CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
NGÀY HÔM NAY

KHỞI
ĐỘNG

KHỞI
ĐỘNG
Hãy quan sát Hình 14.1 và thực
hiện các yêu cầu sau:
• Liệt kê những trang bị phục vụ an
toàn cho người lao động.
• Vì sao người công nhân phải
trang bị những đồ bảo hộ đó?
• Có yếu tố gì gây ảnh hưởng tới
Hình 14.1. Công đoạn hàn kim
loại

môi trường hay không?

Trang bị phục vụ an toàn cho người lao
động:

Găng tay

Quần áo bảo hộ

Mặt nạ

Vì khi hàn, môi trường có chứa khí độc, nhiệt độ, tia sáng
có hại. Yếu tố khói bụi ảnh hưởng tới môi trường.

1. An toàn lao
Nghiênđộng
cứu SGK và thực hiện yêu

cầu:
• Nêu khái niệm an toàn lao
động.
• Theo em, sự khác biệt giữa tai
nạn lao động và bệnh nghề
nghiệp là gì?

Khái niệm
An toàn lao động là giải pháp
phòng, chống tác động của các yếu
tố nguy hiểm nhằm đảm bảo không
xảy ra thương tật, tử vong đối với
con người trong quá trình lao động.

So sánh tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp
Tai nạn lao
động

Là tai nạn xảy ra trong quá trình lao động do kết quả tác
động đột ngột từ các yếu tố nguy hiểm bên ngoài làm chết
người hoặc làm tổn thương, phá huỷ chức năng hoạt động
bình thường của bộ phận nào đó trên cơ thể.

Là bệnh phát sinh do điều kiện lao động có hại của
nghề nghiệp tác động đối với người lao động.

Bệnh nghề

Sử dụng điện thoại tìm kiếm
'Điều 16 Luật An toàn, vệ sinh
lao động 2015' để biết người
lao động có trách nhiệm gì
trong việc đảm bảo an toàn?

Người lao động có trách nhiệm trong việc đảm bảo an toàn:
- Chấp hành quy định, nội quy và biện pháp an toàn, vệ sinh lao
động.
- Nắm vững kiến thức và kỹ năng về an toàn, vệ sinh lao động.
- Sử dụng và bảo quản phương tiện bảo vệ cá nhân và các thiết bị
an toàn được trang cấp khi làm việc.
- Tham gia huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động trước khi sử dụng
máy móc, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn.
- Báo cáo kịp thời cho người có trách nhiệm khi phát hiện nguy cơ,
sự cố, tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp.
- Chủ động tham gia ứng cứu, khắc phục sự cố theo kế hoạch xử lý
hoặc khi có lệnh.

Quan sát hình 14.2 và cho biết:
• Người lao động có nguy hiểm gì trong tình huống này?
• Người lao động đã được trang bị đầy đủ bảo hộ để phòng, chống
nguy hiểm chưa?

Hình 14.2. Người lao động thao
tác trên máy khoan

• Một số nguy cơ có thể xảy ra:
quấn kéo tóc, áo vào mũi khoan
đang quay; văng bắn phoi, phôi;
bụi kim loại, điện giật,…
• Người công nhân đã được trang
bị đầy đủ đồ bảo hộ: kính mắt,
Hình 14.2. Người lao động thao
tác trên máy khoan

khẩu trang, tóc và áo gọn gàng,
…

2. Một số yếu tố mất an toàn lao động
Quan sát một số hình ảnh
sau:

Dựa vào các hình ảnh vừa quan sát, em hãy:
• Phân tích nguyên nhân gây mất an toàn trong
sản xuất cơ khí.
• Nêu hậu quả mắc phải.
Gợi ý: Cách phân loại các yếu tố gây
mất an toàn trong sản xuất cơ khí như:
bộ phận chuyển động của máy, điện, vật
văng bắn, nổ, nhiệt, hóa chất,…

GHI NHỚ: Một số yếu tố gây mất an toàn lao động
Các bộ phận chuyển

Nổ: Nổ vật lí và nổ

động của máy

hóa học

Điện có thể gây điện

Nguồn nhiệt từ các bộ

giật

phận đúc, cán...

Vật văng bắn

Hóa chất trong công
đoạn mạ, sơn, phủ...

Luyện tập
Quan sát các hình cảnh báo yếu tố nguy hiểm trong
hình 14.3 và thực hiện các nhiệm vụ:
• Ý nghĩa các cảnh báo tại
các hình 14.3 a, b, c?
• Liên hệ các yếu tố nguy
hiểm này với các phương
pháp gia công cơ khí ở
hình 14.3 d, e, g.

Cảnh báo nguy hiểm

Cảnh báo nguy hiểm quấn

Cảnh báo nguy hiểm

tia nguy hại với mắt.

người vào máy đang quay.

vỡ đá.

1. Bảo vệ môi trường
Em hãy theo dõi một số hình ảnh và video
sau:

Dựa vào các hình ảnh, video
vừa quan sát và thông tin
trong SGK, em hãy thực hiện
yêu cầu sau:
• Thế nào là bảo vệ môi trường
trong lĩnh vực cơ khí?
• Liệt kê các yếu tố gây ô nhiễm
môi trường.
• Có những loại ô nhiễm môi
trường nào?

Bảo vệ môi trường trong lĩnh vực

Môi trường trong sản xuất cơ khí

sản xuất cơ khí là những hoạt

gồm môi trường bên trong và môi

động nhằm giữ cho môi trường

trường bên ngoài nhà máy, phân

trong lành, sạch đẹp, cải thiện

xưởng. Các yếu tố ô nhiễm môi

điều kiện lao động, đảm bảo vệ

trường có thể phân loại thành yếu

sinh công nghiệp nhằm ngăn

tố vật lí; yếu tố hoá học, yếu tố vi

ngừa phát sinh các yếu tố có hại.

sinh vật.

Ô nhiễm môi
trường bao gồm:

Ô nhiễm
không khí

Ô nhiễm môi
trường nước

Ô nhiễm môi
trường đất

Trong xưởng cơ khí có nhiều dầu nhớt thải và
phôi kim loại. Hãy sử dụng Chatbot AI
(ChatGPT/Copilot) để hỏi: 'Quy trình xử lý dầu
nhớt thải trong xưởng cơ khí để bảo vệ môi
trường như thế nào?'. Tóm tắt lại 3 bước chính.
1. Thu gom vào thùng chứa chuyên
dụng.
2. Lưu trữ khu vực riêng có mái che.
3. Bàn giao cho đơn vị có chức năng
xử lý.

2. Các yếu tố gây ô nhiễm môi
trường
Em hãy nêu cách phân loại các
nhóm yếu tố gây ô nhiễm môi
trường liên quan tới hoạt động
sản xuất cơ khí.

Các yếu tố gây ô nhiễm môi
trường

Khói bụi

Các yếu tố ảnh

Các yếu tố ảnh

hưởng trực tiếp

hưởng gián tiếp

Nước thải

Chất thải

Phát triển các

rắn

khu công nghiệp

Hoạt động vận
chuyển, sinh
hoạt

Kết nối năng
lựcvà bài học, hãy tìm
Qua sách, báo, internet
hiểu và lấy một số ví dụ về hiện tượng mất vệ
sinh môi trường trong lĩnh vực gia công cơ khí
và chỉ ra nguyên nhân gây nên tình trạng đó.

III. CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA MẤT
AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ VỆ SINH MÔI
TRƯỜNG
TRONG LĨNH VỰC SẢN XUẤT CƠ KHÍ

Lợi ích của việc thay đổi các thiết bị, công nghệ cũ
bằng những thiết bị, công nghệ mới:
Nâng cao năng suất, chất lượng
sản phẩm.
Góp phần làm giảm nguy cơ
mất an toàn lao động, giảm
thiểu ảnh hưởng tới môi trường.

Luyện tập
Quan sát hình 14.5 và cho
biết:
• Trong hình 14.5a, robot đang làm gì? Áp dụng phương pháp
này so với phương pháp thủ công thì cải thiện gì về vấn đề
an toàn và môi trường?
• Phương pháp gia công ở hình 14.5b là phương pháp gì? So
với phương pháp gia công truyền thống thì phương pháp gia
công này đã cải thiện vấn đề an toàn gì cho người lao động?

Robot đang sơn phủ thân vỏ ô tô. Áp
dụng phương pháp này đảm bảo
năng suất, chất lượng và đặc biệt an
toàn cho người và môi trường.
Gia công bằng máy CNC. Phương
pháp này giúp tăng năng suất, chất
lượng, đảm bảo an toàn cho người
vận hành cũng như môi trường xung
quanh.

2. Biện pháp về kĩ thuật an toàn
Em hãy nêu một số biện pháp kĩ thuật an toàn
phổ biến.
Che chắn

Thông gió, làm mát,
lọc bụi,...

Sử dụng bảo hộ

Thiết lập khoảng

lao động

cách an toàn

Một số trang bị đồ bảo hộ lao
động

Luyện tập
• Biện pháp an toàn trong mỗi hình là biện pháp gì?
• Các biện pháp này có tác dụng gì?

Hình 14.6. Một số biện pháp kĩ thuật an toàn

Biện pháp che chắn có tác

Biện pháp bảo hộ lao động giúp

dụng chắn văng bắn phoi,

giảm thiểu các yếu tố độc hại

phôi, hoặc mảnh dao vỡ.

tác động lên người lao động.

Hình 14.6. Một số biện pháp kĩ thuật an toàn

VẬN DỤNG

Quan sát một xưởng cơ khí mà em biết
và chỉ ra các biện pháp an toàn cũng
như các yếu tố chưa đảm bảo an toàn
tại đây.

Hãy chụp 2 bức ảnh: (1) Một hình ảnh đảm bảo an toàn (ví dụ: thợ
đeo kính, có bình cứu hỏa), (2) Một hình ảnh chưa an toàn (ví dụ:
dây điện bừa bộn, không đeo găng tay). Sử dụng công cụ chỉnh
sửa ảnh trên điện thoại để khoanh tròn vào điểm an toàn (khoanh
màu xanh)/chưa an toàn (khoanh màu đỏ) đó và gửi vào nhóm Zalo
lớp.
Ví dụ: Thợ hàn không đeo kính → Chú thích: "Nguy cơ
đau mắt hàn, hỏng giác mạc".

HƯỚNG DẪN VỀ
Ôn tập kiếnNHÀ
thức đã học
Hoàn thành bài tập phần Vận dụng
Chuẩn bị bài sau - Tổng kết chương
IV

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ
CHÚ Ý LẮNG NGHE