CHUYỆN NGƯỜI
CON GÁI NAM XƯƠNG
- Nguyễn Dữ -

I

Tìm hiểu chung

1. Tác giả :
Quê: Tỉnh Bình Dương

Sống ở thế kỉ XVI, triều đình nhà Lê khủng
hoảng, các tập đoàn phong kiến tranh dành
quyền binh, gây ra nội chiến kéo dài
Ông học rộng, tài cao nhưng làm quan có một
năm rồi lui về ở ẩn

Nguyễn Dữ
“Truyền kỳ mạn lục” gồm 20 chuyện

2. Tác phẩm :

Xuất
xứ :

Trích “Truyền kì mạn lục”

Là truyện thứ 16/20, bắt

Vị trí : nguồn từ câu chuyện cổ tích
có tên: “Vợ chàng Trương”

Thể loại văn tự sự, xuất xứ
từ Trung Quốc, thịnh hành
từ thời Đường

Yếu tố kì ảo
+ Tình huống
truyện

Giới thiệu nhân vật kể chuyện kì lạ - lời
bình, thông điệp

Thường mô phỏng những
cốt truyện dân gian, truyền
thuyết, lịch sử

Nguồn
gốc

Nghệ
thuật

Truyền kì
mạn lục

Kết
cấu

Đặc
điểm

Nhân
vật

Phụ nữ đức hạnh
nhưng bất hạnh

Có trí thức, sống ẩn dật
để giữ cốt cách thanh cao

Nhan đề: “ Truyền kì
mạn lục” :

-

“truyền” : lưu truyền
“kì”
: kì lạ, kì ảo
“mạn” : tản mạn
“lục”
: ghi chép
“Truyền kì mạn lục” là
ghi chép một cách tản
mạn những câu chuyện
được lưu truyền trong

Đền
Vũ
Điện
(Đền
Bà Vũ,
miếu
vợ
chàng
Trương
)
thuộc
thôn
Vũ
Điện,
xã

Dòng
Hoàng
Giang

II

Tìm hiểu chi tiết

1. Nhân vật Vũ Nương :

Nhân vật Vũ Nương :
Hoàn cảnh
Khi mới về nhà chồng
Khi tiễn chồng
Khi Trương Sinh đi lính
Lúc chồng trở về
Sau khi gieo mình

Chi tiết miêu tả

Nhận xét

Tiểu sử: Tên thật là Vũ Thị
Thiết, quê ở Nam Xương
Đức hạnh: Thùy mị, nết na
Nhan sắc: Tư dung tốt đẹp
Xuất thân: “Con kẻ khó”
Lẽ sống: “Thú vui nghi gia nghi thất”
 Người phụ nữ của gia đình, vì gia đình

… Chẳng mong đeo
được ấn phong hầu …
chỉ xin mang theo được
hai chữ bình yên. Chỉ e
… khiến cho tiện thiếp
băn khoăn…thổn thức
tâm tình, thương người
đất thú!

Khi tiễn chồng ra trận
Không ham danh lợi
Mong bình yên
Lo sợ sự hiểm nguy, lo cho mẹ già
Bày tỏ kín đáo tình yêu, sự thủy chung
Nỗi nhớ nhung trông trờ, khắc khoải

 Người
vợ tình
nghĩa,
thủy
chung,
son sắt

Khi Trương Sinh đi lính:
“ Mỗi khi thấy bướm
lượn đầy vườn, mây
che kín núi thì nỗi buồn
góc bể chân trời không
thể nào ngăn được.”
Thủy chung, nhớ chồng da diết

Mẹ chồng ốm

Hết sức thuốc
thang

Dùng lời ngọt
ngào

Lễ bái thần
phật

Thương xót

Lo ma chay
như cha mẹ
ruột

“Chồng con xa xôi, mẹ chết lúc
nào, không thể kịp về đền báo
được. Sau này trời giúp người
lành, ban cho phúc lớn, giống
dòng tươi tốt, con cháu đông
đàn, mong xanh kia chẳng phụ
con cũng như con đã chẳng nỡ
phụ mẹ.”
Lời trăn trối của mẹ chồng đã đề cao công lao của Vũ Nương đối với
nhà chồng

 Vũ Nương là người
vợ thuỷ chung, người
con dâu hiếu thảo

Lúc Trương Sinh trở về :
• Bị nghi ngờ
• Bị nhiếc mắng
• Bị kết tội
• Bị đánh đuổi
• Bị đẩy đến cái chết

LỜI 1

LỜI 2

LỜI 3

...vốn con kẻ khó, được nương tựa nhà giàu. chia
phôi vì động việc lửa binh, đã nguôi lòng, chưa
từng bén gót, đâu có, dám xin, mong chàng...

...bình rơi trâm gãy, mây tạnh mưa tan, sen rũ
trong ao, liễu tàn trước gió, bông hoa rụng cuống,
én lìa đàn, nước thẳm buồm xa...đâu còn có thể...
Kẻ bạc mệnh này duyên phận hẩm hiu, rẫy bỏ,
nhuốc nhơ, xin ngài chứng giám, xin làm
ngọc ..làm mồi cá tôm, làm cơm diều quạ, bị phỉ
nhổ...

Thanh minh, giãi bày trong tủi hổ

Xót xa, đau đớn trước tình cảnh
chia lìa
Tuyệt vọng, lấy cái chết để minh
chứng

Số phận oan nghiệt, bất hạnh

Sau khi gieo mình
xuống dòng Hoàng
Giang :

• Ở dưới Thủy cung, không
trở về nhân gian nữa
• Thăm Trương Sinh và
con 1 lát rồi biến mất

Tạo kết thúc có
hậu, giảm bớt
đau thương

Lên án chiến
tranh phi nghĩa

Là sự sáng tạo
đậm chất nhân
văn của
Nguyễn Dữ

Minh oan và
khẳng định phẩm
chất tốt đẹp của
Vũ Nương
Tạo sự kì ảo,
hấp dẫn cho câu
chuyện

Là người vợ hiền (Nết na, thủy chung, vị tha),
mẹ đảm, con dâu hiếu thảo

Vũ
Nương
Bất
hạnh

Sống không thực sự hạnh
phúc dưới thủy cung

Sống vất vả về thể xác (Gánh vác
gia đình + Nuôi dạy con thơ +
Chăm sóc mẹ già), cô đơn về tinh
thần (Sống lẻ loi, cô đơn + Nhớ
chồng khắc khoải + Lo lắng không
thôi)
Phải chịu nỗi oan  tự tử
 Hiện thân của người phụ nữ Việt
Nam thời phong kiến

Trực
tiếp
NGUYÊN
NHÂN BI
KỊCH
Gián
tiếp

Lời nói ngây thơ của bé Đản
Tính đa nghi của Trương Sinh
Chế độ nam quyền độc đoán, bất
bình đẳng nam - nữ, hôn nhân
không có tình yêu và tự do.
Chiến tranh phi nghĩa

Thái độ của tác giả
Tố cáo xã hội phong kiến với chiến tranh phi
nghĩa và tư tưởng trọng nam khinh nữ
Trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp phẩm chất người
phụ nữ
Cảm thương sâu sắc số phận oan nghiệt của
người phụ nữ

2. Nhân vật Trương Sinh :

Trước
khi đi
lính

Sau khi
đi lính

- Hôn nhân: Xin lấy Vũ Nương vì mến dung hạnh
 Cuộc hôn nhân khôn bình đẳng
- Bản tính: Đa nghi, phòng ngừa quá sức

- Nỗi đau: Xa lìa mẹ già, vợ dại, con thơ
- Bi kịch: Mất mẹ, kích động trước lời của con
 Hiểu lầm vợ  Ghen mù quáng  Vợ chết oan 
Không tỉnh ngộ, chỉ động lòng thương

Sau khi đi lính

- Hoàn cảnh: Đi lính vì không có học

Trước khi đi lính

- Xuất thân: Con nhà hào phú, không có học

TRƯƠNG SINH là hiện
thân của chế độ nam quyền
bất công, sự độc đoán đã
giết chết tình người và dẫn
đến bi kịch

3. Đặc sắc nghệ thuật :

Yếu tố ảo
Vũ Nương được các
tiên nữ rẽ nước cho
xuống động rùa dưới
thủy cung

Phan Lang vào
động rùa của Linh
Phi

Phan Lang nằm
mộng rồi thả rùa

Vũ Nương hiện về sau
khi Trương Sinh lập
đàn giải oan cho nàng
ở bến Hoàng Giang

Ý nghĩa
Tăng sức hấp dẫn cho câu chuyện
Hoàn chỉnh thêm những nét đẹp vốn có của
Vũ Nương
Kết thúc phần nào có hậu  Ở hiền gặp lành
Lên án chế độ phong kiến + Khẳng định
niềm cảm thương của tác giả

Chi tiết cái bóng
01

Khi Trương Sinh đi vắng

02
03

Khi Trương Sinh bế con ra viếng mẹ

Khi Vũ Nương đã chết

Chi tiết cái bóng
01

Thể hiện tình yêu thương con của Vũ Nương

02

Chi tiết “thắt nút”, đẩy mâu thuẫn lên đỉnh điểm

03

Chi tiết “mở nút”, hóa giải nỗi oan cho Vũ Nương

Bóc trần bản chất gia
trưởng của người đàn
ông trong xã hội phong
kiến.

Nhận
xét

Thể hiện số phận đau
khổ, bất hạnh của người
phụ nữ.

III
Tổng kết

Nội dung
Giá trị hiện thực

Tố cáo xã
hội phong
kiến nam
quyền, bất
công

Chiến tranh
phi nghĩa
loạn lạc đã
chia cắt gia
đình gây nên
bi kịch cho
người dân

Giá trị nhân đạo

Khẳng định vẻ
đẹp truyền
thống và phẩm
chất của người
phụ nữ VN

Thể hiện niềm
cảm thương đối
với số phận oan
nghiệt của
người phụ nữ
dưới chế độ
phong kiến

Nghệ thuật
Xây dựng nhân vật

Ngôn ngữ
đối thoại,
lời tự bạch
làm nổi bật
tâm lí và
tính cách
nhân vật

Nhân
vật
mang
tính
điển
hình

Xây dựng tình huống
Trên cơ sở
tình huống
có sẵn, tác
giả đã thêm
bớt diễn biến
 tình huống
tăng tính bi
kịch

Ý nghĩa
của chi
tiết “cái
bóng” –
chi tiết mở
nút, thắt
nút

Vận dụng
những yếu
tố tưởng
tượng kì
ảo có tác
dụng đặc
sắc

Lại bài viếng Vũ thị

Nghi ngút đầu ghềnh tỏa khói hương,
Miếu ai như miếu vợ chàng Trương.
Bóng đèn dầu nhẫn đừng nghe trẻ,
Cung nước chi cho lụy đến nàng.
Chứng quả đã đôi vầng nhật nguyệt,
Giải oan chẳng lọ mấy đàn tràng.
Qua đây bàn bạc mà chơi vậy,
Khá trách chàng Trương khéo phũ phàng.
Lê Thánh Tông

Bài tập về nhà

Ôn bài + So
sánh chi tiết
"cái bóng"
trong
“CNCGNX" và
"chiếc lá" trong

Tìm đọc
toàn bộ
“Truyền kì
mạn lục”
của Nguyễn
Dữ

Soạn bài:
“Cách dẫn
trực tiếp và
cách dẫn gián
tiếp”

Kết
thúc
bài
học