NGỮ VĂN LỚP 8
CHUYÊN ĐỀ:
HÌNH ẢNH NGƯỜI NÔNG DÂN VIỆT NAM
TRƯỚC CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
Qua VB: “Tức nước vỡ bờ” – Ngô Tất Tố, “Lão Hạc” – Nam Cao
HÌNH ẢNH NGƯỜI NÔNG DÂN TRƯỚC CM THÁNG 8 - 1945
Bối cảnh Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám năm 1945
Hình ảnh người nông dân VN trước CM tháng Tám 1945 qua hai VB: Tức nước vỡ bờ (Ngô Tất Tố); Lão Hạc (Nam Cao)
Vận dụng chuyên đề làm bài tập
CHUYÊN ĐỀ: HÌNH ẢNH NGƯỜI NÔNG DÂN TRƯỚC
CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
(Qua VB: “Tức nước vỡ bờ” – Ngô Tất Tố; “Lão Hạc”- Nam Cao)
I. Bối cảnh lịch sử Việt Nam những năm 1930 - 1945
Mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt.
Thực dân pháp tăng cường bóc lột nhân dân, đàn áp cách mạng.
Năm 1940, Nhật nhảy vào Đông Dương, Nhật và Pháp cấu kết với nhau cùng đàn áp bóc lột nhân dân ta.
=> Đời sống nhân dân ta ngày càng kiệt quệ, đau thương tăm tối.
CHUYÊN ĐỀ: HÌNH ẢNH NGƯỜI NÔNG DÂN TRƯỚC
CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
(Qua VB: “Tức nước vỡ bờ” – Ngô Tất Tố; “Lão Hạc”- Nam Cao)
II. Hình ảnh người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám năm 1945 qua hai văn bản “Tức nước vỡ bờ” – Ngô Tất Tố và “Lão Hạc” – Nam Cao.
HÌNH ẢNH NGƯỜI NÔNG DÂN TRONG XH CŨ
SỐ PHẬN
PHẨM CHẤT
Bất hạnh, tăm tối bị đàn áp, bóc lột
Không có lối thoát
Mang nhiều phẩm chất cao quý, đáng trân trọng
Người nông dân trong xã hội cũ
có số phận bất hạnh nhưng phẩm chất cao đẹp
CHUYÊN ĐỀ: HÌNH ẢNH NGƯỜI NÔNG DÂN TRƯỚC
CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
(Qua VB: “Tức nước vỡ bờ” – Ngô Tất Tố; “Lão Hạc”- Nam Cao)
II. Hình ảnh người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám năm 1945 qua hai văn bản “Tức nước vỡ bờ” – Ngô Tất Tố và “Lão Hạc” – Nam Cao.
1. Cuộc đời và số phận của người nông dân Việt Nam trước cách mạng Tháng Tám năm 1945 qua nhân vật chị Dậu và Lão Hạc.
HÌNH ẢNH NGƯỜI NÔNG DÂN TRONG XH CŨ
CHỊ DẬU
LÃO HẠC
Nghèo nhất nhì trong hạng cùng đinh
Lão nông nghèo sống cô đơn tuổi già
Người nông dân trong xã hội cũ có số phận cùng cực
Chế độ sưu thuế dồn đến bước đường cùng
Thiên tai bệnh tật khiến lão rơi vào cảnh cùng cực
Tìm đến cái chết dữ dội thảm thương
Gia đình chị Dậu
lâm vào đường cùng
Cuộc đời đầy bất hạnh
Không có lối thoát
CHUYÊN ĐỀ: HÌNH ẢNH NGƯỜI NÔNG DÂN TRƯỚC
CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
(Qua VB: “Tức nước vỡ bờ” – Ngô Tất Tố; “Lão Hạc”- Nam Cao)
II. Hình ảnh người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám năm 1945 qua hai văn bản “Tức nước vỡ bờ” – Ngô Tất Tố và “Lão Hạc” – Nam Cao.
1. Cuộc đời và số phận của người nông dân Việt Nam trước cách mạng Tháng Tám năm 1945 qua nhân vật chị Dậu và Lão Hạc.
2. Phẩm chất của người nông dân Việt Nam trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945 qua nhân vật chị Dậu và lão Hạc.
PHẨM CHẤTNGƯỜI NÔNG DÂN TRONG XH CŨ
CHỊ DẬU
LÃO HẠC
Người phụ nữ chịu thương chịu khó
Người giàu lòng nhân ái đức hi sinh
Người nông dân trong xã hội cũ có phẩm chất cao đẹp
Yêu thương chồng con tha thiết
Người nông dân lương thiện
Người nông dân giàu long tự trọng
Gia đình chị Dậu
lâm vào đường cùng
Cuộc đời đầy bất hạnh
Không có lối thoát
Hiền lành nhưng cũng tiềm tang sức mạnh tinh thần phản kháng
CHUYÊN ĐỀ: HÌNH ẢNH NGƯỜI NÔNG DÂN TRƯỚC
CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
(Qua VB: “Tức nước vỡ bờ” – Ngô Tất Tố; “Lão Hạc”- Nam Cao)
II. Hình ảnh người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám năm 1945 qua hai văn bản “Tức nước vỡ bờ” – Ngô Tất Tố và “Lão Hạc” – Nam Cao.
1. Cuộc đời và số phận của người nông dân Việt Nam trước cách mạng Tháng Tám năm 1945 qua nhân vật chị Dậu và Lão Hạc.
2. Phẩm chất của người nông dân Việt Nam trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945 qua nhân vật chị Dậu và lão Hạc.
3. Chị Dậu và lão Hạc là hình ảnh tiêu biểu cho vô vàn người nông dân trong xã hội cũ có số phận bất hạnh nhưng phẩm chất vô cùng cao đẹp.
III. Luyện tập
Đề 1:
Giới thiệu khái quát về nhà văn Ngô Tất Tố và đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” (Trích trong tiểu thuyết “Tắt đèn”)?
TÁC GIẢ
TÁC PHẨM
Ngô Tất Tố (1983 – 1954)
Quê: Mai Lâm – Đông Anh – HN
Là nhà văn hiện thực xuất sắc chuyên viết về nông thôn trước cách mạng tháng Tám năm 1945
Đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” trích chương XVIII của tác phẩm “Tắt đèn”
Thể loại: Tiểu thuyết
Phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả, biểu cảm
Bố cục đoạn trích: 2 phần.
+ Tình thế gia đình chị Dậu.
+ Cảnh “Tức nước vỡ bờ”.
III. Luyện tập
2. Đề 2: Giải thích nhan đề “Tức nước vỡ bờ”
Nghĩa đen:
+ Bờ (bờ ruộng): Là ranh giới, giới hạn giữa các mảnh ruộng với nhau được con người đắp thành trong quá trình canh tác nhằm giữ lại lượng nước cần thiết bên trong mảnh ruộng và ngăn cản sự thoát nước ra bên ngoài
+ Tức nước: Tình trạng nước quá đầy sắp trào ra
=> Tức nước vỡ bờ: Nếu nước bên trong quá nhiều, sẽ gây ra tình trạng vỡ bờ và tràn ra ngoài.
Nghĩa bóng: Nhan đề đoạn trích “Tức nước vỡ bờ”:
+ Có áp bức ắt có đấu tranh. Đó là quy luật tất yếu trong cuộc sống.
+ Nhan đề nêu lên chân lí: Con đường sống của quần chúng bị áp bức chỉ có thể là con đường đấu tranh tự giải phóng mình.
3. Đề 3: Từ tình yêu thương con của Lão Hạc trong truyện ngắn cùng tên (Nam Cao), hãy viết một đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về tình phụ tử trong xã hội ngày nay.
Về hình thức:
Viết đoạn văn tính từ chỗ lùi đầu dòng đến chỗ chấm xuống dòng theo cách diễn dịch (hoặc quy nạp).
Về nội dung: Bao gồm các ý sau:
Mở đoạn: Dẫn dắt từ tình phụ tử của Lão Hạc trong truyện ngắn cùng tên của Nam Cao đến tình phụ tử trong XH ngày nay
Thân đoạn:
Giải thích: Tình phụ tử là gì?
Biểu hiện của tình phụ tử.
Vai trò – ý nghĩa của tình phụ tử.
Phê phán những biểu hiện không biết trân trọng tình phụ tử.
Liên hệ nêu suy nghĩ của bản thân về tình phụ tử.
c. Kết đoạn: Đánh giá lại vấn đề
III. Luyện tập
4. Đề 4:
Có ý kiến cho rằng: “Chị Dậu và Lão Hạc là những hình tượng tiêu biểu cho số phận và phẩm chất của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám”
Qua đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” (Ngô Tất Tố) và “Lão Hạc” (Nam Cao), em hãy làm sáng tỏ nhận định trên

CHỨNG MINH NHẬN ĐỊNH:

“…”
MỞ BÀI
THÂN BÀI
KẾT BÀI
Dẫn dắt và nêu được nhận định: “…”
Luận điểm 1:
Luận điểm 2:
Luận điểm 3:
Luận điểm …
Khẳng định lại vấn đề.
Lấy dẫn chứng trong tác phẩm để chứng minh
III. Luyện tập
4. Đề 4:
Có ý kiến cho rằng: “Chị Dậu và Lão Hạc là những hình tượng tiêu biểu cho số phận và phẩm chất của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám”
Qua đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” (Ngô Tất Tố) và “Lão Hạc” (Nam Cao), em hãy làm sáng tỏ nhận định trên
Mở bài:
- Dẫn dắt và nêu được vấn đề nghị luận: “Chị Dậu và Lão Hạc là những hình tượng tiêu biẻu cho phẩm chất và số phận của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám”.
b. Thân bài:
b.1. Chị Dậu và lão Hạc là những hình tượng tiêu biểu cho số phận đau khổ, bi thảm của người nông dân Việt Nam trước cách mạng:
* Chị Dậu:
Nghèo nhất nhì trong hạng cùng đinh.
Phải nộp thuế than – một thứ thuế bất công tàn bạo thời phong kiến.
-> Gia đình chị Dậu lâm vào bước đường cùng.
* Lão Hạc:
Lão nông nghèo sống cô đơn tuổi già.
Thiên tai, bệnh tật khiến cuộc sống của lão cùng cực.
Tìm đến cái chết dữ dội thảm thương.
-> Cuộc đời đầy bất hạnh.
=> Chị Dậu và lão Hạc – Người nông dân trong xã hội cũ có số phận bất hạnh, không lối thoát.
b.2. Chị Dậu và lão Hạc là những hình tượng tiêu biểu cho phẩm chất tốt đẹp của người nông dân Việt Nam trước cách mạng.
* Chị Dậu:
Là người phụ nữ chịu thương chịu khó thông minh, đảm đang tháo vát
Là một người phụ nữ yêu thương chồng con.
Là người phụ nữ hiện lành nhưng cũng tiềm tàng sức mạng và tình thần phản kháng.
-> Chị Dậu có phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam.
* Lão Hạc:
Là một người nông dân giàu lòng nhân ái, đức hi sinh.
Là người nông dân lương thiện:
Là một người nông dân giàu lòng tự trọng:
-> Lão Hạc phẩm chất cao đẹp của người nông dân VN.
=> Chị Dậu và lão Hạc – Người nông dân trong xã hội cũ có phẩm chất cao đẹp.
b.3. Bức chân dung của chị Dậu và lão Hạc đã tô đậm giá trị hiện thực và nhân đạo của hai tác phẩm:
* Giá trị hiện thực:
Số phận bi kịch của người nông dân trước Cách mạng.
Sự đàn áp bóc lột của chế độ phong kiến với người nông dân
* Giá trị nhân đạo:
Sự đồng cảm xót xa của nhà văn trước số phận bi kịch của người nông dân trước Cách mạng.
Sự trân trọng ngợi ca phẩm chất cao đẹp của họ.
Phê phán tố cáo chế độ thực dân phong kiến chèn ép bóc lột đối với người nông dân.
=> Hai VB “Tức nước vỡ bờ” (Ngô Tất Tố) và “Lão Hạc” (Nam Cao đã phản ánh hiện thực về bức tranh nông thôn – Người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám).
c. Kết bài: Khẳng định vấn đề
CHỨNG MINH NHẬN ĐỊNH:

“…”
MỞ BÀI
THÂN BÀI
KẾT BÀI
Dẫn dắt và nêu được nhận định: “…”
Chị Dậu và lão Hạc là những hình tượng tiêu biểu cho số phận đau khổ, bi thảm của người nông dân Việt Nam trước cách mạng
Chị Dậu và Lão Hạc là những hình tượng tiêu biểu cho phẩm chất Tốt đẹp của người nông dân Việt Nam trước cách mạng.
Bức chân dung của chị Dậu và Lão Hạc đã tô đậm giá trị hiện thực và nhân đạo của hai tác phẩm
Khẳng định lại vấn đề.
Lấy dẫn chứng trong tác phẩm để chứng minh
BÀI TẬP VỀ NHÀ
Bài tập 1:
“Tiểu thuyết Tắt đèn của nhà văn Ngô Tất Tố có nhiều nhân vật, nhưng chị Dậu là một hình tượng trung tâm, là linh hồn của tác phẩm có giá trị hiện thực. Bởi chị Dậu là hình ảnh chân thực, đẹp đẽ của người phụ nữ nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng tám năm 1945”.
Bằng những hiểu biết của em về tác phẩm “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố, hãy làm sáng tỏ nhận định trên
Bài tập 2: Hãy làm sáng tỏ tài năng nghệ thuật và cái nhìn nhân đạo của nhà văn Nam Cao qua truyện ngắn “Lão Hạc”