Tiết 19: Dụng cụ cơ khí
Mục tiêu
1/ HS biết được hình dáng, cấu tạo và vật liệu chế tạo các dụng cụ cầm tay đơn giản được sử dụng trong ngành cơ khí.
2/ HS biết được công dụng và cách sử dụng một số dụng cụ cơ khí phổ biến.
3/ HS cần có ý thức bảo quản các dụng cụ cơ khí
Kiểm tra
1/ Hãy nêu tính chất cơ bản của vật liệu cơ khí ?
* Vật liệu cơ khí gồm 4 tính chất cơ bản sau:
Tính chất cơ học, Tính chất vật lí, Tính chất hoá học, Tính chất công nghệ.
2/ Hãy kể tên các vật liệu cơ khí phổ biến ?
* Các vật liệu cơ khí phổ biến là:
+, Vật liệu kim loại: gồm có: Kim loại đen (gang, thép) và kim loại màu( đồng và hợp kim của đồng, nhôm và hợp kim của nhôm)
+, Vật liệu phi kim loại: gồm có: chất dẻo (nhiệt, rắn), cao su và gốm, sứ.
Bài mới
I/ Dụng cụ đo và kiểm tra
1/ Thước đo chiều dài
a) Thước lá
* Thước lá được chế tạo bằng thép hợp kim, ít co giãn và không gỉ. Thước lá thường có chiều dày: 0,9 - 1,5 mm, rộng: 10 - 25 mm, dài: 150 - 1000 mm. Trên thước có vạch, các vạch cách nhau 1 mm.
* Thước lá dùng để đo độ dài của chi tiết hoặc xác định kích thước của sản phẩm.
?
b) Thước cặp
* Thước cặp được chế tạo bằng thép hợp kim không gỉ (inox), có độ chính xác cao (từ 0,1 - 0,05 mm)
* Thước cặp dùng để đo đường kính trong, đường kính ngoài và chiều sâu lỗ... với những kích thước không lớn lắm.
Em hãy nêu cấu tạo của thước cặp ?
* Thước cặp gồm có: cán, mỏ, khung động, vít hãm, thang chia độ chính, thước đo chiều sâu, thang chia độ của đu xích.
* Ngoài hai loại thước trên, người ta còn dùng com pa đo trong, đo ngoài để kiểm tra kích thước của vật.
?
2/ Thước đo góc
* Thước đo góc thường dùng là ê ke, ke vuông và thước đo góc vạn năng. Muốn xác định trị số thực của góc ta dùng thước đo góc vạn năng.
II/ Dụng cụ tháo, lắp và kẹp chặt
* Dụng cụ tháo, lắp và kẹp chặt gồm có: mỏ lết, cờlê, tua vít, êtô và kìm.
III/ Dụng cụ gia công
* Một số dụng cụ gia công gồm: Búa, cưa, đục, dũa...
?
Câu hỏi - Bài tập
1/ Có mấy loại dụng cụ đo và kiểm tra ? Công dụng của chúng ?
* Dụng cụ đo và kiểm tra gồm có:
-Thước lá: dùng để đo độ dài của chi tiết hoặc xác định kích thước của sản phẩm.
-Thước cặp: dùng để đo đường kính trong, đường kính ngoài và chiều sâu lỗ... với những kích thước không lớn lắm.
-Thước đo góc: thường dùng là ê ke, ke vuông và thước đo góc vạn năng. Muốn xác định trị số thực của góc ta dùng thước đo góc vạn năng.
2/ Hãy nêu cách sử dụng các dụng cụ tháo lắp và kẹp chặt ?
3/ Nêu công dụng của các dụng cụ gia công ?
- Mỏ lết, cờ lê: Dùng để tháo, lắp đai ốc với bu lông.
- Tua vít: Dùng để tháo, lắp ốc vít, đinh vít.
- Êtô: Dùng để kẹp chặt các chi tiết
- Kìm: Dùng để giữ đai ốc, giữ chi tiết nhỏ
- Búa: Dùng để đập vật liệu tạo thành chi tiết
- Cưa: Dùng để cắt vật liệu tạo thành chi tiết
- Đục: Dùng để đục vật liệu tạo thành chi tiết
- Dũa: Dùng để làm nhẵn,làm tù cạnh vật liệu tạo thành chi tiết
Ghi nhớ
*Các dụng cụ cầm tay đơn giản trong ngành cơ khí bao gồm: dụng cụ đo, dụng cụ tháo lắp và kẹp chặt, dụng cụ gia công. Chúng dùng để xác định hình dáng, kích thước và tạo ra sản phẩm cơ khí.
* Các dụng cụ cơ khí khi sử dụng phải nhẹ nhàng, sử dụng xong phải được bảo quản (lau sạch, bôi dầu, mỡ, tránh nơi ẩm thấp, để nơi không có hoá chất như: axit, bazơ, muối...)
Về nhà
1/ Học thuộc bài: Nắm chắc công dụng của các dụng cụ cơ khí.
2/ Làm bài tập trong vở bài tập in.
3/ Mỗi nhóm chuẩn bị: 01 thanh sắt ỉ6 hoặc ỉ8; 01 mảnh sắt hoặc nhôm, hoặc đồng.
4/ Đọc trước bài 21 và bài 22 trong SGK