chuyên đề
"sử dụng thiết bị dạy học"
Người thiết kế chuyên đề : Bàng Tiến Dũng
I, LÝ DO THỰC HIỆN CHUYÊNĐỀ:
Đối người giáo viên nói chung và đặc biệt đối với giáo viện công nghệ nói riêng thì kỹ năng sử dụng thiết bị dạy học (TBDH) và hướng dẫn thực hành là một trong những tiêu chuẩn cần phải có, bởi môn học công nghệ là môn học có tính thực tiễn cao.
- Thiết bị dạy học đóng vai trò rất quan trọng giúp học sinh hiểu đầy đủ, chính xác các kiến thức về nguyên lý, nguyên tắc làm việc của các thiết bị điện tử, điện kỹ thuật. Thiết bị dạy học giúp cho HS tiếp cận nhanh với thực tế, tăng cường khả năng phân tích, tổng hợp và kh¸i qu¸t hoá vấn đề.
1, SỰ CẦN THIẾT CỦA CHUYÊN ĐỀ:
1, SỰ CẦN THIẾT CỦA CHUYÊN ĐỀ:
Sự cần thiết của chuyên đề còn thể hiện ngay trong nội dung SGK Công nghệ 10, Công nghệ 11, Công nghệ 12 là số tiết thực hành tăng lên, số tiết lý thuyết giảm xuống.

- Do chương trình SGK đã được điều chỉnh vì vậy có nhiều nội dung mới và khó, thời gian thực hành chỉ diễn ra từ 1 đến 2 tiết điều này làm cho GV gặp khó khăn trong bài dạy thực hành. Vì thế chuyên đề này còn tạo ra cơ hội cho các GV trao đổi kinh nghiệm để nâng cao chất lượng giờ dạy.

2, MỤC ĐÍCH CỦA CHUYÊN ĐỀ:
Nhằm nâng cao chất lượng và kỹ năng sử dụng TBDH vào bài giảng, khai thác triệt để và sử dụng theo hướng dẫn lắp đặt, vận hành của cơ sở cung cấp thiết bị và hướng dẫn thực hành của bộ môn.
Khai thác các loại thiết bị đã được trang bị và đã có.
Cùng nhau trao đổi kinh nghiệm, kỹ năng sử dụng và các tính năng mới TBDH vào bài giảng.
II, PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ:
Sử dụng các loại thiết bị đã được trang bị và đã có.
- Hướng dẫn thực hiện.
- Thực hành, trao đổi ý kiến.
- Đánh giá đúc rút kinh nghiệm.
III, NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ:
1, DANH MỤC CÁC THIẾT BỊ DẠY HỌC TỐI THIỂU MÔN CÔNG NGHỆ 12:
1, DANH MỤC CÁC THIẾT BỊ DẠY HỌC TỐI THIỂU MÔN CÔNG NGHỆ 12:

2, HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG BỘ THIẾT BỊ THỰC HÀNH CÔNG NGHỆ 12:
2-1, MỘT SỐ ĐIỂM CẦN LƯU Ý KHI SỬ DỤNG TBDH:
a, Đảm bảo an toàn:
Đây là một nguyên tắc rất quan trọng khi sử dụng TBDH. Với các TBDH Công nghệ 12, yếu tố an toàn cần quan tâm hàng đầu là an toàn điện, bởi lẽ phần lớn các bài thực hành đều liên quan tới dòng điện xoay chiều 220V. Ngoài ra GV cần lưu ý thêm một số vấn đề an toàn như: an toàn cho thị giác, an toàn cho thính giác.

b, Đảm bảo các nguyên tắc sau:

+ Sử dụng TBDH “Đúng lúc”:
Việc sử dụng TBDH đạt hiệu quả cao nếu GV đưa đúng thời điểm nội dung và phương pháp dạy học cần đến. Cần đưa TBDH theo trình tự bài giảng, tránh trưng bày hành loạt.
+ Sử dụng TBDH “Đúng chỗ”:
Sử dụng TBDH đúng chỗ là tìm vị trí để giới thiệu thiết bị trên lớp hợp lý nhất có đủ ánh sáng giúp cho HS có thể sử dụng nhiều giác quan nhất để tiếp xúc với TB một cách đồng đều ở mọi vị trí trong lớp học.


+ Sử dụng TBDH “Đủ cường độ”:
Từng loại TB có mức độ sử dụng tại lớp khác nhau. Nếu kéo dày việc trình diễn TB hoặc dùng lặp lại một loại thiết bị quá nhiều lần trong một buổi giảng, hiệu quả cũng sẽ giảm sút.
+ Đảm bảo tính hiệu quả:
Coi PTDH là nguồn tri thức để HS lĩnh hội chứ không thể đơn giản là đối tượng để minh hoạ cho lời giảng của GV. Theo đó GV vận dụng đúng phương pháp trực quan, thực hành và kết hợp phương pháp dạy học khác như: Đàm thoại gợi mở, nêu vấn đề…
Dùng PTTQ để dạy khái niệm và cấu tạo:
Có thể tham khảo một số tiến trình dưới đây khi sử dụng TB trực quan:
2-1, CÁCH SỬ DỤNG ĐỒNG HỒ VẠN NĂNG DT9205:
a, Cấu tạo:
2-1, ĐỒNG HỒ VẠN NĂNG DT9205:
b,Cách sử dụng:
Sử dụng vạn năng kế DT9205 đo điện trở:
Chú ý: Không được đo mạch có điện.
- Bật công tắc ở vị trí “ON”.
Xoay núm chọn lọc về vị trí Ω với thang đo thích hợp.
Khi đo chạm que đo vào hai đầu linh kiện cần đo.
Đọc trị số trên mặt hiển thị.
Khi hở mạch đồng hồ chỉ “1.”

2-1, ĐỒNG HỒ VẠN NĂNG DT9205:
Sử dụng vạn năng kế DT9205 đo Điốt:
Bật công tắc ở vị trí “ON”.
Chú ý: Que đỏ là cực dương của nguồn, que đen là cực âm của nguồn.
Xoay núm chọn lọc về vị trí
Khi đo chạm que đo vào hai đầu của Điốt.
Nếu phân cực thuận thì UAK <= 6,6 V.
Nếu phân cực ngược thì UAK= 1. V.

2-1, ĐỒNG HỒ VẠN NĂNG DT9205:
Sử dụng vạn năng kế DT9205 điện áp xoay chiều:

- Bật công tắc ở vị trí “ON”.
Xoay núm chọn lọc về vị trí ”~V” với thang đo thích hợp.
Khi đo chạm que đo vào hai điểm trong mạch cần đo.
Đọc trị số trên mặt hiển thị.
Sử dụng vạn năng kế DT9205 điện áp một chiều:

- Bật công tắc ở vị trí “ON”.
Xoay núm chọn lọc về vị trí ”-V” với thang đo thích hợp.
Khi đo chạm que đo vào hai điểm trong mạch cần đo.
Đọc trị số trên mặt hiển thị.
a, Sơ đồ nguyên lý:







T1: Biến áp nguồn 220V/12V
D1-D4: Điốt chỉnh lưu
C1-L1-C2:Mạch lọc nguồn Π

2-2, MẠCH NGUỒN CHỈNH LƯU CÓ ỔN ÁP
Sơ đồ lắp ráp
Sơ đồ nguyên lý
MẠCH NGUỒN CHỈNH LƯU CÓ ỔN ÁP
b, CÁCH SỬ DỤNG:
- Vật tư thiết bị:
- Các bước tiến hành:
Chuẩn bị bảng mạch, kiểm tra lại bảng mạch xem linh kiện có bị cong vênh, gãy chân, mạch có bị han gỉ hay không.
Nghiên cứu đường đi của mạch in trên bản mạch, so sánh với sơ đồ nguyên lý.
Dùng đồng hồ vạn năng để kiểm tra nguội các linh kiện.
Cắm IC 7805 vào đế cắm,chú ý thứ tự chân 1,2,3 theo đúng với sơ đồ.
Cấp nguồn xoay chiều 220V cho bản mạch nguồn, chú ý không chạm vào phần có điện áp cao đề phòng điện giật.
Dùng đồng hồ vạn năng để đo điện áp tại đầu ra.
Dùng điện áp đầu ra để cấp cho tải (Tải có thể là bóng đèn). Sau đó dùng đồng hồ vạn năng để đo điện áp tại đầu ra xem có thay đổi không.

2-3, MẠCH DAO ĐỘNG ĐA HÀI DÙNGTRANZITO:
Sơ đồ nguyên lý
Sơ đồ lắp ráp
CÁCH SỬ DỤNG:
- Vật tư thiết bị:
Các bước tiến hành:
Chuẩn bị bảng mạch, kiểm tra lại bảng mạch xem linh kiện có bị cong vênh, gãy chân, mạch có bị han gỉ hay không.
Nghiên cứu đường đi của mạch in trên bản mạch, so sánh với sơ đồ nguyên lý.
Dùng đồng hồ vạn năng để kiểm tra nguội các linh kiện rời.
Cắm 2 tụ điện 10µF vào chân cắm C1, C2.
Cắm 2 điện trở 100K vào chân cắm R2,R3.
Bước1:
- Cấp nguồn cho bản mạch từ khối nguồn, chú ý cực tính của khối nguồn(Dây đỏ là cực dương, dây đen là cực âm)
- Quan sát ánh sáng và đếm số lần ánh sáng của LED trong khoảng 30giây
- Ghi kết quả vào mẫu báo cáo.



Các bước tiến hành:
Bước2.
- Cắt nguồn, mắc song song hai tụ điện với hai tụ điện trong sơ đồ.
- Đóng điện và làm như bước1
- Quan sát ánh sáng và đếm số lần ánh sáng của LED trong khoảng 30giây
- Ghi kết quả vào mẫu báo cáo.
Các bước tiến hành:
Bước3:
- Cắt điện, bỏ ra một tụ ở một vế của bước2.
- Đóng điện và làm như bước1. So sánh thời gian sáng tối của hai LED
- Quan sát ánh sáng và đếm số lần ánh sáng của LED trong khoảng 30giây
- Ghi kết quả vào mẫu báo cáo.-
Các bước tiến hành:
Bước 4:
Tính tần số dao động của mạch theo lý thuyết.
Tx = 2t ~ 1,4 RC.
t ~ 0,7 RC
2-4, MẠCH KHUẾCH ĐẠI ÂM TẦN:
Sơ đồ lắp đặt
Sơ đồ nguyên lý
CÁCH SỬ DỤNG:
- Vật tư thiết bị:
Các bước tiến hành:
Chuẩn bị bảng mạch, kiểm tra lại bảng mạch xem linh kiện có bị cong vênh, gãy chân, mạch có bị han gỉ hay không.
Nghiên cứu đường đi của mạch in trên bản mạch, so sánh với sơ đồ nguyên lý.
Dùng đồng hồ vạn năng kiểm tra loa, giắc cắm, bộ nguồn.
Nối loa vào chốt Speaker trên bản mạch.
Cấp nguồn từ khối nguồn bằng giắc cắm DC, chú ý cực tính, chú ý chưa cắm nguồn 220V.
Các bước tiến hành:
Bước 1:
- Nhổ jumper J1 để ngắt nguồn tầng tiền khuếch đại T1.
- Đưa nguồn tín hiệu qua giắc tín hiệu vào đầu vào In 1.
Bật nguồn, điều chỉnh âm lượng của nguồn tín hiệu để âm thanh phát ra to, rõ ràng.
Nhổ jumper J2 để ngắt dòng định thiên cố định cho 2 Tranzito T1, T2. ĐIều chỉnh âm lượng, so sánh với trường hợp không nhổ J2.
Các bước tiến hành:
Bước 2:
Cắm lại jumper J1để cấp nguồn tầng tiền khuếch đại T1.

Đưa nguồn tín hiệu qua giắc tín hiệu vào đầu vào In 2.

Bật nguồn, điều chỉnh âm lượng của nguồn tín hiệu để âm thanh phát ra to, rõ ràng.
So sánh hệ số khuếch đại với bước 1.
2- 5, MẠCH ĐIỀU KHIỂN TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ
Chú ý: Công tắc nguồn (ON/OFF) trong sơ đồ được thay thế bằng công tắc đồng trục với chiết áp VR.
Sơ đồ nguyên lý
Sơ đồ lắp đặt
CÁCH SỬ DỤNG:
- Vật tư thiết bị:
Các bước tiến hành:
Chuẩn bị bảng mạch, kiểm tra lại bảng mạch xem linh kiện có bị cong vênh, gãy chân, mạch có bị han gỉ hay không.
Nghiên cứu đường đi của mạch in trên bản mạch, so sánh với sơ đồ nguyên lý.
Cắm tải (quạt, bóng đèn) vào ổ cắm AC Out. Chú ý: Quạt để ở số tốc độ cao nhất.
Tắt công tắc nguồn, điều chỉnh chiết áp từ từ, quan sát tốc độ quay của quạt hoặc độ sáng của bóng đèn. Cho nhận xét.
Dùng đồng hồ vạn năng thang đo 250-AC đo điện áp trên tải trong khi chỉnh chiết áp.

2-6, MẠCH BẢO VỆ QUÁ ÁP:
Chấp hành
Sơ đồ nguyên lý
Sơ đồ lắp đặt
CÁCH SỬ DỤNG:
- Vật tư thiết bị:
Các bước tiến hành:
Chuẩn bị bảng mạch, kiểm tra lại bảng mạch xem linh kiện có bị cong vênh, gãy chân, mạch có bị han gỉ hay không.
Nghiên cứu đường đi của mạch in trên bản mạch, so sánh với sơ đồ nguyên lý.
Cắm nguồn từ bộ nguồn xoay chiều 12V từ dầu vào AC IN 12V.
Đặt chuyển mạch điện áp của bộ nguồn về vị trí thấp nhất (3V).
Các bước tiến hành:
Cắm nguồn 220V vào bộ nguồn xoay chiều 12V.
Bật công tắc của bộ nguồn, điều chỉnh điện áp ra tăng từ từ, quan sát độ sáng của đèn. Lúc này đền LED (Màu xanh) trên mạch phát sáng.
Điều chỉnh điện áp ra tăng tới 12V cho mạch làm việc: Rơle hút tiếp điểm thường đóng ngắt ra, làm cho đèn 12V-10W đồng thời LED 1 (Màu đỏ)bật sáng và LED 2 (Màu xanh) tắt.
Điều chỉnh ngưỡng ngắt cho mạch bảo vệ: Dùng Tuốc nơ vít điều chỉnh biến trở VR, Dùng đồng hồ vạn năng đo điện áp Ka tốt của Điốt Zener trong khi điều chỉnh VR. Khi điện áp này tăng lên đến 8V thì mạch bảo vệ sẽ cắt nguồn ra khỏi tải
2-7, Bảng mạch nối tải hình sao và tam giác:
A
O
B
C
A
B
C
Sơ đồ nối sao
Sơ đồ nối tam giác
A
A
A
A
A
A
A
CÁCH SỬ DỤNG:
- Vật tư thiết bị:
Cầu dao 3 pha 30A
Các bước tiến hành:
Bước1:
Vẽ sơ đồ nguyên lý của mạch thực hành.
Bước 2: Nối dây mạch điện theo sơ đồ.
Bước 3: - Kiểm tra rồi đóng điện.
- Đo điện áp và dòng điện.
Bước 4: Tính dòng điện và điện áp
Chú ý: Khi thực hành, cần đảm bảo an toàn điện


IV, THỜI GIAN VÀ PHẠM VI THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ:
1, Thời gian:
Thực hiện trong tuần 1 tháng 12 năm 2008.
2, Phạm vi thực hiện chuyên đề:
-Trong tổ: Hoá-Sinh-Công nghệ- TD.
- Nhóm môn Công nghệ 12.
3, Phân công thực hiện:
- Nhóm môn Công nghệ 12.


Xin trân thành cảm ơn
và rất mong được sự góp ý của các đồng chí !