BỘ MÔN: VẬT LÍ 10
GIÁO VIÊN: BÙI THỊ KIM ÁNH
PH?N 1. CO H?C
CHƯƠNG 1. ĐỘNG HỌC CHẤT ĐIỂM
CH? D?.
CHUY?N D?NG CO. CHUY?N D?NG TH?NG D?U
vật lý 10
CHỦ ĐỀ: CHUYỂN ĐỘNG CƠ. CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU ( TIẾT 1 )
Xe đang chuyển động hay đứng yên?
I. CHUYỂN ĐỘNG CƠ. CHẤT ĐIỂM
1. Chuyển động cơ.
Chuyển động cơ của một vật là sự thay đổi vị trí của vật đó so với vật khác (vật làm mốc) theo thời gian.
I. CHUYỂN ĐỘNG CƠ. CHẤT ĐIỂM
1. Chuyển động cơ.
I. CHUYỂN ĐỘNG CƠ. CHẤT ĐIỂM
1. Chuyển động cơ
* Lưu ý: Chuyển động cơ có tính tương đối phụ thuộc vào vật được chọn làm mốc.
Ví dụ: xe chuyển động so với cây bên đường, nhưng đứng yên so với người.
I. CHUYỂN ĐỘNG CƠ. CHẤT ĐIỂM
Chuyển động cơ.
Chất điểm
CHỦ ĐỀ: CHUYỂN ĐỘNG CƠ. CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU ( TIẾT 1 )
Một vật được coi là một chất điểm nếu kích thước của nó rất nhỏ so với quãng đường dịch chuyển ( hoặc khoảng cách đang đề cập)
Chú ý: Khi đó toàn bộ khối lượng của vật coi như tập trung tại chất điểm đó
CHỦ ĐỀ: CHUYỂN ĐỘNG CƠ. CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU ( TIẾT 1 )
I. CHUYỂN ĐỘNG CƠ. CHẤT ĐIỂM
Chuyển động cơ.
Chất điểm
Quỹ đạo: là tập hợp tất cả các điểm mà chất điểm chuyển động đi qua.
II. CÁCH XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ CỦA VẬT TRONG KHÔNG GIAN
1. Vật làm mốc và thước đo:
Để xác định vị trí của mọt trong không gian ta cần phải:
- Chọn một vật làm mốc
- Chọn một chiều dương trên quỹ đạo
- Dùng thước để đo chiều dài đoạn đường từ vật đó
đến vật làm mốc.
II. CÁCH XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ CỦA VẬT TRONG KHÔNG GIAN
Vật làm mốc và thước đo
Hệ tọa độ
Muốn xác định vị trí của điểm M
Chọn chiều dương trên các trục Ox, Oy
Chiếu vuông góc điểm M xuống 2 trục tọa độ Ox, Oy. Ta được điểm H và I
Vị trí của M được xác định bằng 2 tọa độ:
II. CÁCH XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ CỦA VẬT TRONG KHÔNG GIAN
Vật làm mốc và thước đo
Hệ tọa độ
III. CÁCH XÁC ĐỊNH THỜI GIAN TRONG CHUYỂN ĐỘNG
1. Mốc thời gian và đồng hồ:
Để đo thời gian trong chuyển đồng ta cần:
- Xác định mốc thời gian (thời điểm ban đầu)
- Dùng đồng hồ để đo thời gian
2. Thời điểm và thời gian:
Ta có: t = t – t0
t0 : gọi là thời điểm ban đầu
t: gọi là thời điểm sau
t gọi là khoảng thời gian
Ví dụ: Bạn A đi từ nhà lúc 6h, đến trường lúc 6h15p
Thời điểm:
Thời gian:
lúc 6h, lúc 6h15p
15ph
Một hệ quy chiếu gồm:
Vị trí: Một vật làm mốc, một hệ tọa độ gắn với vật làm mốc.
Thời gian: Một mốc thời gian và một đồng hồ
IV. HỆ QUY CHIẾU
TÓM TẮT KIẾN THỨC VỀ CHUYỂN ĐỘNG CƠ
1. Chuyển động cơ: Chuyển động cơ của một vật là sự thay đổi vị trí của vật đó so với vật khác (vật làm mốc) theo thời gian.
2. Chất điểm: Một vật được coi là một chất điểm nếu kích thước của nó rất nhỏ so với quãng đường dịch chuyển (chiều dài quỹ đạo chuyển động).
3. Quỹ đạo: Tập hợp tất cả các điểm mà chất điểm chuyển động đi qua tạo nên một đường nhất định gọi là quỹ đạo.
4. Cách xác định vị trí của một trong không gian:
- Chọn vật làm mốc
- Hệ tọa độ gắn với vật mốc
5. Cách xác định thời gian:
- Chọn mốc thời gian (Thời điểm ban đầu: thường chọn t0 = 0)
- Dùng đồng hồ để đo thời gian
6. Hệ quy chiếu:
Một hệ quy chiếu dùng để xác định vị trí và thời gian gồm
- Một vật làm mốc, một hệ tọa độ gắn với vật làm mốc.
- Một mốc thời gian và một đồng hồ.
BÀI TẬP CỦNG CỐ
1.1. Trong trường hợp nào dưới đây không thể coi vật chuyển động như một chất điểm?
Viên đạn đang chuyển động trong không khí.
B. Trái Đất trong chuyển động quay quanh Mặt Trời.
C. Viên bi trong sự rơi từ tầng thứ năm của một toà nhà xuống đất.
D. Trái Đất trong chuyển động tự quay quanh trục của nó.
1.2. Từ thực tế, hãy xem trong trường hợp nào dưới đây, quỹ đạo chuyển động của vật là đường thẳng?
A. Một hòn đá được ném theo phương ngang.
B. Một ô tô đang chạy trên quốc lộ 1 theo hướng Hà Nội - Thành phố Hồ Chí Minh.
C. Một viên bi rơi từ độ cao 2 m.
D. Một tờ giấy rơi từ độ cao 3 m.
1.3. Người nào dưới đây có thể coi chiếc máy bay là một chất điểm?
A. Một hành khách trong máy bay.
B. Người phi công đang lái máy bay đó.
C. Người đứng dưới đất quan sát chiếc máy bay đang bay trên trời.
D. Người lái ô tô dẫn đường máy bay vào chỗ đỗ.
1.4. "Lúc 15 giờ 30 phút hôm qua, xe chúng tôi đang chạy trên quốc lộ 5, cách Hải Dương 10 km". Việc xác định vị trí của ô tô như trên còn thiếu yếu tố gì?
A. Vật làm mốc.
B. Mốc thời gian.
C. Thước đo và đồng hồ.
D. Chiều dương trên đường đi.
BÀI TẬP CỦNG CỐ
1.5. Chuyến bay của hãng hàng không Việt Nam từ Hà Nội đi Pari (Cộng hòa Pháp) khởi hành lúc 18h giờ Hà Nội ngày hôm trước, đến Pari lúc 3h 30’ sáng hôm sau theo giờ Pari. Biết giờ Pari chậm hơn giờ Hà Nội 6 giờ. Hỏi lúc máy bay đến Pari lúc mấy giờ theo giờ Hà Nội? Thời gian bay là bao nhiêu?
Giải:
Gốc thời gian chọn là lúc 18h giờ Hà Nội ngày hôm trước.
*Đến Pari lúc 6h30’ sáng hôm sau giờ Pari, tức lúc (3h30’ + 6h) = 9h 30` giờ Hà Nội.
*Thời gian tổng cộng bay từ Hà Nội đi Pari là : 9h 30’ + 6h=15h30’
BÀI TẬP CỦNG CỐ