PHẢN ỨNG
HẠT NHÂN

Nội dung chính

Phản ứng hạt nhân

Phóng xạ tự nhiên
& phóng xạ nhân tạo
Ứng dụng của đồng vị phóng
xạ và phản ứng hạt nhân

PHẢN ỨNG HẠT NHÂN
PHẢN ỨNG PHÂN HẠCH
PHẢN ỨNG NHIỆT HẠCH

Khái niệm về phản ứng hạt nhân
Phản ứng hạt nhân

Phản ứng hóa học
- Thay đổi cấu trúc lớp vỏ (e)
 Nguyên tố không đổi
BTKL: + = +
- Năng lượng thay đổi (nhỏ)

- Thay đổi thành phần hạt nhân
 Nguyên tố thay đổi
+

+

- Năng lượng thay đổi (lớn)

Định luật bảo toàn
+

+

Số khối

+ =

+

Điện tích

+ =

+

Ví dụ: Hoàn chỉnh các phương trình phản ứng sau, tra
bảng tuần hoàn xem X là hạt gì?

a)

Li + X
X

Be + n
6 + A = 7 + 1
3 + Z = 4 + 0
A=2
Z=1

Vậy X là H

b) Bo + X

Li + He

Vậy X là n
c) C

+ X

S + He

Vậy X là p ( hay H )

d) H + H
Vậy X là

He + X
n

Phản ứng phân hạch
Là phản ứng hạt nhân mà hạt
nhân nặng (A lớn) của một
nguyên tử hấp thụ n (chậm)
và tách ra thành nhiều hạt nhân mới,nhỏ hơn, có A nhẹ
hơn đồng thời tỏa ra năng lượng

Phản ứng phân hạch

Phản ứng nhiệt hạch

Phản ứng nhiệt hạch
Hay còn gọi là phản ứng tổng hợp hạt nhân.
- Là phản ứng hạt nhân mà các hạt nhân có
khối lượng nhỏ hợp lại để tạo thành hạt nhân
mới nặng hơn, đồng thời giải phóng năng
lượng rất lớn
- Nhiên liệu thường dùng cho phản ứng nhiệt hạch là đồng vị deuterium và
tritium của hydrogen.

Phản ứng nhiệt hạch của các hạt nhân nhẹ có
kèm theo sự phát sáng.
Ví dụ:
+Phản ứng nhiệt hạch trong các ngôi sao
+Phản ứng nhiệt hạch trong mặt trời.
(giải phóng năng lượng vô cùng lớn là 29 MeV)

Phóng xạ tự nhiên
& Phóng xạ nhân tạo

Phóng xạ là gì?

Phóng xạ là hiện tượng hạt nhân
nguyên tử không bền vững bị biến đổi
thành hạt nhân của nguyên tử khác,
đồng thời phát ra bức xạ dạng hạt hoặc
photon có năng lượng lớn, gọi là tia
phóng xạ.

Autunite, khoáng vật chứa Uranium

Phóng xạ tự nhiên
 Phóng xạ tự nhiên là hiện tượng các nguyên tố
tự phát ra tia phóng xạ, không do tác động từ
bên ngoài.
 Trong tự nhiên, các nguyên tố phóng xạ tự nhiên
có thể phân bố trong đất, nước và trong không khí,
được chia thành 4 họ phóng xạ: họ uranium, họ
actinium, họ thorium và họ neptunium.

Thành phần và đặc điểm tia phóng xạ
Tia phóng xạ gồm các hạt và bức xạ điện từ
- Hạt β (beta) có điện tích -1 và số khối
Hạt α (alpha) là hạt

bằng 0 ( β hay e)

-Tia γ (gamma) là dòng

nhân nguyên tử

- Hạt (beta cộng hay positron) có điện tích

photon có năng lượng

helium (He)

+1 và số khối bằng 0 (β haye)

cao (γ)

Giấy/ Da

Aluminium

Lead

Các tia phóng xạ có khả năng đâm xuyên một số vật chất khác nhau. Tia β đi
xuyên qua giấy; tia y đi xuyên qua giấy, da, nhựa, aluminium, lead,...

Phóng xạ nhân tạo
 Là quá trình biến đổi hạt nhân do tác động bên ngoài (đạn),
biến thành hạt nhân khác đồng thời phát ra tia bức xạ.
 Trong nhiều phản ứng hạt nhân, có thể tạo ra nhiều đồng
vị không bền ( gọi là đồng vị phóng xạ hạt nhân).
 Các đồng vị này bị phân rã tạo thành đồng vị bền hơn.

(Đạn) + X

[X']

Y + tia bức xạ

BÀI TẬP
CỦNG CỐ

Câu 1: Phản ứng hạt nhân là phản ứng có sự biến đổi

Ở lớp vỏ nguyên tử

Ở hạt nhân nguyên tử

Số electron

Số neutron

Câu 2: Dưới tác dụng của neutron, hạt nhân nguyên tử phân chia thành
nhiều hạt nhân mới, đồng thời giải phóng năng lượng. Phản ứng này được
gọi là:

Phóng xạ tự nhiên

Phản ứng nhiệt hạch

Phóng xạ tự phát

Phản ứng phân hạch

Câu 3: Hạt nhân Ra biến đổi thành hạt nhân Ra
do phóng xạ

α và β
β

α

β

+¿ ¿

Câu 4: Tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống

𝛼 () là hạt nhân helium (tích điện +)
a) Hạt ……….
(−)

𝛽 () (tích điện - )
b) Hạt ……….
+¿ ¿

𝛽 () (tích điện + ) còn gọi là positron
c) Hạt ……….

𝛾
d) Hạt ………. () là dòng photon năng lượng cao

Câu 5: Cho 2 phản ứng hạt nhân:
Phóng xạ tự nhiên

Phóng xạ nhân tạo

Phản ứng hạt nhân nào là phóng xạ nhân tạo và phản ứng hạt
nhân nào là phóng xạ tự nhiên?

Ứng dụng

của đồng vị phóng xạ
và phản ứng hạt nhân

Xác định niên đại cổ vật
Xác định niên đại cổ vật: bằng đồng vị

Xác định niên đại của đá trong địa chất bằng

Nông nghiệp
Biến đổi gene tạo giống mới năng xuất; diệt khuẩn,
bảo quản thực phẩm

Y học
Chẩn đoán bệnh qua hình ảnh
Sử dụng chất phóng xạ vào
cơ thể người bệnh  Xạ trị

T
C
/
T
E
P
p
Chụ

Sử dụng năng lượng
của phản ứng hạt nhân
Dùng đồng vị U, Pu làm nhiên
liệu trong lò phản ứng hạt
nhân cung cấp năng lượng
sản xuất điện, tàu ngầm.

THANK YOU
FOR WATCHING