiến thắng Mtao Mxây
1. Nhan đề, tác giả
…
…
2. Mở đầu
…
…
3. Khởi đầu
…
…
4. Phát triển
…
…
5. Đỉnh điểm
…
…
6. Giải quyết
…
…
7. Kết thúc
…
…
8. Thông tin về tác …
…
quyền

V. Tìm hiểu cách viết viết kịch bản phim ngắn chuyển thể từ tác phẩm
văn học và thực hành
2. Tìm hiểu quy trình viết kịch bản phim ngắn chuyển thể từ văn học
Phiếu học tập số 10
QUY TRÌNH VIẾT KỊCH BẢN PHIM NGẮN CHUYỂN THỂ
Các bước trong quy trình viết
Bước 1: Tìm ý tưởng

Những điểm cần lưu ý
a)
b)
c)
d)

…
…
…
…

Bước 2: Phác thảo đề cương

…

Bước 3: Viết kịch bản

…

Bước 4: Xem và chỉnh sửa kịch bản

…

NHIỆM VỤ
1) Nhóm 2 HS cùng bàn đọc
SGK, trang 59 – 61, sau đó hoàn
thành Phiếu học tập số 10.
2) Trình bày sản phẩm theo kĩ
thuật phòng tranh.

V. Tìm hiểu cách viết viết kịch bản phim ngắn chuyển thể từ tác phẩm
văn học và thực hành
2. Tìm hiểu quy trình viết kịch bản phim ngắn chuyển thể từ văn học
Phiếu học tập số 10
QUY TRÌNH VIẾT KỊCH BẢN PHIM NGẮN CHUYỂN THỂ
Các bước trong quy trình viết
Bước 1: Tìm ý tưởng

Những điểm cần lưu ý
a)
b)
c)
d)

…
…
…
…

Bước 2: Phác thảo đề cương

…

Bước 3: Viết kịch bản

…

Bước 4: Xem và chỉnh sửa kịch bản

…

NHIỆM VỤ
1) Nhóm 2 HS cùng bàn đọc
SGK, trang 59 – 61, sau đó hoàn
thành Phiếu học tập số 10.
2) Trình bày sản phẩm theo kĩ
thuật phòng tranh.

V. Tìm hiểu cách viết viết kịch bản phim ngắn chuyển thể từ tác